Türkiye, ilk kez cumhurbaşkanının halk tarafından seçileceği bir seçim yaşayacak. Bu da beraberinde bazı tartışmaları gündeme getirmiş oldu. Bunların başında, Cumhurbaşkanlığı'na adaylığını açıklayan Erdoğan'ın Başbakanlık görevinden istifasının gerekip gerekmeyeceği, gelmektedir.Gerek Anayasa'dan gerekse Cumhurbaşkanı Seçim Yasası'ndan kaynaklanan belirsizlikler nedeniyle farklı görüşler ortaya atılmaktadır; hükûmet çevreleri istifa gerekmediğini, yasal engel bulunmadığını, daha önceki uygulamaların da bu yolda olduğunu öne sürerken, muhalefet ise aksi görüşü savunmaktadır.Konunun anayasal ve yasal boyutuna baktığımızda cumhurbaşkanlığı adaylığına soyunan kişi başbakansa görevini bırakması gerekir, şeklinde net bir açıklama yoktur.Cumhurbaşkanı Seçim Yasası (6271 sayılı Kanun), Cumhurbaşkanı adayı gösterilen kişi hâkim, savcı, yüksek yargı organı mensubu, yükseköğretim elemanı, YÖK, RTÜK üyesi, memur, işçi niteliği taşımayan kamu görevlisi, belediye başkanı, subay, astsubay, siyasi partilerin il ve ilçe yönetim kurulu başkan ve üyesi, belediye meclisi üyesi, il genel meclisi üyesi, kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşları, sendika, kamu bankaları ile üst birliklerin ve bunların üst kuruluşlarının ve katıldıkları teşebbüs veya ortaklıkların yönetim ve denetim kurullarında görevli ise bunları görevlerinden ayrılmış sayıyor.Dış kapının mandalı bile seçimleri etkiler gerekçesiyle görevden ayrılmış sayılıyorsa, Hükûmetin başı elindeki iktidar gücüne rağmen seçimi etkilemeyecek midir?Anayasa ve yasa koyucunun iradesini doğru okumak gerekir. Yasalar sözüyle (metin) ve özüyle geçerlidir. Yasanın sözlerinde yani metninde açıklık yoksa, yasa koyucunun merâmını anlamak için yorum yoluna gidilir. Yorum kurallarına göre yasa koyucunun iradesi seçimlere şaibe karışmasını önleme yönündedir. Yukarıda değindiğimiz yasa maddesinde "kamu görevlisi"nin altı çizilmekte ve adaylığı durumunda görevden ayrılmış sayılmaktadır. Başbakan da kamu görevlisidir ve de Cumhurbaşkanı tarafından göreve atanmaktadır (Anayasa, madde: 104). Demek ki Başbakan, Cumhurbaşkanı adayı gösterildiğine göre görevden ayrılmış sayılmalıdır.Yüksek Seçim Kurulu (YSK)'nun tavrı bellidir; mahalli seçimlerde başkan adayı olan bakanların bile bu sıfatları taşımasında sakınca görmemişti. ABD'deki Partiler Üstü Politika Merkezi'nin, şaibeli kedilerin(!) karıştığı 30 Mart seçimlerimiz için "Seçim Hileleri Merkezi" yakıştırması düşündürücüdür. "Yasaya göre başbakanın istifası gerekmez" diye avaz avaz bağıranlara Adalet Bakanı da katılmaz mı, geç bile kaldı!Başbakanlarının dilinden konuşmak zorunda kalan ve de liderlerine mecbur olan bu arkadaşlara hatırlatalım ki, sorun yasa değil, hukuk sorunudur. Dilimizde tüy bitti yasa ile hukuk aynı şey değildir, diye. Eşitlik, adalet rengi yoksa, hak-hukuk yerine başka şeyler gözetiliyorsa yasalar yapılırken, hukuk devleti yerine kanun devletinden söz edilebilir. Günümüzde bunun da ötesine geçilmiş, polis devleti arzı endam etmiştir. Ağzınızdan düşürmediğiniz yasaları idare eden yasalar da vardır. Bu da insan hakları ve ahlâk kurallarıdır; hukuk, insanlıktır.Cumhurbaşkanı adayları seçim sürecinde yarışacaklar, rekabet edeceklerdir. Mücadele eşit koşullarda yapılmalıdır ki âdil olsun, demokratik olsun.Başbakan iktidarın güç ve donanımıyla seçime katıldığında bu, rekabet değil haksız rekabet olur. Anayasal bir hak olan seçilme hakkının sû-i istimali olur (hakkın kötüye kullanılması) ve hukuk hakkın kötüye kullanılmasını himâye etmez.Ahlâk ve hukuk ahlâkının gereği Başbakan'ın görevi bırakması gerekir.Sayın Başbakan!Yasalar elverse de, vicdanınız elvermez, istifa edersiniz, diye düşünüyoruz. Eğer yanılıyorsak, kamu vicdanı sizi affetmez asla!
Yorumlar
Yorum bulunmuyor.
Prof. Dr. Ali Ünal Emiroğlu / diğer yazıları
- Terör / 01.02.2024
- Yerel yönetim / 25.01.2024
- Muhalefet / milli irade / 22.01.2024
- Anayasa Mahkemesi yoksa… / 18.01.2024
- Soykırım davası / 15.01.2024
- Sosyal devlet için / 11.01.2024
- Hukuk devletine başkaldırı / 25.12.2023
- Güç dengesi / 21.12.2023
- Yerel seçime giderken / 14.12.2023
- İnsanlığın anayasası / 11.12.2023
- Yerel yönetim / 25.01.2024
- Muhalefet / milli irade / 22.01.2024
- Anayasa Mahkemesi yoksa… / 18.01.2024
- Soykırım davası / 15.01.2024
- Sosyal devlet için / 11.01.2024
- Hukuk devletine başkaldırı / 25.12.2023
- Güç dengesi / 21.12.2023
- Yerel seçime giderken / 14.12.2023
- İnsanlığın anayasası / 11.12.2023