Sağlık Vitrini

Uykuda horlama

Uz.Dr. M.Sabri ERDÖL

Sözlük anlamı; uykuda iken kuvvetli nefes almak, boğaz ve burundan gürültülü ses çıkarmak.

Tıbbi anlamı; genellikle nefes alma sırasında yutak çevresindeki yumuşak dokuların titreşmesi sonucu oluşan ses.

Horlama sık rastlanan bir şikayet midir? Yapılan çalışmalarda her yüz kişinin kırkında horlama şikayeti gösterilmektedir. Ayrıca yaşla birlikte horlama şikayetinin sıklığında da artış olduğu belirtilmektedir.

Horlama neden erkeklerde daha sık şikayet sebebidir? Kadınlarda yağlanmanın kalça bölgesinde olması, ayrıca kas yapısının değişikliği etkisiyle de horlama seyrek görülür. Erkeklerde, yağlanma karın ve boyun bölgesinde yoğunlaşarak yatar pozisyonda yutak çevresinde daralmaya vede göğüs içi basınç artışana neden olduğu için daha çok horlama meydana gelmektedir. Kadınlarda da menopoz sonrası dönemde horlama sıklığında artış izlenir.

Horlayan kişiler eşlerinin ve çevresindekilerin uykularını bozduğundan yakınları tarafından doktora gitmeleri istenmektedir.

Kaç tür horlama var?

1-Basit şekliyle horlama sırtüstü yatarken meydana gelir ve yorgunlukla artar.

2-Kesintisiz horlama uykuda bölünme meydana getirmiyorsa kişiye zarar vermediği düşünülmektedir. Kesintisiz uyuyan kişiler çevresini ve özellikle eşini rahatsız eder.

3-Solunum düzensizliğinin eşlik ettiği düzensiz horlamalar meydana gelir. Solunum düzensizliği uyanıklığa neden oluyor ise uykunun kalitesi de ve gece sıklıkla uyanmalara yol açar. Bazen de çok kısa uyanıklığa neden olduğundan farkına varılmaz fakat gündüz yorgunluğa ve uykululuk şikayetine yol açar.

4-Sessizlik dönemleriyle ortaya çıkan şiddetli horlamaya solunum durması eşlik eder. Hasta uyanarak horlamasını durdurur. Uyku sürekli kesildiğinden kaliteli uyku uyunmasına engel olur. Solunum durması süresi 10 saniyeden 1-2 dakikaya kadar uzayabilir. Bir gecede 15-20'den 400-500'e kadar değişik sayıda olabilir. Solunum durmasıyla birlikte kan oksijen seviyesi normalde bulunan %95'den %50'ye inerken kalp atışlarında düzensizliğe neden olur. İleri derece kalp atış düzensizliği ani ölüm nedeni olabilir.

Horlama ve solunum durmasıyla birlikte olan klinik tabloya öbstruktif (tıkayıcı) uyku apne sendromu denir.

Öbstruktif (tıkayıcı) uyku apne sendromunun belirtileri nelerdir? Bir gecede 1-2 veya daha fazla idrar çıkma, sabah yogun kalkma, başağrısı ve uykululuk belirtileri olur. Gündüz ise yoğunluğa ve uykuluğa yol açar. Yapılan çalışmalarda gündüz uykuluğunun trafik kazalarına neden olduğu belirtilmektedir. Ayrıca gündüz uykululuk verimliliğin azalmasına, isteksizliğe,gerginliğe ve sıkıntıya yol açar.

Öbstruktif uyku apne sendromunun uzun dönemde yüksek tansiyon, kalp kırızı ve felç gibi ciddi problemlere yol açabilir.

Horlama nasıl tedavi edilebilir? Basit horlama; kilo verme uyku saatinden önce alkol almama, akşam yemeklerini hafifi yeme, yüksek yastıkta yatma ve burun bantları kullanarak önlenebilir.

Hafif düzeyde solunum durmasının eşlik ettiği horlamanın tedavisinde son yıllarda lazer tekniği de kullanılarak yutak düzeyinde hava yolu genişleme operasyonu yapılarak başarılı olunabilmektedir.

Solunum durmasının eşlik ettiği horlamanın tedavisinde hava kompresörü (CPAP=Devamlı pozitif hava kompresörü) Kullanılmaktadır. Burun yoluyla devamlı pozitif basınçlı hava vererek üst solunum yolu gergin tutularak her türlü horlama ve komplikasyonları tedavi edilebilir. Bu cihazın ömür boyu kullanılması gerekebilir. Cihazın düzenli kullanılması ile birlikte ciddi boyutlarda kilo vererek tamamen da düzelme de olabileceğinden cihaza da ihtiyaç kalmayabilir.