Zincir marketler suçlu mu kurban mı?

Ekonomik Kalkınma ve İşbirliği Örgütü (OECD), ekim ayı itibariyle ülkelere göre gıda enflasyonu oranlarını açıklamıştı. Türkiye, gıda enflasyonunda yüzde 99'luk oran ile lider oldu. Türkiye'yi yüzde 42.9 ile Macaristan takip ediyor. Avrupa Birliği (AB) ülkelerindeki gıda enflasyonun ortalaması ise yüzde 17.3 olarak gerçekleşirken, G7 ülkelerinde yüzde 12.7 seviyesinde. OECD ekim ayındaki verilere göre bu sıralamayı hazırlamıştı. Geçtiğimiz günlerde Türkiye'nin kasım ayı resmi enflasyon verileri de açıklandı. Veriler gıdada enflasyonun daha da azdığını ortaya koydu. Türkiye İstatistik Kurumu'nun (TÜİK) kasım ayına ilişkin açıkladığı verilere göre gıdada yıllık enflasyon kasımda 3.5 puan yükselerek yüzde 102.55'e çıkmış durumda. Resmi veriler dahi ülkemizde gıda enflasyonunun üç haneli rakamlara ulaştığını gösteriyor. Sürekli artan fiyatlar arasında özellikle dar gelirli milyonlarca vatandaşı en fazla etkileyen şüphesiz gıda enflasyonu oluyor. Bu durum ülkeyi yöneten hükümete karşı hoşnutsuzluğun toplumda daha da artması sonucunu doğuruyor. İktidardaki siyasiler ise sorunu çözmek yerine başka formüller peşinde.

Zincir marketler suçlu mu?

Ülkedeki gıda enflasyonuna dair yükselen tepkiler bağlamında ilk açıklamasını eylül ayında yapan Cumhurbaşkanı Erdoğan, zincir marketleri işaret ederek, "Bu beş tane zincir marketin topladığı ürünle piyasalar alt üst oluyor" ifadelerini kullanmıştı. Kısa süre önce de MHP lideri Devlet Bahçeli yine zincir marketlere, "Sürekli zam yapan zincir marketlerin FETÖ'yle irtibat ve ilişkisinin titizlikle araştırılması gerektiğine de inanıyoruz" cümleleriyle yüklendi. Seçim sathı mailinde bulunduğumuz şu günlerde iktidardaki politikacılar zincir marketlere yüklenmeye hız vermiş durumda. Ancak uzmanlar iktidardaki politikacılarla aynı düşüncede değil. Zincir marketlerin gıda enflasyonunun sorumlusu olmadığını ifade eden uzmanlar, enflasyonun temelinde çok başka sorunlar olduğunu ifade ediyor. Enflasyonun temelinde bulunan çözümü zorlu bu sorunların hükümet tarafından görmezden gelindiğini dile getiren uzmanlara göre zincir marketler kurban seçilmiş durumda. 

Bu bir cadı avı...

Gıda enflasyonda Türkiye'nin birinci sırada yer almasının kökeninde tarım politikalarının yanlışlığı olduğuna vurgu yapan uzmanlar, bugün gıda fiyatlarında yaşanan fahiş artışların bugünün değil, tarımda yıllardır devam eden ve düzeltilmeyen bu sorunların doğal bir sonucu olduğuna dikkat çekiyor. Döviz kurlarındaki son yıllarda yaşanan atakların tohumdan gübre ve mazota kadar ithal girdi kalemlerine zam olarak yansıdığını ve bunun akabinde de gıda fiyatlarının artmaya başladığının altını çizen uzmanlara göre, tarım sektöründe üreticinin maliyetleri anormal seviyelerde artış halde. Bu maliyetleri taşıma maliyetleri de eklendiğinde tüketici, satın alırken astronomik gıda fiyatlarıyla karşı karşıya kalıyor. Aslında gıda enflasyonun temelinde politik beceriksizlik ve iş bilmezlik olduğu aşikâr. Ancak iktidardaki politikacılar bu gerçeğin üstünü örterek, olayı siyasi bir tartışma haline getirdi ve gıda enflasyonundaki başarısızlığın müsebbibinin bu 5 zincir marketmiş gibi bir söylem geliştirdi. Uzmanlara göre iktidardaki politikacıların zincir marketler üzerinden başlattıkları tartışmalar gıda enflasyonuyla mücadele değil, tam bir cadı avı...