Yabancı banka ülke batırıyor

AKP Hükümeti kamunun elindeki bankaları yabancılara satmaya hazırlanırken IMF programının uygulandığı ülkelerde yabancı bankalar ekonomiyi tarumar ediyor. Brezilya, Arjantin, Meksika örnekleri bu açıdan çarpıcı

-Tahribat yapıyor

AKP Hükümeti'nin önümüzdeki 3 yıl boyunca uygulayacağı IMF programının başlıca ayaklarından birini Ziraat, Halkbank ve Vakıfbank gibi kamu bankalarının yanı sıra Yapı Kredi gibi bazı özel bankaların yabancılara satılması oluşturuyor. Acaba bu satışlar Türkiye'yi nasıl etkileyecek? Türkiye Bankalar Birliği Bankacılık ve Araştırma Grubu'nun yaptırdığı bir araştırma, yabancı bankaların gelişmekte olan ülkelerde yol açtığı tahribatı gözler önüne seriyor.

-Zararı çok, faydası yok

Yabancı bankaların sektörün yaklaşık yüzde 35'ine egemen olduğu Brezilya'da, yabancı bankaların ülkeye girmesi gerek sektörde gerekse ekonomide mali istikrarın sağlanmasında etkili olmadı. Brezilya'da yabancı bankaların mali krizleri önlediğine ilişkin somut bir yararı da bulunmuyor. Arjantin'de ise yabancı bankalar sektörün yüzde 50'sini kontrol ediyor. Sektörde yabancıların ağırlığının artması beraberinde dolarizasyon sürecini de getirdi. Meksika'da da sektörü ele geçiren yabancı bankalar, bireysel tüketiciler ve özel sektöre tahsis ettikleri kredileri önemli oranda azalttılar.

-Yabancı banka batırıyor

AKP Hükümeti kamunun elindeki bankaları yabancılara satmaya hazırlanırken, IMF programının uygulandığı ülkelerde yabancı bankalar ekonomiyi tarumar ediyor. Brezilya, Arjantin, Meksika örnekleri bu açıdan çarpıcı

AKP Hükümeti'nin önümüzdeki 3 yıl boyunca uygulayacağı IMF programının başlıca ayaklarından birini Ziraat Bankası, Halkbank ve Vakıfbank gibi kamu bankalarının yanı sıra Yapı Kredi gibi bazı özel bankaların yabancılara satılması oluşturuyor. Ayrıca AKP yönetimi, Türk telekom, TÜPRAŞ, Petkim, Erdemir Çelik Fabrikası gibi türk sanayiinin omurgasını oluşturan kuruluşları yabancılara satmak için çalışmalarını sürdürüyor. Acaba bu satışlar Türkiye'yi nasıl etkileyecek? Türkiye Bankalar Birliği Bankacılık ve Araştırma Grubu'ndan Pelin Ataman Erdönmez'in "Finansal Krizler Sonrası Gelişmekte Olan Ülkelerde Yabancı Bankalar" konulu çalışması, yabancı bankaların gelişmekte olan ülkelerde yol açtığı tahribatı gözler önüne seriyor.

-İşte Brezilya örneği

Geçtiğimiz hafta artık IMF ile çalışmayacağını açıklayan Brezilya, yabancı bankaların faaliyetlerinden en çok etkilenen ülkelerden birini teşkil ediyor. Brezilya'da yabancı bankaların sisteme girmesiyle bu bankaların toplam mevduat ve krediler içindeki payı, Aralık 1996'da yüzde 4.4 ve yüzde 9.8'den Aralık 2001'de yüzde 19.8 ve 27.4'e yükseldi. Brezilya bankacılık sektörüne yabancı bankaların girmesi gerek sektörde gerekse ekonomide finansal istikrarın sağlanmasında etkili olmadı. Brezilya'da yabancı bankaların sektöre girmesiyle, kredi hacminin artması, portföy tercihlerinin çeşitlenmesi, finansal sektörün sağlamlığının temin edilmesi ile etkinliğinin daha fazla artması gibi beklentiler tam anlamıyla gerçekleşmedi. Ayrıca, Brezilya'da yabancı bankaların finansal krizleri önlediğine ilişkin somut bir veri de bulunmadı.

-Arjantin de aynı

2001 yılında halkın IMF programlarını protesto etmek için sokaklara döküldüğü Arjantin'de de tablo çok farklı değil. Arjantin'de Brezilya'ya benzer şekilde liberalizasyon süreci sonrasında bankacılık sektöründe yabancı bankaların ağırlığı arttı. Arjantin'de yabancıların bankacılık sektörüne girmeleriyle mevduat ve kredilerdeki payları Kasım 1994'de sırasıyla yüzde 16.1 ve yüzde 16.2'den Aralık 2001'de yüzde 51.8 ve 48.4'e yükseldi. Sektörde yabancıların ağırlığının artması beraberinde dolarizasyon sürecini de getirdi. Arjantin'de bankacılık sektörünün yarısı yabancı bankaların kontrolünde bulunuyor. Brezilya gibi Arjantin'de de yabancı banka girişi, sektörün istikrarını sağlanması ve etkinliğinin artırılması açısından beklentileri karşılamadı. Yabancı banka girişinin finansal sistemi güçlendirdiği ve ödemeler dengesi krizini önlediğine ilişkin elde bulgu bulunmadığı kaydedildi.