Fındığın geleceği karanlık
Türkiye'nin dünya üretiminin yüzde 70'ini karşıladığı fındık, Karadeniz ekonomisinin atar damarı konumunda. Ancak özellikle son yıllarda artan maliyet ve düşen fiyatlar fındık üreticisini giderek daha çok zorluyor. Hükümet ise fındıkta kontrolün yabancı sermayenin eline geçmesine ses çıkarmadı
18.06.2018 00:00:00
Karadeniz Bölgesi'nin tarımda iki ana gelir kalemi var: Fındık ve çay... Her ikisinde de sıkıntı büyük. Ancak fındıkta sıkıntı daha büyük zira devlet fındıktan tümüyle elini eteğini çekmiş durumda. Çayda kamu kuruluşu Çaykur, belirleyici olmaya devam ediyor.
Fiyatlar dibe vurdu
Şu an üreticiler Türkiye'de fındığın kilosunu yaklaşık 9 liraya satabiliyor. Oysa 9 lira 2 dolar bile etmiyor. Fındığın kilosu 2002'de 1.6 lira idi... Bir dolardan biraz fazla... 2004'te 5.15 TL'ye yükseldi. Dolar bazında kilogram fiyatı 3 doları geçti.
2005'te ürünün az olmasının etkisiyle 5 doları bile geçmişti. Yok yılı olan 2014'ün ardından Mayıs 2015'te fındık 21 TL'yi gördü. Fındığın dolar bazında kilogram fiyatı 8 doları aşmıştı.
Bu bir rekordu! Oysa son 2 yıldır fındık üreticisi kan ağlıyor. Kâr edemediği için fındığını toplamayan, yaktığını söyleyen üreticiler var. Kenti ziyaret eden siyasiler fiyat artırımı sözü veriyor.
Serbest piyasa üreticiyi vurdu
Üretici ve sanayiciler, fiyatlardaki dalgalanmanın öncelikli olarak Fiskobirlik'in piyasadaki etkinliğini kaybetmesi, serbest piyasa ekonomisine geçilmesi ve bir fındık borsasının bulunmamasından kaynaklandığını belirtiyor.
Verimliliğin az olması, kalite düşüklüğü ve azalan kırsal nüfus gibi etkenler de Türkiye'nin dünya lideri olduğu fındığı çevreleyen diğer sorunlar. Ordu'nun fındık ile geçinen beldelerinden Gürgentepe'nin Ziraat Odası Başkanı Akın Çalış, "Biz dünya fındığının yüzde 70'ini üretiyoruz. Bu alanda lider olmamız lazım, fiyatı Türkiye'nin belirliyor olması lazım. Fındığı katma değer yaratarak dışarıya ihraç etmemiz lazım" görüşünü seslendiriyor.
Üreticiler devletin bir fındık politikası belirlememiş olmasından şikâyet ediyor. Doğduğundan beri fındık işinde olduğunu belirten Kadir Gürsoy, "Devlet tarafından fındıkta milletin üstüne serbest pazar diye bir şey atıldı fakat desteklenmedi" dedi.
AHMET SAFA TERZİ/İSTANBUL
Fiyatlar dibe vurdu
Şu an üreticiler Türkiye'de fındığın kilosunu yaklaşık 9 liraya satabiliyor. Oysa 9 lira 2 dolar bile etmiyor. Fındığın kilosu 2002'de 1.6 lira idi... Bir dolardan biraz fazla... 2004'te 5.15 TL'ye yükseldi. Dolar bazında kilogram fiyatı 3 doları geçti.
2005'te ürünün az olmasının etkisiyle 5 doları bile geçmişti. Yok yılı olan 2014'ün ardından Mayıs 2015'te fındık 21 TL'yi gördü. Fındığın dolar bazında kilogram fiyatı 8 doları aşmıştı.
Bu bir rekordu! Oysa son 2 yıldır fındık üreticisi kan ağlıyor. Kâr edemediği için fındığını toplamayan, yaktığını söyleyen üreticiler var. Kenti ziyaret eden siyasiler fiyat artırımı sözü veriyor.
Serbest piyasa üreticiyi vurdu
Üretici ve sanayiciler, fiyatlardaki dalgalanmanın öncelikli olarak Fiskobirlik'in piyasadaki etkinliğini kaybetmesi, serbest piyasa ekonomisine geçilmesi ve bir fındık borsasının bulunmamasından kaynaklandığını belirtiyor.
Verimliliğin az olması, kalite düşüklüğü ve azalan kırsal nüfus gibi etkenler de Türkiye'nin dünya lideri olduğu fındığı çevreleyen diğer sorunlar. Ordu'nun fındık ile geçinen beldelerinden Gürgentepe'nin Ziraat Odası Başkanı Akın Çalış, "Biz dünya fındığının yüzde 70'ini üretiyoruz. Bu alanda lider olmamız lazım, fiyatı Türkiye'nin belirliyor olması lazım. Fındığı katma değer yaratarak dışarıya ihraç etmemiz lazım" görüşünü seslendiriyor.
Üreticiler devletin bir fındık politikası belirlememiş olmasından şikâyet ediyor. Doğduğundan beri fındık işinde olduğunu belirten Kadir Gürsoy, "Devlet tarafından fındıkta milletin üstüne serbest pazar diye bir şey atıldı fakat desteklenmedi" dedi.
AHMET SAFA TERZİ/İSTANBUL
Yorumlar
Yorum bulunmuyor.
