Anayasa değişikliği rantçıları sevindirecek

AKP'nin hazırladığı Anayasa değişiklik paketinde 23 maddede değişiklik öngörülüyor. Benim dikkatimi çeken değişikliklerden biri özelleştirmelerin iptal edilmesinin önüne geçebilmek için olduğu anlaşılan taslağın 10. maddesindeki Danıştay'ın elinden yerindelik denetiminin alınması oldu. Şimdi sırayla değişiklik tekliflerine bir göz atalım.

Partiler kendi kendilerini kapatır mı?Değişiklik taslağının 6. maddesinde mevcut Anayasa'nın 69. maddesine şu ibarenin eklenmesi öngörülüyor: "Siyasî partilerin kapatılması, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısı'nın talebi üzerine, Türkiye Büyük Millet Meclisi'nde grubu bulunan her bir siyasî partinin beşer üye ile temsil edildiği ve Meclis Başkanı'nın başkanlığında oluşturulacak komisyonun üye tam sayısının üçte iki çoğunluğu ve gizli oyla vereceği izin üzerine açılacak dava, Anayasa Mahkemesi'nce kesin olarak karara bağlanır. Mevcut düzenlemede siyasi partilerin kapatılmasını Anayasa Mahkemesi kesin olarak karara bağlıyor.Bu değişiklik bana göre iktidar olan partinin işine gelecek bir değişikliktir. Şöyle ki; kapatmayı gerektirecek bir fiil içerisine iktidar partisinin girmiş olduğunu varsayalım. Bu durumda bir kapatma davası açılması neredeyse imkânsız hale getiriliyor. Şu anki mecliste grubu olan 4 parti var. Değişikliğe göre bu komisyon bugün kurulsa başkanla birlikte 21 üyeden oluşacak. Dava açılabilmesi için bu 21 üyeden 14'ü izin vermesi gerekiyor. Parti kapatmalarda vekillik düşmeyecekDeğişiklik taslağının 8. maddesine göre mevcut Anayasa'nın 84. maddesindeki "Partisinin temelli kapatılmasına beyan ve eylemleriyle sebep olduğu Anayasa Mahkemesi'nin temelli kapatmaya ilişkin kesin kararında belirtilen milletvekilinin milletvekilliği, bu kararın Resmî Gazete'de gerekçeli olarak yayımlandığı tarihte sona erer" ifadesi çıkarılıyor. Böylece, partisinin temelli kapatılmasına neden olan milletvekillerinin vekilliklerinin düşmemesi sağlanıyor.

YAŞ kararları yargıya taşınabilecekDeğişiklik taslağının 10. maddesine göre mevcut Anayasa'nın 125. maddesine "Yüksek Askeri Şura'nın kararları yargı denetimi dışındadır. Ancak, Yüksek Askeri Şura'nın Silahlı Kuvvetler'den her türlü ilişik kesme kararlarına karşı yargı yolu açıktır"  ibaresi ekleniyor.Bu değişiklikle YAŞ kararları dava konusu yapılabilecek.

Özelleştirmelerin iptalinin önüne geçiliyorDeğişiklik taslağının 10. maddesine göre Anayasa'ya "Yargı yetkisi, idarî eylem ve işlemlerin hukuka uygunluğunun denetimi ile sınırlı olup, hiçbir surette yerindelik denetimi seklinde kullanılamaz" ibaresi konuluyor.Bu yeni hükümle Danıştay'ın yerindelik denetimi yaparak bazı özelleştirme ihalelerini iptal etmesinin önüne geçiliyor.Bu değişikliğin en çok Türkiye'nin kurum ve kuruluşlarını yok pahasına ele geçiren yabancı şirketleri sevindireceğini söylemek yerinde olacaktır.Bu değişiklikle iktidarlar değişse bile özelleştirilen kurumların tekrar geri alınabilmesinin de önüne geçilmektedir.

Askerler sivil mahkemelerde yargılanabilecekDeğişiklik taslağının 14. maddesine göre mevcut Anayasa'nın 145. maddesine, "Askerî yargı, askerî mahkemeler ve disiplin mahkemeleri tarafından yürütülür. Bu mahkemeler; asker kişilerin, sadece askerlik hizmet ve görevleriyle ilgili olarak isledikleri askerî suçlara ait davalara bakmakla görevlidirler. Devletin güvenliğine, anayasal düzene ve bu düzenin işleyişine karşı suçlara ait davalar her halde adliye mahkemelerinde görülür. Savaş hali haricinde, asker olmayan kişiler askerî mahkemelerde yargılanamaz" ibaresi eklenecektir.Mevcut düzenlemede askeri mahkemeler, asker kişilerin askerlikle ilgisi olmayan suçlara da bakıyordu. Ayrıca mevcut uygulamada sivil kişiler de askeri mahkemelerde yargılanabiliyordu. Yeni düzenlemeyle devletin güvenliğine, anayasal düzene ve bu düzenin işleyişine karşı suçlara yani darbelere ilişkin davalar her durumda sivil mahkemelerde görülecek.