Diyabet hakkında doğru sanılan 13 yanlış!

EYÜP KABİL/İSTANBUL

 

Dünya Diyabet Federasyonu'nun verilerine göre, dünyada 425 milyon diyabetli hasta var ve bu rakamın 2045'te 630 milyona çıkması bekleniyor. Türkiye, 7 milyon diyabet hastası ile Avrupa'da Rusya ve Almanya'dan sonra 3. sırada yer alıyor. Bu hızlı artışın temel sebebi ise modern yaşamın getirdiği azalan günlük hareket ve egzersiz miktarı ile giderek artan sağlıksız beslenmenin yol açtığı obezitedeki artış. Peki hastaların hayatını zorlaştıran bu hatalı bilgiler neler? Endokrinoloji ve Metabolizma Uzmanı Prof. Dr. Rüştü Serter, diyabet hakkında doğru sanılan 13 yanlış bilgiyi anlattı, önemli öneriler ve uyarılarda bulundu.
 

Yanlış: Açlık şekeri normalse diyabet yoktur

Doğrusu: Diyabet tanısı, açlık şekerinin 125 mg/dl üzerinde olması veya tokluk şekerinin 200 mg/dl üzerinde olmasıyla konuyor. Toplumdaki yaygın inanışın aksine açlık şekeri yükselmemiş olan birçok kişinin tokluk şekerleri anormal düzeylerde, hatta diyabet seviyesinde olabiliyor.

Yanlış: Şeker yükleme testi zararlıdır

Doğrusu: Şeker yükleme testi; açlık şekeri normal olup tokluk şekerleri yüksek olan ve henüz tanı konmamış diyabetli kişilerin tespitini sağlıyor. 

Yanlış: Diyabet şişmanlatır

Doğrusu: Vücudun enerji kaynağı olan glukoz (şeker) tip 2 diyabette insülin direncinden dolayı kaslar tarafından yeteri kadar kullanılamıyor ve kanda şeker yükseliyor. 

Yanlış: Tip 2 diyabet yaşlılık hastalığıdır

Doğrusu: Tip 2 diyabet bugün yaygınlaşmasının yanı sıra giderek daha genç hastalarda görülmeye başlandı ve orta yaş hastalığı haline geldi. 

 

Şeker yemek diyabet yapmaz

 

Yanlış: Çok şeker yemek diyabete yol açar

Doğrusu: Glukoz (şeker) vücudun enerji kaynağıdır ve karbonhidratlarda bulunuyor. Çok şeker tüketilmesi aşırı kalori alımına, dolayısıyla obeziteye yol açıyor. Kişi sağlıklı yaşıyor, egzersiz yapıyor ve ideal kilosunu koruyorsa çok şeker yemekle diyabet hastası olmak neredeyse imkansızdır.

Yanlış: Diyabet hastalığı engellenemez

Doğrusu: Yapılan çalışmalar sağlıklı beslenme ve günlük egzersiz ile vücut yağının normal, metabolizmanın ise aktif tutulması halinde diyabet gelişiminin geciktirilebileceğini, hatta diyabetin engellenebileceğini ortaya koyuyor. 

Yanlış: Diyabet hastası egzersiz yapmamalı

Doğrusu: Sanılanın aksine düzenli egzersiz insülin direncini azaltıyor, kan şekerini, kan basıncını, kolesterolü ve vücut yağını düşürüyor ve bu sayede diyabetin kontrolüne katkıda bulunuyor. 

Yanlış: Diyabet diyeti şeker yememekten ibarettir

Doğrusu: Beslenme ile alınan her kalori doğrudan veya dolaylı yoldan kan şekerini yükseltebiliyor. 

 

Meyve kararında yenmeli

 

Yanlış: Diyabet hastaları meyve yememeli

Doğrusu: Meyveler karbonhidrat, dolayısıyla meyve şekeri içeriyor, kararında yenmeli. 

Yanlış: Tarçın, kuşburnu, limon kan şekerini düşürüyor

Doğrusu: Bunlar ve benzeri bitkisel ürünlerin kan şekerini anlamlı düzeylerde düşürebildiğine dair hiç bir bilimsel kanıt yoktur.

Yanlış: Bal diyabetli hastalara dokunmaz

Doğrusu: Her türlü bal şeker içeriyor ve kan şekerini yükseltiyor.

Yanlış: Diyabette şekeri düşürmek için aç kalmak faydalıdır

Doğrusu: Diyabette tedavi, hastanın günlük ihtiyacını karşılayacak ve ideal kilosunda kalmasını sağlayacak miktarda sağlıklı kaloriyi almasından oluşuyor. 

Yanlış: Şeker normal değerlere düşünce ilaç kesilir

Doğrusu: İlaçlar günlük beslenme programıyla uyum içerisinde düzenli ve sürekli kullanılmazlarsa kan şekeri tekrar yükseliyor veya dalgalanıyor.