Bütçe alarm veriyor!

AHMET HAYDAR TARHANLI / DETAY HABER

AKP hükümetleri döneminde kârlı kamu kuruluşlarının ve maden sahalarının özelleştirilmesi devletin gelir kalemi olarak elinde sadece vergilerin kalmasına neden oldu. Üstelik uygulanan yanlış finansal politikaların faiz yükü, ayrıca 'Yap-İşlet-Devlet' modelinin ve Kur Korumalı TL Mevduat Sistemi'nin (KKM) oluşturduğu devasa yük de yine vatandaşlardan toplanan vergilerden karşılanıyor. Ağırlığı KDV, ÖTV gibi dolaylı vergilerden oluşan ve damla damla toplanan vergiler, oluk oluk sermaye gruplarına aktarılıyor. Bir de buna seçim ekonomisinin ağırlığı da eklenince, zaten yetersiz olan bütçenin bunu kaldırma ihtimali kalmıyor. Haziran ayı için açıklanan bütçe verileri bu gerçeği gözler önüne seriyor.

Bir aylık açık 206.3 milyar lira

Hazine ve Maliye Bakanlığı, Haziran ayına ilişkin nakit gerçekleşmelerini açıkladı. Buna göre, Hazine nakit dengesi, Haziran'da 206 milyar 330 milyon lira açık verdi. Haziran ayında, Hazine'nin nakit gelirleri 295 milyar 499 milyon lira, nakit giderleri ise 501 milyar 829 milyon lira oldu. Faiz dışı giderler 480 milyar 258 milyon lira, faiz ödemeleri 21 milyar 571 milyon lira olarak gerçekleşti. Faiz dışı denge ise 184 milyar 759 milyon lira açık verdi. Merkezi yönetim bütçesi, 2022 yılı Haziran ayında 31 milyar 59 milyon lira, 2021 yılı Haziran ayında ise 25 milyar 31 milyon lira açık vermişti. Bu rakamlar, 2023 yılının Haziran ayında verilen bütçe açığının büyüklüğünü gösteriyor.

6 aylık açık, yıllık hedefe yaklaştı

Bakanlığın verilerine göre, 2023 yılının ilk 6 ayındaki artış da oldukça fazla. İlk 6 ayın bütçe açığı 457.3 milyar liraya ulaşmış vaziyette. Bu dönemde, Hazine'nin nakit gelirleri 1 trilyon 950 milyar 680 milyon lira olurken, nakit giderleri ise 2 trilyon 407 milyar 991 milyon lira olarak gerçekleşti. Hükümet, 2023 yılının tamamı için 660 milyar liralık bir bütçe hedefi belirlemişti, bu da ilk 6 aylık açığın, yılın tamamının hedefine oldukça yaklaştığını gösteriyor. 6 aylık dönemde faiz ödemeleri ise 233 milyar liraya ulaştı. 2022 yılının Ocak-Haziran döneminde bütçe 93.6 milyar lira fazla vermişti. 2021 yılının aynı döneminde ise bütçe açığı 32.5 milyar lira olarak gerçekleşmişti. 2022 yılının tamamında verilen bütçe açığı 139 milyar lira olduğu dikkate alındığında, 2023'ün ilk 6 aylık açığı bunun kat kat üstünde olurken, sadece Haziran ayının dahi bu yıllık açıktan fazla olması oldukça dikkat çekiyor.  

Bütçeye 1.1 trilyonluk ekleme yapılacak

2023 Yılı Merkezi Yönetim Bütçe Kanunu ile Bağlı Cetvellerinde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi, TBMM Başkanlığına sunuldu. Bu kanun teklifinde, kamu idarelerinin ödenek ihtiyaçlarının karşılanabilmesi amacıyla 1 trilyon 119 milyar 514 milyon 513 bin lira ödeneğin ilgili kamu idare bütçelerine eklenmesinin yer aldığı belirtildi. Teklif, TBMM Plan ve Bütçe Komisyonu'nda 11 Temmuz Salı günü görüşülecek. Yasalaşması durumunda bu, vatandaşlardan daha fazla vergi alınması anlamına geliyor. Bunun dışında, Merkezi Yönetim Bütçe Kanunu kapsamında düzenleme öncesi 660.9 milyar TL olan Hazine borçlanma limiti yeni düzenleme ile 2.18 trilyon TL'ye yükseltiliyor.