Türkiye nükleer enerji konusunda da ABD'ye teslim oldu. Sözde stratejik müttefik ABD, Türkiye'ye vereceği nükleer malzemelere askeri uygulama yasağı getirdi! Dış politikasını Washington'un insafına terkeden Ankara, nükleer teknolojide de ABD'ye teslim oldu. Türkiye ile ABD arasında 26 Temmuz 2000 tarihinde imzalanan "Nükleer Enerjinin Barışçıl Kullanımına İlişkin İşbirliği Anlaşması" ve ekindeki mutabakat zaptı, Bakanlar Kurulu tarafından onaylandı. Resmi Gazete'nin dünkü sayısında onayı yer alan anlaşma ile iki ülke, dünya çapında nükleer yayılmanın önlenmesine ilişkin tedbirlerin kuvvetlendirilmesi konusundaki desteklerini teyit ediyor. Türkiye ile ABD'nin taraf oldukları Nükleer Silahların Yayılmasının Önlenmesi Anlaşmasından (NPT) kaynaklanan yükümlülüklerini göz önünde tutarak imzaladıkları bu anlaşma çerçevesinde iki ülke Uluslararası Atom Enerjisi Kurumunun (UAEK) hedeflerini destekliyor. Sınırlı ortak çalışmaAnlaşmanın "İşbirliğinin Kapsamı" bölümünde, tarafların barışçıl amaçlarla nükleer araştırma ve geliştirmede işbirliği yapabileceği belirtilerek, bu tür bir işbirliğinin eğitim, personel değişimi, toplantılar, ortak çalışma ve projelere katılımları içerdiği, ancak bunlarla sınırlı olmadığı bildiriliyor. Türkiye ile ABD arasında teknoloji transferi yapılması konusu anlaşmanın 3. maddesinde şöyle yer alıyor: "Nükleer enerjinin barışçıl amaçlarla kullanılmasına dair bilgi transfer edilebilir. Bilgi transferleri, raporlar, veri bankaları, bilgisayar programları, konferanslar, ziyaretler, ortak çalışma ve projeler ile tesislerde personel görevlendirilmesini ve eğitimini içeren değişik yollarla yapılabilir." Gizli bilgiler transfer edilmeyecekAnlaşma "gizlilik derecesi taşıyan verilerin transfer edilmeyeceğini" de hükme bağlarken, "hassas nükleer teknolojinin" bu anlaşmada bir değişiklik yapılmadıkça transfer edilmemesini de öngörüyor. Düşük zenginleştirilmiş uranyum alabileceğizİki ülke anlaşma çerçevesindeki uygulamalar için malzeme, teçhizat ve bileşenlerini transfer edebilirken, Türkiye'ye transfer edilen herhangi bir özel nükleer malzeme; küçük miktarları örnek olmak, standart belirlemek, detektör olarak, hedef olarak ve tarafların anlaştıkları başka amaçlar doğrultusunda kullanılmanın dışında, "düşük zenginleştirilmiş uranyum" olacak. Hassas nükleer tesis ve bunların başlıca bileşenleri ise bu anlaşmada bir değişiklik yapılmadıkça transfer edilmeyecek. Anlaşmaya göre, düşük zenginleştirilmiş uranyum, reaktör deneylerinde ve reaktörlerde yakıt olarak kullanılmak üzere, dönüştürme ve fabrikasyon amacıyla veya taraflarca anlaşılmış benzer amaçlarla transfer edilebilecek. Transfer edilen özel nükleer malzemenin miktarı da anlaşma ile belirlenirken, ABD'nin Türkiye'ye reaktörlerin ekonomik, güvenli, verimli ve devamlı işletilmesi için gerekli olan güvenilir nükleer yakıt arzını zamanında sağlamak için ABD içindeki veya dışındaki herhangi bir kaynaktan nükleer malzeme ihracı da dahil olmak üzere gerekli ve uygun önlemleri almak için "gayret göstereceği" belirtiliyor. Zenginleştirme işlemi yasak!Anlaşmaya göre, transfer edilmiş ve bu anlaşmaya göre transfer edilen malzeme ve teçhizatta kullanılmış veya bunların kullanılmasıyla üretilmiş malzeme taraflar anlaşmadıkça yeniden işlenemeyecek. Buna ek olarak anlaşma çerçevesinde transfer edilmiş ve bu anlaşmaya göre transfer edilen malzeme ve teçhizatta kullanılmış veya bunların kullanılmasıyla üretilmiş "plütonyum, uranyum 233, yüksek zenginleştirilmiş uranyum ve ışınlanmış kaynak veya özel nükleer malzeme" taraflar anlaşmadıkça, ışınlama hariç olmak üzere, şekil veya içerik olarak değiştirilemeyecek. Anlaşma ile transfer edilmiş ve bu anlaşmaya göre transfer edilen malzeme ve teçhizatta kullanılmış veya bunların kullanılmasıyla üretilmiş uranyum da iki ülke üzerinde anlaşmadıkça transferden sonra zenginleştirilmeyecek. Anlaşma ile transfer edilmiş kaynak veya özel nükleer malzeme ve teçhizata ve bu anlaşmaya göre transfer edilen malzeme ve teçhizatta kullanılmış veya bunların kullanılması yoluyla üretilmiş özel nükleer malzemeye yeterli fiziksel koruma sağlanması da hükme bağlanırken, bu tür malzemelerin askeri amaçlarla kullanılması anlaşmanın 8. maddesi ile şöyle yasaklanıyor: "Bu anlaşmaya göre transfer edilmiş malzeme, teçhizat ve bileşenler ve bu anlaşmaya göre transfer edilen malzeme, teçhizat ve bileşenlerde kullanılmış veya bunların kullanılması yoluyla üretilmiş malzeme, herhangi bir nükleer patlayıcı cihaz, herhangi bir patlayıcı nükleer cihaz geliştirilmesi veya araştırılması veya herhangi bir askeri amaç için kullanılmayacaktır."
Yorumlar
Yorum bulunmuyor.