TİM’den yeni nesil ihracat hamlesi

Türkiye İhracatçılar Meclisi (TİM); 61 ihracatçı birliği, 13 genel sekterliği ve 27 sektörü ile 85 bine yaklaşan ihracat ailesinin çatı kuruluşu olarak ihracat ekosisteminin Türkiye'nin dört bir yanındaki tüm paydaşları ile buluşmak üzere yola çıktı. Açık iletişim platformu niteliğinde olan istişare buluşmalarının ilkini 'TİM Güneydoğu Anadolu Meclisi' adıyla Gaziantep'te gerçekleştiren TİM, 360 derecelik yeni bakış açısı ile 'Dış Ticaret Fazlası Veren Türkiye' hedefi doğrultusunda ihracatçının taleplerini dinledi ve bölgenin sorunlarını masaya yatırdı. TİM Başkanı İsmail Gülle'nin ev sahipliğinde gerçekleştirilen buluşmaya Gaziantep Büyükşehir Belediye Başkanı Fatma Şahin, Gaziantep Valisi Sayın Davut Gül, Güneydoğu Anadolu İhracatçılar Birlik başkanları ve yönetim kurulları ile bölgenin önde gelen kanaat önderleri katıldı.

Anadolu'yu karış karış gezeceğiz

TİM Başkanı İsmail Gülle, sunumunda meclislerin çok özel buluşma yeri olduğuna işaret ederek, "Anadolu'yu karış karış gezeceğimiz Meclis toplantılarına Gaziantep'ten başlıyoruz. Güneydoğu Anadolu ihracatını konuşmak için buradayız. Gittiğimiz her ilde o ilin potansiyelini konuşacağız. Bugün, Gaziantep'te meşalesini yaktığımız bu heyecanı, en kısa sürede deyim yerindeyse bir Türkiye turnesi gibi ele alacak ve ülkemizi baştan başa dolaşacağız. Yeni firmalarımızın, girişimcilerimizin ihracat ailesine katılması için çalışacak, mevcut ihracatçılarımızın ihracatlarını artırmaları için gayret edeceğiz. Bunu yaparken de, her zaman akademik çalışmalara, bilimsel analizlere ve elbette saha eğitimlerine yer vereceğiz" dedi.

Gaziantep zincirlerini kırmalı

Gaziantep'in 6.9 milyar dolar ile 2018'de en çok ihracat yapan 6. il olduğunu ve toplam ihracattan yüzde 4.1 pay aldığını belirten İsmail Gülle, şunları söyledi: "Bölgemizin en güçlü sanayisine sahip ilimiz Gaziantep son 6 yıldır 6.5 milyar dolar seviyelerini bir türlü kıramadı. Gaziantep ihracatta İstanbul, Bursa, Kocaeli, İzmir ve Ankara'nın arkasından geliyor. Geçtiğimiz sene ilimizin ihracat artışı yüzde 4 seviyelerinde kaldı. 2019 yılında bu artışı çift haneli rakamlara kesinlikle taşıyacağız. Tarihsel gelişime baktığımızda ise ilimiz 2008 yılından bu yana hep 6. sırada oldu. Ancak Gaziantep'i ilk 5'e taşıyacağımıza inancım tam. İlimiz ürün çeşitliliği anlamında henüz istediğimiz noktada değil. Dolayısıyla halı başta olmak üzere, tekstil, makarna, kâğıt ve orman ürünleri, hububat gibi kalemlerin yanına acilen yeni ürünler eklememiz, yeni sektörlere yatırım yapmamız çok önemli. İlimizin ihraç pazarlarına baktığımızda ise ihracatının neredeyse 4'te birini Irak'a yaptığını görüyoruz. Firma sayısı olarak baktığımızda ise, 2018'de ilimizde ihracat yapan 2700 firmanın 630'u, sadece tek bir ülkeye ihracat gerçekleştiriyor. 146 firmamız sadece Irak'a, 115 firmamız sadece Suriye'ye ihracat yapıyor. Bu noktada 'TİM Güneydoğu Anadolu Meclisi'miz devreye girecek. Bu firmaları bulacağız, her firmayı ihracat yapabileceği en az 2 pazara daha götüreceğiz. Bunun için ticaret heyetleri, alım heyetleri organize edeceğiz. Fuar katılımları, potansiyel müşteri ziyaretleri düzenleyeceğiz. Bu sayede, firmalarımızın tek bir pazara yoğunlaşması yerine, çok çeşitli pazarlara ihracat yaparak riski dağıtmalarını sağlayacağız. İlimizin çok daha hızlı koşarak ülkemizin ihracat artışına, dolayısıyla küresel ticaretten aldığımız payın artmasına öncülük etmesi, hepimizin ortak beklentisi."

Gaziantep yüksek teknolojide yok gibi

Türkiye ihracatının yüzde 63'ünü ilk bin firmanın, yüzde 85'ini ise ilk 5 bin firmanın yaptığına işaret eden Gülle, şunları söyledi: "Türkiye'nin ihracatının yüzde 3.3'ü ileri teknolojik ürünlerden oluşuyor. Oysa Gaziantep'in ileri teknoloji ihracatı sadece binde 4! Bu noktada üniversite-sanayi işbirliğinin geliştirilmesi gerekiyor. Gaziantep ürün çeşitliliği konusunda da iyi durumda değil. Bu noktada İstanbul, İzmir ve Konya başı çekiyor. Yeni sektörlere yatırım yapma zamanı geldi. Mesela halı dokuma makineleri üreten firmaları satın almalıyız." Gaziantep'in yoğunlaşma konusunda da sorun yaşadığına işaret eden Gülle, "Buna yaş sebze-meyve sektörünün Rusya pazarına yoğunlaşması örnek olarak verilebilir. Bu ülkede sıkıntı yaşandığı zaman sektör çıkmaza giriyor" dedi. Gülle, "Devletimiz her konuda muazzam destekler veriyor. İlimizin gençlerini, akademisyenlerini destekleyelim, ne gerekiyorsa sağlayalım. Üniversite-sanayi işbirliğine daha fazla eğilelim. TİM olarak bu konuda önemli projemiz var. İnşallah en kısa sürede, ilimizi ileri teknoloji ligine hep birlikte taşıyacağız" şeklinde konuştu.

Gidecek yol uzun

Güneydoğu Anadolu İhracatçıları Birliği (G AİB) Başkanı Ali Fikret Kileci de, etkinlikteki konuşmasında, Gaziantep'in geçen yıl 7 milyar dolara yakın ihracatla Türkiye genelinde 6. sırada yer aldığını hatırlatarak, "Güneydoğu Anadolu Bölgesi'nin toplam ihracatı ise 8.5 milyar dolar. İhracatın ithalatı karşılama oranımız yüzde 137... Gidecek çok yolumuz var. Yeni pazarlara giriş konusunda ısrarcı olmak zorundayız. Dünyada en fazla ihracatı yapılan 200 ürün içinde Gaziantep'in ürün sayısı 28... Bu 28 üründe Gaziantep'in 1.7 milyar" şeklinde konuştu.  

Teşviklerden haberimiz yok!

Sanko Holding Onursal Başkanı Abdülkadir Konukoğlu da, Gazianteplinin dil bilmeden ihracat yapan bir il olduğuna işaret ederek, "Eskiden bu kadar ihracatımız yoktu... 2001 krizi sonrasında ihtiyaçtan başladı. Zira iç pazar daralmıştı. Şimdi ürün çeşidi arttı. Gaziantepli işadamlarının yüzde 65'i çıkan teşviklerden haberi yok!" şeklinde konuştu. Konukoğlu, 9. Cumhurbaşkanı Süleyman Demirel'in "Moraliniz bozulduğunda Gaziantep'e gidin" sözünü hatırlatarak, yatırımcıları ile davet etti. 

Zayıf halkalarımız var

Gaziantep Büyükşehir Belediye Başkanı Fatma Şahin de dünyada çok ciddi rekabet yaşandığına işaret ederek, "Bu rekabeti yönetmeliyiz. En büyük gücümüz lokasyon... Bu şehrin geçmişten gelen üretim gücü var. 5 saatlik uçuş mesafesinde 2 milyar kişi yaşıyor. 6 organize sanayi bölgesinde 150 bin çalışanımız var. Çok ciddi zayıf halkalarımız var. Derhal yüksek teknolojiye geçmemiz gerekiyor. Organize-üniversite işbirliğini tesis etmemiz gerekiyor. Teknoparklar kurmalıyız. Organize sanayi bölgelerini merkeze aldık. Havaalanının kapasitesini yılda 10 milyon kişiye çıkması gerekiyor. Liman sorunumuz var. Mersin Limanı çok uzak. İskenderun Limanı yanı başımızda ama Amanos Dağları'nın delinmesi gerekiyor" şeklinde konuştu. 

Halı makinelerine 1.5 milyar Euro yatırdık!

GAİB Halı İhracatçıları Birliği Başkanı Ahmet Kaplan, Gaziantep'in dünya genelinde makine halısında payının yüzde 39 olduğuna işaret ederek, "Gaziantep'in ihracatının yüzde 22'si halıdan geliyor. Ancak bu konuda 3 temel sorunumuz var.  Bir kere iç rekabet çok yoğun... Maalesef Doğu'nun kültüründe birbirini çekeme durumu var! İkincisi Ar-Ge ve tasarım yetersiz. Üçüncü sorun ise profesyonel satış yapamıyoruz" şeklinde konuştu. 2000 yılına kadar Türkiye'nin kendi halı makinelerini kendisinin ürettiğini hatırlatan Kaplan, şunları söyledi: "O dönemde teknoloji trenini kaçırdık. Biz de o tarihten bu yana 1.5 milyar Euro makineye yatırdık! Halı üretiminde yazılımlarımızın millileşmesi gerekiyor. Bir başka sorun ise halı üretiminde kullandığımız hammaddenin yüzde 70'i ithal. Bu oranın azaltılması gerekiyor."

RECEP BAHAR / GAZİANTEP