Millî Mücadele’de din adamları-X

(dünden devam…)

Müftü Ahmet İzzet Efendi, 15 Temmuz 1919'da yirmi bir kişiden müteşekkil Çal Heyet-i Milliyesini kurdu.

"Bu yirmi kişi ve ilçenin önde gelenleri ile hemen hizmete başladık. Jandarma dairesinin kapısını kırarak sekiz sandık cephane ile 10-12 adet mavzeri aldık. Badehu (sonra) askerlik şubesinin deposunu kırarak, orada mevcut cephane, pala, silah ne varsa hepsini aldık. Çal merkez kasabası eşrafını Köşk eşraflarına yolladık. Oralardan silah ve gönüllü asker dercine himmet olundu. Hatta asker firarilerinin güzergâhları kesilerek silahları alındı. Bu sûretle hayli asker ve silah dercolundu (toplandı). Bunların topunu alarak Köşk cephesine hareket ettim. Düşmanın Omurlu'yu işgali günü biz de cepheye varmıştık… 

(…) 22 Aralık 1919'da Çal merkezinde 15 bin kişinin katıldığı bir miting düzenlemiştir. Yunan işgal ve zulmü bir kez daha protesto edilmiştir. Ayrıca miting sonunda kararlar alınmış ve bu kararlar Müftü Ahmed İzzet ile yedi arkadaşının imzalarıyla Dahiliye ve Hariciye Nezaretlerine, sûretleri İstanbul'daki Amerika, İngiliz, Fransız, İtalyan siyasî yetkililerine, Yenigün, Tasvir, İkdam, Monitör ve Oryantal gazetelerine gönderildi." (Sarıkoyuncu, 2002, s.267-272).

Mehmet Esad Hoca Efendi:

Aydın'ın önemli bir direniş göstermeden Yunan birliklerince işgali sonrasında Mehmet Esad Hocaefendi 57. Tümen'in subayları ve Aydın'ın efeleriyle direnişe geçmiştir. Savaş sırasında bizzat cephede görev almış, TBMM'de 1. ve 2. dönem Aydın ve Menteşe Milletvekilliği'nde bulunmuştur. Esad Efendi, Aydın Hilal-i Ahmer Cemiyeti Başkanı sıfatıyla ve Aydın Belediye Reisi Reşat Bey ile Mütercim Şemseddin beylerle beraber, Rodos yolu ile İstanbul'a gelerek işgale karşı seslerini duyurmaya çalışmışlardır. Heyet, Damat Ferit'in "bagilerin mümessillerini kabul etmeyiz" demesi üzerine Padişah da kabul etmemiş, İttihat ve Terakki mensubu bazı kişiler ve okul arkadaşlarıyla görüşebilmişler Akşam gazetesi sahibi Şinasi Nazım, Yahya Kemal, Necati ve Vasıf Bey'lerle buluşarak amaçlarını anlatmışlardır. 

Bu çabaları neticesinde İtilaf Devletleri'nce tahkikat heyeti oluşturulup bölgeye gönderilmiştir. Esad Efendi, güney-batı Anadolu yöresinde halktan yardım alınmasında başarılı olmuştur. Ordumuz batı cephesinde başarı kazanıp İzmir'e doğru ilerlerken Esad Efendi de Birinci Ordu Karargâhı'nda bulunmaktaydı. Nurettin Paşa, Mustafa Kemal ve diğer subayların konuşmalarına tanık olduğunu, Nurettin Paşa'nın, "Sırpsındığı muharebesi gibi bir Rumsındığı harbi yapalım. Bütün düşman kuvva-yı külliyesini esir etmek imkan dahilindedir" dediğine tanık olduğunu belirtmektedir. (Kuzu, 2015, s.52-56)." (Prof. Dr. Haydar Baş, Hoş Geldin Atatürk). 

(devam edecek…)