Sosyal sorunlar ve gelir eşitsizliği

Sosyal sorunların siyasi, kültürel ve ekonomik birçok nedeni bulunmaktadır. Bunlar içerisinde ekonomik nedenler ayrı bir önem taşır. Kimileri ise sosyal sorunların temelini, ekonomik nedenlerden gelir eşitsizliğine dayandırmakta ve şöyle demektedirler: "Gelir eşitsizliği nispetinde sosyal sorunlar da artır." Sosyal sorunları, bir tek nedene indirgemek elbette doğru değildir. Ancak şunu da kaydetmek gerekir ki, sosyal sorunların doğmasında gelir eşitsizliği büyük rol oynamaktadır.Bu gerçek bilinmesine ve gelir eşitsizliği konusunda çok şeyler söylenmesine rağmen, ne yazık ki, gelişmiş ülkeler dâhil bu sorunu çözen bir tek ülke olmamıştır. Küreselleşme savunucuları, gelir eşitsizliğinin küreselleşme ile azalacağını ve bir zaman sonra tamamen ortadan kalkacağını iddia ettiler. Ancak sonuç hiç de böyle olmadı. Tam aksine küreselleşme arttıkça, gelir eşitsizliği hem ülkeler arasında, hem de ülkeler içerisinde arttı. Maalesef, Türkiye de gelir eşitsizliği konusunda en kötü ülkeler arasında yer almaktadır. Türkiye Sanayici ve İşadamları Derneği (TÜSİAD) Yönetim Kurulu Başkanı Haluk Dinçer, "Türkiye'de Bireysel Gelir Dağılımı Eşitsizlikleri, Fonksiyonel Gelir Kaynakları ve Bölgesel Eşitsizlikler" raporunun tanıtım toplantısında şöyle dedi: "Gelir dağılımında adaletsizliğin artması, sadece ekonomik değil, aynı zamanda politik ve sosyal sorunlar doğurur. OECD'nin araştırmasına göre Türkiye, Şili ve Meksika'dan sonra en yüksek gelir eşitsizliğine sahip 3. ülke konumunda. Gelir eşitsizliği sadece ekonomik büyümenin neticesinde giderileceği beklenemez."Görülen o ki, TÜSİAD Yönetim Kurulu Başkanı Haluk Dinçer de, bugüne kadar savunulan, "ekonomik büyüme, gelir eşitsizliğini ortadan kaldırır" tezine artık inanmıyor. Nasıl inansın ki, 20 yıldır dünya ekonomisi büyüdüğü halde, gelir eşitsizliği artıyor. Çalışanlar arasındaki gelir eşitsizliğini gidermek amacıyla kurulan sendikalar ve verilen toplu sözleşme hakları da, sadre şifa olmadı. Esasen toplumlarda parasal bir eşitlik imkânsızdır. Zaten bireyler bunu talep etmiyor. Talep ettikleri, gelir dağılımında adalettir. Eşitlik, eşit durumlar için söz konusudur. Bireyleri endişeye sevk eden, temel ihtiyaçları karşılayamama kokusudur. Gelir dağılımındaki adaletle bu korku mutlaka ortadan kaldırılmalıdır. Aksi halde, sosyal sorunlar artar ve önlenemez bir hal alır. Ne gariptir ki, süper güç olarak nitelendirilen ABD, gelişmiş ülkeler içerisinde gelir dağılımı en kötü ülkedir. Paul Krugman, bu konuda ABD'yi İsveç ile mukayese ederek aradaki farkı göstermiş ve şöyle demiştir: "Gelir dağılımının alt dilimlerine inildikçe, İsveç'teki hayat standardı ABD'dekinin epeyce önündedir. İsveçli aileler, ABD'deki benzerlerinden yüzde 60 daha fazla gelire sahiptir."Şu olumlu bir gelişmedir ki, artık neo-liberaller de gelir eşitsizliğinin düzeltilmesini piyasaya bırakmamak gerektiğini anlamış durumdalar. Gelir eşitsizliğini gidermek devletin en asli görevidir. Ancak neo-liberaller bunu, hiçbir devlet politikası ile gerçekleştiremezler. Sadece söyler ve geçerler. Gelir eşitsizliğini düzeltmek, daha doğru bir deyimle adil gelir dağılımını sağlamak için, yeni bir ekonomi modeli ve sosyal devlet anlayışı gerekmektedir. Bunu da Prof. Dr. Haydar Baş, "Milli Ekonomi Modeli" ve "Sosyal Devlet-Milli Devlet" tezi ortaya koymuştur. Çözüm arayanlara düşen görev, bu kaynaklara başvurmaktır. Bunlara başvurulmadığı sürece, gelir eşitsizliği ve tartışmaları gündemden düşmez.