Şah damarı tıkanıklığı: Sessiz tehlike

Toplumda "şah damarı" olarak bilinen karotis damarları, beynin ana besleyici damarlarıdır ve boynun her iki yanında yer alır. Bu damarların tıkanması, "şah damarı tıkanıklığı" olarak adlandırılır ve genellikle 40 yaş üstü bireylerde görülür. Tedavi edilmediğinde geçici veya kalıcı felçlere, hatta ölüme neden olabilir.

Risk Faktörleri ve Belirtiler

Özellikle diyabet, hipertansiyon ve yüksek kolesterol gibi risk faktörlerine sahip 40 yaş üstü kişilerde şah damarı tıkanıklığı riski yüksektir. Göz kararması, baş dönmesi, el ve kol uyuşması, yürüme bozukluğu, denge kaybı ve konuşma bozukluğu gibi belirtiler görüldüğünde zaman kaybetmeden doktora başvurulması önemlidir. Ayrıca, belirgin semptomlar göstermeyen bu tıkanıklığın erken teşhisi için 40 yaş üstü bireylerin düzenli olarak ultrason taraması yaptırmaları önerilir.

Tedavi Yöntemleri

Şah damarındaki tıkanıklık %50'nin altındaysa, risk faktörlerine yönelik önlemler almak ve kan sulandırıcı ilaç kullanmak genellikle yeterlidir. Ancak tıkanıklık ciddi boyutlardaysa cerrahi müdahale gerekebilir. Son altı ay içinde hafif derecede geçici felç geçiren ve damarlarında %50'den fazla darlık olan hastalar ameliyat için adaydır. Ultrasonografide %70'in üzerinde darlık tespit edilen hastalarda ise felç riski yüksek olduğundan ameliyat önerilir.

Cerrahi Müdahale: Endarterektomi

Şah damarı tıkanıklığının tedavisinde cerrahi yöntem altın standart olarak kabul edilir. "Endarterektomi" adı verilen bu yöntemde, boyunda yapılan 2-3 santimlik kesi ile damar içindeki plak tamamen çıkarılır. Ameliyat, hastanın uyanık olduğu bir durumda gerçekleştirilir ve yaklaşık bir saat sürer. Hastalar genellikle 1-2 gün içinde taburcu edilir.