Çin, Ukrayna krizini çözmek için kolları sıvadı

Çin Devlet Başkanı Şi Cinping, Ukraynalı mevkidaşı Volodimir Zelenskiy ile 26 Nisan'da yaptığı telefon görüşmesinde, ülkesinin Rusya-Ukrayna Savaşı'nda siyasi çözüme ulaşılabilmesi için arabulucu rolü üsteleneceğinin işaretini verdi. Çin Dışişleri Bakanlığından yapılan açıklamaya göre Şi, görüşmede, diyalog ve müzakerelerin sorunun çözümü için tek geçerli yol olduğunu vurgulayarak "Akılcı fikirler ve sesler yükselişteyken fırsatı değerlendirmek ve krizin siyasi çözümü için elverişli koşulları oluşturmak önem taşıyor" dedi. Şi, Ukrayna krizini Çin'in çıkarmadığını, çatışmanın tarafı da olmadığını vurgulayarak Birleşmiş Milletler (BM) Güvenlik Konseyinin daimi üyesi ve sorumluluk sahibi bir büyük ülke olarak yangına körükle gitmeyeceğini, durumu kendi çıkarına kullanmaya çalışmayacağını ancak seyirci de kalamayacağını dile getirdi. Ancak Çin, Rusya-Ukrayna Savaşı'nın başlamasının ardından 'savaş' ve 'işgal' sözcüklerini kullanmaktan kaçınmış, Birleşmiş Milletler Genel Kurulu'ndaki oylamalarda çekimser kalarak Moskova'yı kınamayan az sayıda ülke arasında yer almıştı. Pekin yönetiminin tutumu, Batı'da Rusya'yı diplomatik ve söylem düzeyinde desteklediği eleştirilerine sebep olmuştu. Şi, savaş başladıktan sonra Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ile çok kez görüşmesine ve hatta Moskova'yı ziyaret etmesine rağmen Zelenskiy ile hiç temasta bulunmamıştı.

ABD nasıl bakıyor?

Arabuluculuk girişimi, ABD ve Avrupa'da olumlu ama temkinli karşılanırken Moskova ve Kiev yönetimleri, müzakereler konusunda mevcut pozisyonlarını ve şartlarını yineledi. Beyaz Saray Ulusal Güvenlik Konseyi Stratejik İletişim Koordinatörü John Kirby, Şi-Zelenskiy görüşmesini memnuniyetle karşıladıklarını ifade ederken savaşı bitirecek muhtemel bir barış teklifini, Ukrayna halkı onay verdiği ve adil olduğu sürece destekleyeceklerinin altını çizdi. Rusya Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Maria Zakharova, görüşmenin ardından yaptığı açıklamada, Moskova'nın "Çin'in barış müzakerelerini yeniden başlatma konusundaki çabalarını not ettiklerini" belirtti.

Ukrayna'nın şartları var

Ukrayna Devlet Başkanı Zelenskiy, Şi ile görüşmesinin ardından Twitter hesabından yaptığı paylaşımda şunları kaydetti: "Devlet Başkanı Şi ile uzun ve anlamlı bir telefon görüşmesi gerçekleştirdim. İnanıyorum ki bu görüşme Çin'in Ukrayna'ya büyükelçi atamasıyla birlikte ikili ilişkilerimize yeni bir güç katacak. Kimse Ukrayna halkı kadar barışı istemiyor. Kendi topraklarımızdayız ve vazgeçilmez meşru müdafaa hakkını kullanarak geleceğimiz için mücadele ediyoruz. Barışın uluslararası hukuk ilkelerine ve BM Şartı'na saygıya dayalı adil ve sürdürülebilir olması gerekiyor. Toprak tavizleriyle barış olamaz. Ukrayna'nın toprak bütünlüğü 1991'deki sınırlar içinde yeniden sağlanmalıdır." AA