“Peygamberler miras bırakmaz” iddiasına cevap-I

Prof. Dr. Haydar Baş Hocamızın 'Hz. Fâtıma' eserinde, Kur'an'da miras hakkındaki ayetler ile 'Peygamberler miras bırakmaz' şeklindeki iddiayı şöyle karşılaştırıyor:

"Öncelikle ifade etmek gerekir ki, Kur'an-ı Kerim içinde peygamberlerin miras bırakmayacaklarını emreden bir ayet söz konusu değildir. Ancak bazı Sünni alimler, Hz. Fâtıma'nın (a.s.) konuşmasında yer alan ayetlerin, mal mirası değil, sadece manevi miras, ilim mirası olarak değerlendirilmesi gerektiğini belirtmektedirler. Kur'an sûrelerinde miras ile ilgili ayetler incelenmelidir. Hz. Yahya'nın Hz. Zekeriya'dan miras alması: "Benden sonra yerime geçecek, mirasıma konacak yakınlarımdan (amcamın oğullarından) endişelenmekteyim, karım da kısır. Sen bana katından bir oğul ihsan et de bana da mirasçı olsun. Yâkub soyuna da mirasçı olsun ve Rabbim onu rızanı kazanmışlardan et." (Meryem, 5-6).

İmam Kurtubi tefsirinde bu konuda şunları yazmaktadır: "… En-Nehhas der ki: '… bana da mirasçı olsun, Yâkuboğulları'na da mirasçı olsun… buyruğu ile ilgili olarak ilim adamlarının üç türlü cevabı vardır. Buradaki mirasçılığın nübüvvet mirası almak olduğu söylendiği gibi, hikmeti miras almak olduğu da söylenmiştir. Mal mirasçılığı olduğu da söylenmiştir. Peygamberliği miras almak şeklindeki görüşün kabul edilmesi imkansızdır. Çünkü peygamberlik miras alınmaz. İlim ve hikmet mirasçılığı olduğuna dair görüş güzel bir görüştür. Hadis-i şerifte de 'Alimler peygamberlerin mirasçılarıdır' denilmiştir. Malına mirasçı olma görüşüne gelince, bu da imkansız bir şey değildir. Peygamberin, 'Biz miras bırakmayız, geriye bıraktıklarımız bir sadakadır' hadisi dolayısıyla bunu kabul etmemiş iseler de, bu hadiste bunun imkansızlığına delil olacak bir taraf yoktur. Ayrıca bu hadis, 'bizim sadaka olarak terk ettiğimiz miras alınmaz' anlamında da yorumlanabilir. Çünkü, Peygamber (s.a.v.) geriye kendisinden miras alınacak bir şey bırakmamıştır. O'nun geriye bıraktığı hayattayken Yüce Allah'ın kendisine şu buyrukları ile mubah kıldığı şeylerdir: 'Bilin ki ganimet olarak aldığınız herhangi bir şeyin beşte biri Allah'a, Resulü'ne aittir.' (Enfal, 41) Resûlullah (s.a.v.) hayatta olduğu sürece onun maslahatına olan hususlar da Allah yolunun kapsamı içerisindedir.

Ebu Ömer b. Abdi'l-Berr der ki: 'Peygamberin (s.a.v.), 'Biz miras bırakmayız, geriye bıraktığımız sadakadır' buyruğunun te'vili hususunda  ilim adamlarının iki ayrı görüşü vardır. Birinci görüş, -ki bu çoğunluğun kabul ettiğidir- Peygamberin (s.a.v.) bıraktıkları miras alınmaz, o geriye ne bırakmışsa sadakadır. İkinci görüş ise, Peygamberimize (s.a.v.) mirasçı olunmaz. Çünkü yüce Allah'ın O'na verdiği özelliği dolayısıyla malının tümünü faziletinin daha bir artması için sadaka kılmıştır. İbn-i Uleyye ve Basralı bazı ilim adamları bu görüşü savunmaktadır." 

(devam edecek…)