Hz. Peygamber'in ilk Türk sahabileri

Mekânı cennet olsun, ilk olarak merhum Ali Gedik hocamız sormuştu bir sabah? Hz. Peygamber'in hiç Türk sahabisi var mı, demişti.
Benim de oldukça merakımı celbetmişti o zaman...
Epeyce araştırma yapmıştım.
Pazartesi akşamı Meltem TV'deki Haftanın Sohbeti'nde bu konuya kenarından değindim; başta İsmail Yılmaz ağabey olmak üzere birçok izleyici, bunu köşe yazısı olarak yazmamı talep etti. Böylece bu köşeye yazı olarak düştü.
Bu konunun duayeni kıymetli Prof. Dr. Zekeriya Kitapçı hoca, 6-7 sene önce bir koli imzalı eser gönderdi bendenize.
Onun eserleri, Hz. Peygamber'in hiç Türk sahabisi var mı, sualinin de detaylı cevaplarını içeriyordu.
Tarihte ilk defa millet ve devlet ismi olarak Türk adını kullanan Göktürk devleti, Hz. Peygamber'in doğumundan 19 yıl önce, yani 552'de Bumin Kağan tarafından kurulmuştur. Bu bakımdan Göktürkler, Hz. Peygamber'in çağdaşıdır.
Göktürklerin Anuşirvan döneminde, 570'lerde Yemen'e yayılmaları sebebiyle, ilk dönem Yemen Müslümanları arasında Türklerin yoğun olduğu nakledilmektedir (Prof. Dr. İ. Kafesoğlu, Türk Milli Tarihi, s. 70 vd; Prof. Dr. K. Göde, Hz. Peygamber Devrinde Göktürkler, mak, s. 87 vd).
Gerçekten daha İslam'ın ilk günlerinden itibaren Hz. Peygamberin yanı başında Arap, Acem, Fars, Rum, Habeş, Yemen vs. çeşitli yöreden, farklı renkten ve soydan birçok güzide sahabi mevcuttu.
Bu bağlamda elbette Hz. Peygamberin Türk sahabileri de vardır.
O'nun hayatında "üstünlük ancak takva iledir" ölçüsü hakimdir. Bu kriter, Yüce Allah'ın ve İslam'ın temel esasıdır.
Kaynakların naklettiğine göre, hanımları Türk olan üç büyük peygamber var: Hz. Süleyman, Hz. İbrahim ve Hz. Peygamber (s.a.a)... Hz. İbrahim'in hanımı Kantura Hatun, Oğuz Han'ın kızıdır. Hz. Peygamber'in eşi Mâriye annemiz de bir Türk kızıdır (Prof. Dr. Z. Kitapçı, Saadet Asrında Türkler, s. 107).
Hz. Peygamber, Bizans kralından İran kisrasına ve Mısır melikine kadar çevre ülkelerin idarecilerine "İslam olun, kurtulun" cümlesiyle özetlenecek kısa mektuplar gönderdiğinde; Mısır meliki Mukavkıs güzellikle mukabele etmiş. Türk kolonisine mensup iki kızı hediye olarak Hz. Peygamber'e göndermişti.
Biri, Hz. Peygamber'in oğlu İbrahim'in annesi olan Mâriye binti Şemun, diğeri de onun küçüğü Şirin binti Şemun'du.
Hz. Peygamber (s.a.a), baldızı Şirin'i, kudretli şair Hassan b. Sabit'e (ra) verdi. Hassan'ın, ondan Abdurrahman adında yine muhteşem bir şair evlatları oldu (ed-Diyarbekirî, el-Hamis, I/271 vd, II/40 vd; Belazurî, el-Eşraf, I/109b vd).
Her ikisi de, Mısır'dan Medine'ye gelişlerinde Hz. Peygamber'in elçisi Hatib b. Ebi Beltea'nın tebliğiyle yolda Müslüman oldular.
İslam'ın ilk günlerinde Mekke'de adı geçen ilk Türk sahabi, Ebu Ubeydullah Süreyc et-Türkî'dir.
Süreyc, Hz. Peygamber'in dedesi Abdulmuttalib'in en büyük oğlu olan Haris'in hizmetlisidir. Hanımı Raika da ilk Müslüman Türk sahabiyesidir. Hz. Süreyc, kılıç yapmakla maruf olduğu gibi, yörede kaliteli kılıçlar Süreyciyyat markasıyla sorulur ve satılır olmuştu (Ebu'l-Ferec, el-Eğâni, I/243 vd., el-Cevheri, es-Sıhah, I/322).
İslam'ın ilk şehit ailesi de bir Türk ailesidir. O da Hz. Ammar'ın ailesi olan Yasir ailesidir.
Yasir ailesinin dirayetli hanımı olan Sümeyye anne (ailesi arasındaki adı Bamıh hatun/Pamuk hatun), hem ilk Türk sahabiyye, hem de ilk şehid kadındır.
Eşi Yasir ile birlikte ilk samimi Müslüman ailelerdendiler.
Ammar'ın babasının Yemen'e yayılmış Göktürklerden olduğu nakledilmektedir.
İmam Ali'nin Sıffîn savaşı komutanlarından ve Muaviye'nin katlettiği Sıffîn şühedasından olan Hz. Ammar'ın, babası Yasir ve annesi Sümeyye (r.anha) de, Ebu Cehil gibi Kureyş'in azgınları ve Mahzunoğulları tarafından hunharca şehid edilen ilk Müslüman Türk şehitlerdir (M. Hamidullah, Türkiyat Mecmuası, XIV, s. 65; İbn Hacer, el-İsabe, IV/330; Prof. Dr. Z. Kitapçı, age., s. 95 vd.).
Bedir savaşı sonunda, Ebucehil ve diğer Mekke müşriklerinin leşleri yerlerde serili iken, Hz. Peygamber, Hz. Ammar'ı yanına çağırarak "Allah, mübarek annenin katilini helak etti, intikamını aldı" buyurdu (İbn Sa'd, Tabakât, VIII/264).
Dahası var? Bu köşenin alabildiği nispette, işte Hz. Peygamber'in ilk Türk sahabi ve sahabiyeleri. Allah onlardan razı olsun; bizleri, onların şefaatlerine nail kılsın.