Ali Rıza Efendi’nin soyu-II

(dünden devam…)

"Şeyh Ali Rıza Efendi'nin oğlu Mehmet Nurettin ile ilgili nüfus defterinde de yine aynı ifadeler geçmektedir. (BOA, NFS.d, defter no 4970,  21 Şubat 1841, s. 48 (Belge no: 5).) Mevlevî şeyhi Ahmet Efendi'nin oğullarından Şeyh İbrahim Edhem ve oğulları ile ilgili belgelerde de "tarik-i Mevleviye'den Şeyh İbrahim Edhem ibn-i Ahmet…" ifadeleri geçmektedir. (BOA, NFS.d, defter no: 4962, 28 Nisan 1835, s. 93, Belge no: 6).

Hem Zübeyde Hanım hem de Ali Rıza Efendi'nin soylarında onlarca ehl-i tarik, mutasavvıf ve şeyh bulunmaktadır. Mevlevî, Halvetî şeyhlerinin yanı sıra, Kadirî meşrep şeyh ve tarik ehli de bulunmaktadır. Selanik Mevlevihanesi postnişini Mevlevî Hacı Hasan (Molla Hasan)-Şeyh Ahmed Efendi (oğulları Mehmet Ali ve İbrahim Ethem Mevlevî şeyhi; Ali Rıza Halveti şeyhi)-Şeyh Ali Rıza (Halvetî şeyhi)-Şeyh Mehmet Nuri ya da bazı kaynaklarda İbrahim Ethem-Şeyh Hafız Ahmet Efendi-Ali Rıza Efendi (Atatürk'ün babası).

Bu konuda Zübeyde Hanım'ın kardeşi Hasan Efendi'nin soyundan günümüzde hayatta olan Sayın Kamil Ali Savaş Beyefendi'nin arşivinde Abdülkadir Geylani Hazretleri ve Kadirî yolundan gelenler tarafından kullanılan "Evrad-ı Kadiriyye" isimli bir dua kitabı bulunmaktadır. Bu evrad-zikri el yazması ve 30 sayfadan oluşmakta olup, Mustafa Kemal Atatürk'ün ailesinde Abdülkadir Geylani Hazretlerinin yolundan giden Kadirî meşrep şeyhler ve müridler olduğunu gösteren önemli bir delildir. 

1866 tarihli Başbakanlık Osmanlı Arşivi Sadaret Mühimme Kalemi evrakında bulunan bir belge Mustafa Kemal Atatürk'ün babası Ali Rıza Efendi'nin Mevlevihane tarafından nasıl sahiplenildiğini gözler önüne sermektedir.
Gümrük dairesinde (rüsumat dairesi) işe alınması için Rüsümat Emanetine dönemin Yenikapı Mevlevihanesi postnişini günümüz ifadesiyle bir referans mektubu yazmıştır.

Bu referans mektubunun Osmanlıca transkripti şu şekildedir: "Rüsûmât emânet-i behiyyesine tezkire-i âcizî Yenikapu Mevlevihânesi post-nişîni reşâdetlü efendi dâîlerinin leffen irsâl-i huzûr-ı alîleri kılınan tezkirelerinde tavsiye olunan Ali Rıza Efendi ashâb-ı malûmât ve ehliyetde ve şâyân-ı istihdâm-ı müsteadândan bulunduğuna ve sûret-i iltimâs dahi muhterem ve mültezem olduğuna binâen efendi-i mûmâileyhin husûl-i mesrûriyetine himem-i sâmiye-i ehl-nüvâzîleri bî-dirîğ ve sezâvâr buyurulması niyâz-ı mahsûsuyla takdîmi tezkire-i âciziyeye mücâseret olundu. ol bâbda emr ü fermân hazret-i men lehü'l-emrindir."

Bu mektupta günümüz Türkçesiyle özetle, Ali Rıza Efendi'nin güvenilir, ehliyetli ve hepsinden önemlisi "ashâb-ı malumat" bilinen bir aileden geldiği vurgulanmıştır. (1 BOA, A.MKT.MHM, 335-91, Hicri, 29-01-1282 Belge no: 7)."