Mezheplere göre avret meselesi-III

Ziynet:Ziynet, ister doğuştan olsun, isler yapma olsun, insanı başkalarının gözünde süsleyen ve güzelleştiren şeylerdir. Avret ve örtü kurallarını belirleyen ayet-i kerime (Nur: 31) iki kez kadınların ziynetinden söz etmekte ve birincisinde, "Kendiliğinden açılanı müstesna, ziynetlerini açığa vurmasınlar", ikincide ise bir istisna zikredilmeksizin "Ziynetlerini (...) şunlardan başkalarına açmasınlar" demekte ve kadınların mahremleri sayılmaktadır. Burada iki tür ziynete işaret edilmektedir. Biri kendiliğinden açılması muhtemel olan dış ziynet, diğeri ise açılmayacak iç ziynet.Bu "dış ziynet", Hanefileri göre eller ve yüzden ibarettir. Çünkü kadının tabiilik ve zorunluluk gereği, kendiliğinden açılan yerleri buralardır. Namazda avreti örtmenin farz olduğu herkesin malumudur. Eller ve yüz açıkken namazın câiz olduğunu da herkes bilir. Öyleyse dış ziynetten maksat buralar olmalıdır. Aslında ziynet buralara takılan süslerdir ancak ziynetin kendisi kastedilmeyeceğine göre -çünkü vitrindeki ziynetlere bakmanın haram olduğunu kimse söylememiştir- kastedilen onun kullanıldığı yer olacaktır.Diğer bazılarına göre ise açılmasına müsaade edilen dış ziynet, ayette kullanılan "zahara" fiilinin özelliği gereği kendiliğinden açılan ziynettir ki, bu, kadının iradesi dışında mesela rüzgâr vs. ile açılan ziyneti olmalıdır. Söz konusu ayette ziynetin ikinci zikredilişinde bu istisnanın olmaması da bunu gösterir. Yahut da bu, zaten kapatma imkânı olmayan dış elbiseden ibarettir. (Alusi, XVIII, 141-142; Cessas, V, 172; Kurtubi, VII, 229; Suyuti el-İklil, 192).Şafiilere göre avret:1- Namazda:Hür kadının avreti tüm bedeni olup bundan sadece yüz ve iki el istisna edilir. Namazda iken kapatma imkânı olduğu halde avreti açılırsa namazı bâtıl olur. Ancak rüzgâr vs. ile açılır da hemen anında kapatılırsa veya yanılarak açar da yine hemen kapatılırsa namazı bâtıl olmaz. Ama bunun haricinde, hayvan veya çocuk vb. tarafından açılırsa bâtıl olur. Avretini kapatacak kadar elbisesi olmaz fakat vakit çıkmadan bulacağını ümit ederse namazı vaktin sonuna kadar beklemesi vaciptir. Örtünün şartı cildin rengini göstermemesidir. (Ebu'l-Fadl Veliyyüddin el-Basir, en-Nihaye, I, 57, Kahire Tarihsîz).2- Namaz dışında:Yabancı erkeğe karşı her tarafı avret olmakla beraber, Şafiilerin çoğuna göre de kadının yüzü ve elleri avret değildir. Avret olan kısımlar kadından kopmaları halinde de avrettirler. Bakılması haram olan yere dokunulması da öncelikle haramdır.Evlenme gayesi ile bakan erkeğe kadın, yüzünü ve ellerini gösterebilir. Hatta bu sünnettir.Şahitlik ve alış veriş vs. muamelelerde sadece yüzünü gösterebilir. Fıkıh kaynaklarında ayrıca kadın ya da mahrem öğretici yoksa ve perde arkasından öğretmek de mümkün değilse, vacib olan ilimleri öğretme gayesi ile erkek kadına bakabilir. (en-Nihaye. I. 102-105. Mezheplerin bu konudaki görüşleri için ayrıca bak. Abdurrahmun el-Ceziri, el-Fıkhu ale'I-Muzahibi'l-Erba'a, l, 188-194 Kahire (tarihsiz) üçüncü baskı).