‘Şişmanlık beyni yaşlandırıyor’

Beden ağırlığıyla beyin yaşlanması arasındaki ilişkiyi değerlendiren Radyasyon Onkolojisi Uzmanı Prof. Dr. Kayıhan Engin, sağlıksız bir beden ağırlığının diabet, metabolik durumlar ve kardiovasküler hastalıklar gibi pek çok sağlık problemine sebebiyet verdiğini söyledi.

Bunların haricinde aşırı beden ağırlığının bilişsel fonksiyonların azalmasında bir risk faktörü olup olmadığının araştırıldığını belirten Kayıhan Engin, "Çalışma sonuçları ileri yaşlarda beden kitle indeksi (BMI) ile kortikal incelme hızı arasında bir bağlantı olabileceğini göstermektedir.

Serebral korteks beynin dış yüzey tabakasıdır ve yüksek oranda nöronal hücre cisimciklerinden oluşan gri cevher içerir. Araştırmacılar korteksin incelmesi ile bilişsel gerilemeyi ilişkilendirmektedir. Bu durum daha yüksek oranda bir bunama riski anlamı taşımaktadır.

Yapılan çalışmada, ortalama yaşları 64 olan bin 289 kişinin beden kitle indeksi ve bel çevresi ölçümleri yapılmıştır. Katılımcıların 346'sında BMI 25'in altında bulunmuştur ki bunlar 'ideal' grubu oluşturmuştur. 571 katılımcıda BMI 25-30 arasında bulunmuş ve bu grup 'kilolu' grup olarak tanımlanmıştır. 372 katılımcıda 30'u aşan BMI değerleri ile 'obez' olarak tanımlanmıştır" dedi. 

'Kilo vermeyle beyin yaşlanması yavaşlatılabilir'

Yapılan araştırmadaki kişilerin yüzde 54'ü kadın olan 'ideal' grupta ortalama bel çevresi ölçümü 83,8 santimetre olarak çıktığını ifade eden Engin, "Yüzde 56'sı kadın olan kilolu grupta bel çevresi ölçümü 91,4 santimetre olarak bulunurken yüzde 73'ü kadın olan obez grupta bu değer 104 santimetre olarak saptanmıştır. İzlenen katılımcılarda 6 yıl sonra beyin MR incelemeleri yapılmış ve kortikal kalınlıklar ve total beyin hacimleri ölçülmüştür.

Yüksek bel çevresi ölçümleri olan ve daha yüksek BMI değerleri olan kişilerde kortikal incelme riskinin daha fazla olduğunu gözlemleyen çalışmacılar obezite ile gri cevherdeki azalma arasındaki alakaya vurgu yapmışlardır.

Bu ilişki, katılanlar arasında yüksek tansiyon, alkol ve sigara kullanımı gibi faktörler göz önüne alınıp onlara göre ayarlamalar yapıldığında da aynı kalmaktadır. BMI düzeyi 25-30 arasında olanlarda her bir BMI artışının kortikal kalınlıkta 0,098 minimetre azalmaya sebep olduğu görülürken obez grupta bu değer 0,207 minimetre olarak bulunmuştur" diye konuştu. 

Normal yaşlanan insanlarda kortikal incelme hızı 10 yıl için 0,01 ve 0,1 minimetre arasında verilmekte olduğunu belirten Engin, "Bu kilolu ya da obez insanlarda yaklaşık 10 yıl daha erken bir beyin yaşlanması anlamına gelmektedir.

Elbette ki beden ağırlığı büyük ölçüde değiştirilebilir bir faktördür. Sağlıklı bir kiloyu koruma ya da aşırı kiloların bilinçli bir biçimde verilmesi ile beyin yaşlanması yavaşlatılabilir ve beyin yaşlanmasına bağlı gelişebilecek potansiyel hafıza ve düşünme sorunlarının önüne geçilebilir" şeklinde konuştu.

İHA