Dışişlerinin Erdoğan'la imtihanı

Malumunuz ABD, Fransa, Almanya, Hollanda, İsveç, Norveç, Finlandiya, Danimarka, Kanada ve Yeni Zelanda büyükelçilerinin geçtiğimiz hafta ortak bir açıklamayla 4 yıldır tutuklu durumda olan Osman Kavala'ya özgürlük istemeleri üzerine başlayan krizde söz konusu ülkelerden yeni açıklamalar geldi. 

Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın, Türkiye'ye Osman Kavala hakkındaki Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi (AİHM) kararlarına uyma çağrısı yapan 10 ülkenin büyükelçilerini "istenmeyen kişi" ilan etme açıklamasına tepki gösteren Almanya Hükümet Sözcüsü Steffen Seibert, Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın "istenmeyen kişi" açıklamalarını kafa karıştırıcı ve anlaşılmaz bulduklarını söyledi.

Açıklamaların Berlin'de endişeyle takip edildiğini belirten Seibert, Türkiye'nin bu konuda kendilerine resmi bir bildirimde bulunmadığını da sözlerine ekledi.

Almanya'nın açıklamasından kısa süre sonra Fransa Dışişleri Bakanlığı da "Erdoğan'ın Fransa Büyükelçisini sınır dışı etme planlarıyla ilgili Türkiye'den resmi bilgi gelmedi" açıklamasında bulundu.

Aynı sıralarda Finlandiya'nın başkenti Helsinki'yi ziyaret eden NATO Genel Sekreteri Jens Stoltenberg ile ortak basın toplantısı düzenleyen Finlandiya Cumhurbaşkanı Sauli Niinisto, "büyükelçimizin sınır dışı edilmesine ilişkin diplomatik kanallardan henüz bir bilgi almadık" dedi. 

Norveç, Yeni Zelanda, Danimarka, Hollanda ve ABD'den de Türkiye'den kendilerine konuyla ilgili bir diplomatik bildirim gelmediği açıklandı. 

Şu ana kadar ilgili ülkelere hiçbir bildirimin gitmemiş olması, Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın sözlerinin söylendiği yerde kaldığını gösteriyor.

Bu hem iyi hem de kötü

Bu durumun bir iyi bir de kötü tarafı var.

Kötü tarafı; Türkiye olarak dış politikada 'kuru sıkı' konusunda bir politika izleyen ülke konumuna düşmüş olmamız.

İyi tarafı ise; Türkiye'nin toplam ihracatının 4'te 1'ini birini, toplam ithalatının ise 5'te 1'ini yaptığı bu 10 ülkeyle yeni bir krizin Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın sözlerinden öteye geçmemiş olması. Üstelik Türkiye'deki doğrudan yabancı yatırımların yaklaşık üçte biri söz konusu ülkelerden Hollanda, Almanya, Fransa ve ABD'den geliyor.

Yani demem o ki; dolar kuru 10 TL'ye merdiven dayamışken, böylesine bir krizi Türkiye ekonomisi için hiç ama hiç olmaz.

En son atılacak adım

Diplomaside, normal şartlar altında "istenmeyen kişi" ilan etmek çok nadir başvurulan bir önlem, yani en son alınacak karar olarak değerlendiriliyor. 

Pratikte, bu uygulamayı yapan ülke, mütekabiliyet ilkesi gereği karşı ülkenin de misilleme yapacağı gerçeğini göz önünde bulundurması gerekiyor.

Almanya, Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın "istenmeyen kişi" açıklamalarını 'kafa karıştırıcı ve anlaşılmaz' sözleriyle tepki göstermesin de ne yapsın?

Zira Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın sözlerinin gereği yerine getirdiği takdirde söz konusu 10 ülkedeki bizim büyükelçilerimiz de aynı muameleye maruz kalacaklar. 

Peki, Erdoğan neden böyle bir şey söyledi?

Bu sorunun cevabı elbette Sayın Erdoğan'da. 

Ancak benim tahminime göre Cumhurbaşkanı Erdoğan, diplomasi dilinde 'persona non grata' olarak ifade edilen 'istenmeyen kişi' tanımlamasının anlamını bilmiyor. 

Dolayısıyla da o sözleri söyledikten sonra Sayın Erdoğan, anlamını öğrenmiş olabilir.

Bu konuda son bir haftada Dışişleri Bakanlığı'ndaki diplomatların çok ter döktüklerini tahmin etmek zor değil. 

Türkiye'de nasıl ki ekonomide bıçak kemiğe dayanmışsa, dış politikada da aynı durumda olduğumuz anlaşılıyor. 

Ne yazık ki, böyle hassas bir dönemde hem ekonomiye hem de dış politikaya Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın yaptığı gibi çalakalem, düşünülmeden müdahaleler yapılıyor. Bu da son 10 günde yaşadığımız gibi Türkiye ekonomisinin zarar görmesine, milletin daha da fakirleşmesine ve ülkemizin dünyada itibar kaybetmesine neden oluyor.