Paris ve Berlin konferans kararlarının yürürlükten kaldırılması

Avrupa'nın büyük devletleri Rusya'nın Akdeniz'e inmesini emperyalist çıkarlarına aykırı gördükleri için 1856 Paris ve 1878 Berlin Konferansları kararları ile Osmanlı Devletinin toprak bütünlüğünü garanti altına alırlar. Ama bu antlaşma hükümleri yalnız Rusya'nın Akdeniz'e inmesini önlemek Amacı ile yürürlüğü sağlanır. Osmanlı'nın diğer bölgelerdeki topraklarının işgali için önlem alınmadığı gibi, işgalci devletlere arka çıkılmıştır. Hatta Genel Savaştan önceki yıllarda Osmanlı topraklarının, bu Paris ve Berlin Konferanslarında imzası olan Devletler işbirliğinde bulundukları devletlerle birlikte paylaşmak için gizli antlaşmalar yaptıkları öğrenilir. Ne yazık ki bu düzenbazlıkların içerisinde Almanya ve Avusturya da vardır. Bu antlaşma hükümlerinin yürürlükten kaldırılması savaş sonundaki antlaşma Konferansındaki görüşmelerde Emperyalist çıkarlarına aykırı oldukları için karşın olurlar. Onların bu davranışları karşısında 2 Kasım 1916 da Osmanlı Hükümeti bu notaları basın yolu ile halka açıklar: "Paris Antlaşması ile kurulmuş olan muvazenenin (dengenin) en büyük kısmı Berlin Antlaşması ile bozulur. Anılan her iki antlaşmadaki üstenmeler, ya da açıktan açığa veya el altından onları imzalamış olan devletlerce çiğnenmiştir. Bu öyle bir şekilde yapılmıştır ki bu Devletler Osmanlı Devletinin aleyhindeki hükümlerin uygulanmasını sağladıktan sonra onun lehinde olan hükümlere karşı aldırışsız davranmışlar ve bununla da kalmayarak bu gibi hükümlerin (Yani 7-8-9. maddelerin) uygulanmasına karşı dikilmişlerdir. Paris Anlaşması Osmanlı (Bağımsızlık ve toprak bütünlüğüne saygı gösterilmesi) üstenmesini (yani 7. maddesini), keza bu üstenmeye hep birlikte ve tamamen saygı gösterilmesi yönünü kefalet altına almak üstenmesini de kapsıyordu (Yani 8. maddenin dolayısı ile eşitlik ilkesinin) Bundan başka Osmanlı Hükümetinin kendi uyrukları ile olan münasebetlerine ve Osmanlı saltanatının iç yönetimine her ne biçimde olursa olsun karışmayı yasak ediyordu (Yani 9. madde ile). 9. maddeye rağmen Fransa Lübnan'a asker gönderdi ve orada yeni bir yönetim biçiminin kurulmasını istedi. Öbür Devletler de Fransa orasını kendi ülkesine katmasın diye onun bu isteğini diplomasi yolu ile desteklediler. Rusya'da ayni yolu tuttu. Sırbistan ile Karadağ'ı kışkırttı. Onlara karşı Osmanlı Hükümetinin giriştiği hareketi ültimatomla durdurdu. Bir kısım Osmanlı eyaletlerinde yeni bir iç yönetim kurulmasını bunun uygulanmasına da yabancı devletlerin karışmalarını istedikten sonra Osmanlı Devletine karşı savaş açtı.Fransa da Tunus'a girdi. İngiltere Mısır, Güney Yemen, Necit, Kuveyt, El-Katar ve Basra körfezinin türlü kısımlarına aynı şeyi yaptı.Girit'te de dört büyük devlet (İngiltere, Fransa Rusya ve İtalya) ayni şeyi yaptılar. İtalya'da Osmanlı Devletine savaş ilan etti ve Bab-ı Âlinin Almanya ve Avusturya'ya Ekim 1911 de verdiği notada denildiği gibi Hükümet-i seniye ile ihtilaf-ı efkâr halinde kuvvet istimaline kabl-el müracaat ve düvel-i müteahhideydi tavassutları ile mene iktidar eylemek hususundaki taahhüdüne riayet etmek zahmetine bile katlanmadı. Yani 8. maddenin uygulanmasını sağlamamışlardır?Bab-ı Ali bu notada anlattıklarının sonucu olarak şunları belirtir: Bu gün Osmanlı Devleti 6 büyük devletten 4'ü ile savaşmaktadır. Bu antlaşmalar onlarla aramızda esasen yok olmuştur. Almanya ve Avusturya ile savaşta bağlaşık haldedir.Gerek Paris ve gerekse Berlin antlaşmaları Osmanlı'yı aşağı bir durumda gösteriyordu. Bundan böyle o artık vesayet altında olmadığı için bu iki antlaşma yürürlükten kaldırılmıştır. Ortada hiçbir tereddüt olmasın diye bu yürürlükten kaldırılış Almanya ve Avusturya'ya bildirilmiştir.Yalnız Almanya'da, Avusturya'da, Paris ve Berlin Antlaşmaları ile savaş döneminde dahi almayı Ümit ettikleri emperyalist isteklerini elde edebilmek için itiraz etmişlerdir. Bu nedenle savaş döneminde dahi bağlaşık olmalarına rağmen ileri tarihlerde göreceğimiz tartışmalar yapılacaktır.