Fransa'da düzen değişecek mi?

Fransa'da tarihin en belirsiz seçimleri kapıya dayandı. Cumhurbaşkanlığı seçiminin ilk turu 23 Nisan'da, ilk turda sandıkta ilk iki sırayı alan iki adayın yarışacağı ikinci turu ise 7 Mayıs'ta yapılacak. Seçime 11 aday katılıyor.
Ancak anketler bu adaylardan sadece 5'inin ikinci tura kalma şansına sahip olduğunu gösteriyor. Aşırı sağcı Ulusal Cephe'nin adayı Marine Le Pen, Ocak ayında yarışa yüzde 25 bandında başladı. Hollanda'daki aşırı sağcıların oy kaybetmesi Le Pen'i pek etkilemedi. Le Pen, yüzde 24.5 oranındaki oyunu koruyor.
Partisiz aday başa güreşiyor
Son anketlere göre Suriye'de askeri müdahaleden yana olan 'En Marche-Yürüyüş' Hareketi'nin Lideri Emmanuel Macron, Ocak ayı başında yüzde 20 olan oylarını yüzde 24 seviyesine taşımayı başardı. Macron, hiçbir siyasi partiye bağlı değil ve hareketini merkezde konumlamış durumda!
Anketlere göre son kamuoyu yoklamalarında Macron ve Le Pen'in oy oranları seçimin ilk turunda birbirlerine çok yakın görünüyor. Macron sadece 39 yaşında ve bu yıl katıldığı cumhurbaşkanı seçiminden önce herhangi bir seçime katılıp milletvekili seçilmiş değil. Asıl mesleği ise bankacılık...
Sistem karşıtı partilerin çıkışı
Cumhuriyetçiler olarak etiketlenen sağ partilerin adayı François Fillon yüzde 19, Fransız Komünist Partisi tarafından da desteklenen 'solun solu'nun adayı Jean-Luc Melenchon ise yine yüzde 19 oy oranına sahip. Ancak Fillon'un oyu Ocak ayı başında yüzde 26; Melenchon'un oyu ise yüzde 13 idi... Melenchon, 15 Mart'tan bu yana oylarını yüzde 6 oranında artırmayı başardı. Eğer artış oranı seçimlere 9 gün kala devam ederse, 'halk devrimi yapacağım' diyen Melenchon, Le Pen'in rakibi olabilir! Melenchon da Le Pen gibi sistemi tepetaklak edeceğini söylüyor.
Fransız halı da sistem partilerinden bıktığını her firsatta dile getiriyor. Öyle ki 5 yıl önce Fransa Cumhurbaşkanı François Hollande'i cumhurbaşkanlığı makamına taşıyan Sosyalist Parti'nin adayı Hamon'un oyları yüzde 10'un altına inmiş durumda.
Adaylar arasında AB'yi savunan yok!
Avrupa teması 2012 yılındaki son cumhurbaşkanı seçimi kampanyasına oranla bu yıl daha fazla gündeme geliyor. Ancak tartışma geçmişte olduğu gibi AB entegrasyonu temelinde değil, "AB'nin değiştirilmesi" veya "AB'den çıkış" perspektifinde gerçekleşmekte.
Fransa'da merkezde konumlanmış küçük çaplı partiler dışında bugün hiçbir siyasi hareket açık ifadelerle mevcut AB'yi desteklemiyor.
Federal Avrupa fikrini savunan ise yok denecek kadar az. Buna rağmen seçilme şansı yüksek dört adayın AB vizyonları arasında nüanslar mevcut. Marine Le Pen, örneğin, iktidara gelmesi halinde AB'nin ulusal egemenlik temelinde yeniden dizayn edilmesi için diğer AB devletleriyle müzakere edeceğini, bu müzakereler başarısızlıkla sonuçlanırsa Fransa'da AB'den çıkış için (Frexit) referandum düzenleyeceğini söylüyor.
Le Pen AB'nin genişleme sürecine de karşı çıkıyor. Dini, kültürel ve tarihi gerekçelerle Türkiye'nin muhtemel AB üyeliğine karşı olduğunu ifade ediyor. Seçimin ikinci turunda Le Pen'in rakibi olma ihtimali yüksek görünen Emmanuel Macron çok vitesli Avrupa fikrine destek veriyor ve Türkiye'ye kapıların kapatılmaması gerektiğini söylüyor.
Macron, programını açıklarken yaptığı konuşmalarda Türkiye'yi Avrupa formatı dışında gördüğü mesajı da veriyor. Türkiye'yi Rusya, İran ve Suudi Arabistan ile birlikte 'yeni güçler' olarak niteliyor. 2007-2012 yılları arasında başbakanlık yapan sağ partilerin adayı François Fillon ise AB'nin genişleme sürecinin durdurulması ve Türkiye ile 'stratejik ortaklık' oluşturulmasını istiyor.
Fillon 2015 yılında Fransız Millet Meclisi'nde yaptığı bir konuşmada Türkiye'nin AB üyeliğinin "mümkün olmadığını, arzu da edilmediğini" söylemişti. Son haftalarda gerçekleştirilen kamuoyu yoklamalarının sürpriz ismi Jean-Luc Mélenchon da mevcut koşullarda Fransa'nın AB üyeliğini sorgulayan adaylar arasında.
Mélenchon, mevcut şartlarda Türkiye'nin AB üyeliğinin mümkün olmadığını düşünüyor. PKK'nın AB terör örgütleri listesinden çıkarılması için Avrupa çapında başlatılan imza kampanyasının da destekçilerinden.

RECEP BAHAR/DETAY HABER