Zeka testi kafaları karıştırdı

Yeni yılda yürürlüğe giren yasa, ehliyet alacaklara IQ (zeka) testini şart koşuyor, yani ehliyet alacaklara bazı temel zeka soruları sorulacak. Buraya kadar her şey normal. Ancak sokaktaki vatandaşın IQ'dan habersiz olması bir yana, bu test bilimsel olarak sadece 4-14 yaş arası çocuklara uygulanabiliyor. Oysa ehliyet alabilmek için en az 18 yaşında olmak gerekiyor.
Milli eğitim Bakanlığı (MEB) Özel Motorlu Taşıt Sürücüleri Kursu Yönetmeliği'nde yapılan değişikliğe göre 1 Ocak'tan itibaren ehliyet alacak olan sürücülere IQ testi yapılacak. IQ testinde düzeyi 79 ve altı olanlar ehliyet sahibi olamayacak. Uygulama görünüşte Avrupa Birliği standartlarına kavuşturulma olarak görünse de merak edilenleri de beraberinde getirdi. Çünkü trafik kuralları ihlallerine karşı özellikle ehliyetlerin zeka kapasitesiyle denetim altına alınması Türkiye'deki uygulama modeli ile şaşırttı. Çünkü ehliyet alma şartı 18 yaş ve üstü geçerli iken yetişkinleri kapsayan bir zeka testi yok. Yani ortada yönetmelik var ama bunu gerçekleştirecek ne bir merkez ne de test var.
Zeka ve ehliyet mantığı
Zekanın çevreye uyum olarak da tanımlandığına dikkat çeken Tüm Üstün Zekalılar Derneği (TÜZDER) Genel Müdürü Tunahan Coşkun, ehliyet alımında bu testlerin zorunlu hale getirilmesini doğru bulduğunu ancak boşlukların doğurduğu soru işaretleri olduğunu söyledi. Coşkun, "Zeka testleri çevre ile uyum, konsantrasyon stresle başa çıkma gibi birçok unsuru da ölçen kavramlar olduğu için zeka testleri ile birlikte ehliyet için bu anlamlı bir karşılık buluyor. Çünkü özellikle İstanbul trafiğine baktığımızda gerçekten trafikte stresle baş etme, o trafik yoğunluğuna ya da belli ana arterlerdeki problemlerin farkına vararak bunlara uyum sağlama ya da problemlerin dışında bir yöntem izlemek zeka testleri ile ilgili önemli bir unsur olacağını düşünüyorum. Ancak birincisi burada verilecek ehliyetler 18 yaşından sonra başlıyor diye biliyorum. Türkiye'de yetişkinlere özgü standardizasyonu yapılmış bir zeka testi bulunmuyor. Dolayısı ile burada zeka testinden kasıt nedir? Hangi test yapılacak? Bunun açığa çıkarılması gerekiyor. İkinci soru ise bu testler nerede ve kimler tarafından yapılacak? Bu da önemli bir unsur olarak karşımıza çıkıyor. Çünkü bu testler devlet kurumları tarafından Rehberlik Araştırma Merkezleri tarafından yapılıyor ve 4-14 yaş grubu arasındaki çocuklar için yapılıyor. Yetişkinler için hangi birimler kullanılacak? Hangi psikologlar bu testleri yapacaklar? Ve hangi testler uygulanacak?" dedi. İHA