Kapitalizmin gerçek sahipleri-IV

(dünden devam…)

3- Kapitalizmi sağlayan mekanizm: faizli krediler:

Kredi sistemi veya tefecilik, onların üzerinde oluşturulan ilk bankacılık sistemleri, eski dönemlerden birçok toplumlarda mevcud olmuştur. Kapitalizm, bankacılık sistemi ve sanayinin tefecilik temelinde oluşturulan son evrensel ekonomik sistemidir. K. Marks, "kapitalizm" kavramını "krematistika" (tefecilik) ile özdeşleştirmiştir.

Tefecilik, Avrupa'da Hıristiyanlıktan önce yaygınlaşmıştır. Antik Yunan'da, tefeciliği ifade eden "krematistika" (antik Yunanca "zengin olmak") terimi vardı. Aristoteles "ekonomi" ve "krematistika" kavramlarının birbiri ile çeliştiğini ve tefeciliğin toplumu böldüğünü bildirmiştir. Aristoteles "Politika" eserinde yazıyor: "İnsanlar krematistikanı (tefecilik) ekonomi olarak anlıyorlar. Ama bu ekonomi değil. Krematistika, doğaya yabancı ve sömürücü olan, paradan gelir kazanan ve bu sebeplerden ötürü nefret uyandıran tefecilikle ilgilidir. Para ticareti kolaylaştırmalıdır. Ancak, tefecilikten elde edilen faiz, para miktarını artırmaktadır. İşte bu yüzden bu tür zenginleşme en iğrenç yoldur." (9).

Tefecilik, ortaçağ Avrupa'sında, Tampliyerler tarikatı, İtalya'nın Lombardiyerleri (Venedik ve Cenova) Yahudiler arasında olmuştur. Venedik, 9. yüzyılda Bizans'tan kurtarıldıktan ve bağımsız olduktan sonra Avrupa'nın ana güç merkezi haline geldi. Avrupa'da, X-XI. yüzyıldaki finansal işlemlerin merkezi İtalya'daki Lombardiya kentleri olmuştur. İtalya, Avrupa ile Asya-Afrika ülkeleri arasında ticari ilişkilerin üzerinde bulunduğu için, güçlü denizcilik ticareti ve aracı finans operasyonlarından çok varlandı. Avrupa'da ilk üretim fabrikaları, ekonomik ve politik reformlar İtalya'da gerçekleşti.

Bu nedenle, kapitalizmin temellerinin İtalya'da atıldığını söylersek yanılmayız. İtalya ve İspanya, Batı ve Doğu arasında köprü rolünü oynayan, müslüman medeniyetini Avrupa'ya taşıyan şehirler idi. Tefeciler, Haçlı Seferlerine maddi destek vererek Bizans ve Ortadoğu bölgelerinden büyük miktarda altın ve gümüş para elde edip ve azalan değerli metal paraların yeni pazarlar hesabına artırılmasına nail oldular. 

İtalya tefecileri Avrupa'da krallara ve memurlara faizli krediler verirlerdi. Fransa krallarından IV, V ve VI. Philip, IV. Karl onlara borçlu idiler ve bu nedenle, onları ortadan kaldırmak istiyorlardı. Onların Avrupa'da güçlenmesinden Vatikan ve birçok krallıklar rahatsız olmuştur. Vatikan 1179 yılında tefecileri küfürde itham etmişti. Bu nedenle, XIV yüzyılın başında IV. Philip tüm tefecilere karşı savaş açmış ve Tampliyer tarikatını yok etmişti.

Tampliyerler, gizli şekilde İngiltere ve Fransa'ya sığınmışlardır. Onlar, tefecileri küfürle itham eden Papa V. Clement'e karşı suikast yapmışlardır. Fakat, İngiltere ve Hollanda kralları onlara kendi ülkesinde ticaret etmek hakkı vermekle yanaşı, onlara saraylarda büyük görevler sunuyorlardı. 14. Yüzyıldan sonra Vatikan da tefecilerle işbirliği yapmaya başladı. 

Yahudilerde tefecilik dini görev şeklini almıştır. Onların Yahudi olmayanlara faiz vermesi ibadet, Yahudilere faiz vermesi ise, günah sayılmıştır. Zira faiz, onların başka halklar üzerinde egemen olmasını sağlar. 

Tevrat'ta şöyle diyor: "Kardeşinize para, yiyecek ya da faiz getiren başka bir şey ödünç verdiğinizde, ondan faiz almayacaksınız. Yabancıdan faiz alabilirsiniz ama kardeşinizden almayacaksınız. Böyle yapın ki, mülk edinmek için gideceğiniz ülkede el attığınız her işte Tanrınız RAB sizi kutsasın." (Tesniye 23, 19-20). 

"Tanrınız rab verdiği söz uyarınca sizi kutsayacak. Siz birçok ulusa ödünç vereceksiniz, ama siz ödünç almayacaksınız. Siz birçok ulusu yöneteceksiniz, ama onlar sizi yönetmeyecek." (Tesniye, 15: 6).

Tevrat'ta sonralar uydurulan bu ayetler Hıristiyanları da etkilemiştir (20). Fakat, Yahudilerden farklı olarak, Hıristiyanlarda din kardeşine faizle para vermeği yasaklayan bir kural olmamıştır. Avrupa'da tefeciliğin yayılmasının başlıca nedenlerinden biri, "Yeni Ahit" (İncil) kitabında faiz ile ilgili hükmün (Luka 6-30, 34) İslam dininde olduğu gibi kesin olmaması ve antik tefecilik geleneğinin varlığı idi. Fakat Hıristiyanlara göre, Tevrat İncil'in bir parçası olduğu için, orada geçen faiz ayetleri Hıristiyanların toplumunda tefeciliğin yayılmasına ortam yaratmıştır. (devam edecek…)