Türkiye nereye gidiyor?

RECEP BAHAR - İSTANBUL

Türkiye, Suriye'nin ardından Irak ve İran ile de köprüleri atmak üzere. Ankara'daki bu politika değişikliği Ortadoğu coğrafyasında gündemin ilk sıralarına oturdu. İran'da İngilizce yayın yapan Press TV kanalında yayınlanan bir programda Türkiye'nin komşularına karşı tehlikeli bir oyun oynadığı ve yanlış hesaplamalar yaptığı vurgulandı. Press TV'de “Türkiye, İran ve Suriye ile ilişkilerini değiştirmesi gerekiyor. Türkiye, Esad rejimindeki Suriye ile ilişkilerinde geriye dönmesi ve ayrıca bu rejimden özür dilemesi gerekiyor” yorumu yapıldı. "Türkiye komşularına karşı tehlikeli Amerikan oyunu oynuyor" başlığı ile verilen haberde Press TV, Beyrut'taki Lübnan Üniversitesi öğretim üyelerinden siyasi analist Prof. Muhsin Salih ile yapılan mülakata yer verdi. Mülakattan kesitler aktarıyoruz: 

Press TV: Sayın Salih, öyle görülüyor ki bir çeşit sözcük savaşları yaşanıyor? Bu ne kadar ciddi? Suriye'deki duruma karşı tepkilerini gördüğümüzden acaba Türkiye'de bir değişim mi gözleniyor? Bölgede farklı bir tutum peşindeler mi? Türkiye ile Irak arasındaki mevcut durumu nasıl görüyorsunuz?

Salih: Tümüyle doğru... Türkiye'nin Suriye'ye, Irak'a ve İran'a karşı davranışında ABD, Batı ve İsrail'in rolünü araştırmalıyız. Türkiye, özellikle komşularıyla ilişkilerinde sorunlarını "sıfırlama"ya çalıştıkları bir dönemde komşularına karşı gerçekten tehlikeli bir oyunun içine girmiş durumda. 

Öyle görülüyor ki, Suriye eksenli çok sayıda sorunla karşı karşıya bulunuyorlar. Başından itibaren Suriye sorununa doğrudan müdahalede bulundular. Suriye Ulusal Konseyi'ne ev sahipliği yapıyorlar. Hatta askeri olarak müdahalede bulunacaklarını ilan ettiler. Sanırım aynı şeyler Irak için de söylenebilir. Türkiye, Irak'ı Bağdat'ın Suriye konusundaki pozisyonundan dolayı cezalandırmak istiyor. Irak, Suriye konusunda Arap Birliği zirvesi başta olmak üzere uluslararası toplantılarda Suudi Arabistan ve Katar'dan farklı tutum takınıyor. Bu çerçevede Türkiye ile Katar ve Suudi Arabistan arasındaki ilişkiyi de ele almalıyız. Öyle görülüyor ki, Irak Türkiye'nin tarihi ve kültürel komşusu olmak üzere Ankara yönetimi Katar'dan doğalgaz satın almayı görüşüyor. Türkler yolunu kaybetmiş gibi... Kendilerini ileri attıkları Suriye ve şimdi de Irak konusunda ne yapacaklarını bilmiyorlar!

Press TV: Şimdi Sayın Salih, Irak'ın Kürdistan bölgesi söz konusu... Türkler bu bölgenin başkanıyla çok iyi anlaşıyor. Barzani, bağımsızlık konusunda referandum düzenlemeye niyetli ve bir kaç gün önce de Türkiye'deydi. Bu iki arasında bir bağlantı görüyor musunuz?

Salih: Hem Kürtlerin, hem de Türklerin tarafında hatalı hesap söz konusu... Barzani çok iyi biliyor ki, Türkiye ile Irak arasındaki ilişkilerde büyük zorluklar bulunuyor. Fakat Bağdat'taki merkezi yönetim ile Kürtler arasında küçük sorular var. Kürtler kuzey Irak'ta bir çeşit özerkliğe sahipler ve Washington'da ve Filistin'i işgal etmiş Siyonist rejimden emir gelmedikçe daha fazlasını da şimdilik istemiyorlar.

Erdoğan burada Suriye'den Filistin'e Irak ve İran da dahil olmak üzere bütün sorunları yanlış hesaplıyor ve böyle bir siyasi davranışla bir yere varamazlar. Türkiye, İran ve Suriye politikalarını değiştirmeli, Esad yönetimi ile ilişkilerini özür dileyerek tamir etmelidir.

Türkiye, Irak, İran ve Suriye; birbirlerini iyi anlarsa ve iyi geçinirse bölge istikrara kavuşur. 

Türkiye davranışını gözden geçirmeli... Türkiye'nin Yunanistan, Suriye, İran, Irak ve Ermenistan ile ilişkileri iyi değil ve bu ülkeler Türkiye'nin etrafında yer alıyor! Böyle bir siyasi durum karşısında nasıl ayakta kalabilirler ve hayatlarını sürdürebilirler? Amerikalılar onlar için bir şey yapar mı? Zannetmem!

Press TV: Öyle görülüyor ki, Türkiye'nin yanı sıra başka ülkeler de Orta Doğu coğrafyasında sorunlara yol açmak istiyor. Hangi ülkeler istikrarsız bir Ortadoğu coğrafyasından en fazla yararlanma peşinde?

Salih: Öncelikle ABD Irak halkını cezalandırmak istiyor çünkü Irak'ta yenildiler ve geçen yıl geri çekilmek zorunda kaldılar. Dahası İsrail, sınırlarındaki tehlikeli durumdan yararlanacak. Elbette özellikle Türkler, Iraklılar, Suriyeliler ya da İranlılar olsun ülkelerinin sınır bölgelerinde yaşayan halklar zarar görecektir. Bu ülkeler arasında sorunlar olması bölge halklarının yararına değildir. Türk hükümeti mezhepsel sorunları ortaya döken bu açıklamalardan sorumludur. Türkiye, Suriye'deki gelişmelere karışarak yanlış hesap yaptı. Şimdi de Irak'a karışıyor. Türkiye, ABD ya da İsrail talimatlarına uyup, Suriye ve Irak'la sorun çıkartarak nereye gidiyor? Sanırım sorun bu...