Yeni süper güç Çin

ŞEVKET TEPETAŞ / İSTANBUL

 

Anadolu Aslanları İşadamları Derneği (ASKON) Genel Başkanı Orhan Aydın, Covid-19 salgınını küresel ekonomik savaştan ayrı tutulamayacağını belirterek, "Birinci Dünya Savaşı sonrasında ABD, dünya lideri olarak ortaya çıkmıştı. Ekonomik bir savaşın tam ortasındayız. Covid-19 salgını yeni lider olarak Çin'i işaret ediyor ve yeni ekonomi düzenine karşı tedbirlerin şimdiden alınması gerekiyor" dedi. Aydın, şunları söyledi: "Dünyayı kasıp kavuran bir salgının tesiri altındayız. Canlarımızı kaybettiğimiz gibi her geçen gün ekonomik olarak devletler ve milletler küçülmeye gidiyor. Fakat ilk etapta salgın başladığında ekonomik olarak küçülür gibi görünen Çin, iki ay içerisinde tüm dünyayı bu yangına atarak kendisi bu alanın dışına çıktı ve kazanan taraf olmaya başladı. Birinci Dünya Savaşı sonrası yaşanan can kayıpları ve bozulan ekonomiler sonrası ABD'nin süper güç olarak ortaya çıktığını görmüştük. Savaş sırasında ülkeler bedellerini ödeyerek veya ABD'nin kredileri karşılığında savaş araçları siparişleri vermeleri Amerika'nın sanayini güçlendirmiş, tarımsal mallar satın almaları da ABD tarımının gelişmesine ve güçlenmesine katkıda bulunmuştur. Bu dönemde Avrupa ödemeleri karşılığında altın stoklarını ABD'ye akıtmış, bu gelişmenin de etkisiyle Avrupa'nın büyük devletleri, altın ve altına dayalı para sistemini terketmek durumunda kalmıştır. Sonuçta birinci dünya savaşı sonrası ABD süper güç olarak dünyanın yeni lideri olarak ortaya çıkmıştır."

 

İbre Çin'den yana döndü

 

Gelinen noktada virüsün pençesine düşen dünya devletlerinin Çin'e tamamıyla muhtaç hale gelmeye başladığına işaret eden Aydın, "Virüs nedeni ile üretim, iş gücü ve pazar kaybı yaşayan devletler rotayı sorunu çözdüğünü açıklayan Çin'e kırmış durumda. Bugün gelinen noktada Çin'de bütün kargolar yüzde yüzün üzerinde doluluk yaşamakta, sanayi üretimi kapasitesinin de üzerinde çalışmakta. Oysa başta ABD ve AB devletleri olmak üzere dünyanın gelişmiş devletleri her geçen gün kan kaybetmektedir. Yaşanan bu süreç küresel anlamda yeni bir ekonomi düzeninin de habercisidir. Çin üretim üssü olmuş, diğer devletlerde tedarikçi konumuna düşmüştür. Tabi bu tekelciliğin uzun sürmeyeceği de bir gerçekliktir. Virüsün etkileri sonrası geleneksel finansal sistemlerinden farklı bir finansal yapı ile karşılaşacağımız aşikârdır. Bu nedenle Türkiye olarak bugünden bu yeni düzenin adımlarını atmamız gerekmekte ve yeni finansal ve ekonomik düzen üzerine tedbirlerimizi almamız gerekmektedir."