Ayasofya’nın altındaki gizemli tüneller

Ayasofya'nın altındaki tünellerin tarihi, Bizans İmparatorluğu'na kadar uzanıyor. Bazı tarihçiler, bu tünellerin inşasının Ayasofya'nın yapıldığı 6. yüzyıla dayandığını, bazılarının ise daha eski dönemlere ait olduğunu düşünüyor. Bizans döneminde su yolları, sığınaklar ve kaçış rotaları olarak kullanıldığı tahmin edilen bu tüneller, Osmanlı döneminde de bazı eklemelerle varlığını sürdürmüştür.



Tünellerin en bilinenlerinden biri, Topkapı Sarayı'na kadar uzandığı düşünülen bir geçit. Efsanelere göre, bu tünel Bizans döneminde imparatorlar için acil bir kaçış yolu olarak yapılmış olabilir. Osmanlı döneminde de bazı yeraltı bağlantılarının korunduğu, hatta gizli geçitlerin padişahlar ve önemli devlet adamları tarafından kullanıldığı iddia ediliyor.



Ayasofya'nın altındaki tünel sisteminin büyük bir kısmı, su sarnıçlarıyla bağlantılı. İstanbul, su ihtiyacını karşılamak için Bizans döneminde birçok sarnıç inşa etti ve bunların bazıları Ayasofya'nın altındaki geçitlerle bağlantılı. Yerebatan Sarnıcı, Binbirdirek Sarnıcı ve daha az bilinen özel sarnıçlar, tünellerle birbirine bağlanmış olabilir.

2018 yılında yapılan bazı araştırmalarda, Ayasofya'nın altında birkaç yeni oda ve geçit keşfedildi. Özellikle su kanalları ve dar koridorlar, yapı hakkında daha fazla ipucu veriyor. Ancak, bu tünellerin birçoğu zamanla çökmüş veya bilinçli olarak kapatılmış olabilir.



Ayasofya'nın altındaki tünellerle ilgili birçok efsane bulunuyor. Bunlardan biri, kaybolan Bizans hazinelerinin bu yer altı ağında saklı olduğu yönünde. Bir başka rivayete göre, Ortodoks dünyasının en kutsal emanetlerinden bazıları Osmanlı döneminde gizlenerek bu tünellere bırakıldı.



Bunun dışında, tünellerin bazı keşişler ve din adamları tarafından mistik amaçlarla kullanıldığına dair hikâyeler de var. Hatta, bazı gezginler ve tarihçiler tünellerin karanlık güçlere açılan bir kapı olduğuna inanarak buranın keşfedilmesinin uğursuzluk getireceğini söylemişlerdir.



Günümüzde, Ayasofya'nın altındaki tünellerin büyük bir kısmı halka açık değil. Arkeologlar ve uzmanlar tarafından zaman zaman araştırmalar yapılsa da, bu bölge oldukça hassas olduğu için kazılar kontrollü bir şekilde ilerliyor. İstanbul'un altında gizemini koruyan daha birçok yapı olduğu düşünülüyor ve Ayasofya'nın altındaki tüneller de bunlardan biri.