‘Sadece kendi görüşünle amel etme'

İnvan-i Besrî şöyle diyor:

İmam Ca'fer Sâdık'tan (a.s.) bana öğüt vermesini istedim. Buyurdular ki:

"Dokuz şeyi yapmanı tavsiye ediyorum. Bu tavsiyeler sadece senin için değildir; Allah yolunda adım atmak isteyen herkes içindir.

Allah'tan dileyim, bunları yapmakta sana yardımcı olmasıdır. Onlardan üç tanesi riyazet (nefsi kötü şeylerden arındırıp eğitmek) hakkındadır; diğer üç tanesi ise sabır ve tahammül hakkındadır; geri kalan üç tanesi ise ilim ve bilgi hakkındadır. Bunları koru ve gevşeklik yapma."

Ben kalp ve canımla onları algılamaya hazırlandım. Sonra İmam (a.s.) şöyle buyurdular:

"Riyazet ve nefis tezkiyesi hakkında olan o üç şey şunlardır:

1- İstemediğin bir şeyi yemekten sakın. Zira bu iş ahmaklık ve aptallığa sebep olur.

2- Sadece aç olduğunda yemek ye.

3- Yemek yediğinde ise helal yemek ye; yediğinde de Allah'ın ismini an (bismillah söyle). Sürekli Resûlullah'ın (s.a.a.) hadisini hatırla. Zira Resûlullah (s.a.a.) çok yemek yeme hakkında şöyle buyurmuştur:

'İnsan karnından daha kötü olan bir kap doldurmamıştır. Eğer yemesi gerekiyorsa, (midesinin) üçte birini yemeğe, üçte birini de içilecek şeylere, diğer üçte birini ise soluk almaya tahsis etmelidir.'

Hilm ve tahammül hakkında olan şeyler ise şunlardır:

1- Bir adam sana, 'Eğer bir şey dersen, on şey duyarsın' derse, cevabında şöyle de: 'Eğer on şey dersen, bir şey de duymazsın.'

2- Eğer bir adam sana söver ve kötü laf ederse, cevabında şöyle de: 'Eğer dediğin şeyler doğru ise, Allah'tan beni affetmesini diliyorum; eğer yalan ise, Allah'tan seni bağışlamasını diliyorum.'

3- Eğer bir kimse sana çirkin söz vaadinde bulunursa, sen ona nasihat ve saygı gözetme vaadinde bulun.

İlim ve bilgi hakkındaki olan üç şey ise şunlardır:

1- Bilmediğin şeyleri bilginlerden sor; sakın eziyet etmek ve denemek için sorma.

2- Sakın (sadece) kendi görüşünle amel etme; bütün işlerde mümkün olduğu kadar ihtiyat et.

3- Aslandan kaçtığın gibi fetva vermekten kaç ve boynunu halk için köprü yapma."

İmam (a.s.) bu hikmetli öğüt ve nasihatlerden sonra şöyle buyurdu: "Ey İnvan-i Besri! Artık kalk git. Şüphesiz sana nasihatte bulundum, zikrimi bozma (ibadet vaktidir, vaktimi alma). Zira ben kendi nefsime cimriyim (vaktimi öldürmek ve boşa geçirmek istemiyorum). Allah'ın salat ve selamı hidayete tâbi olan kimseye olsun." (Bihar, c.1, s.226).