Müzakereler sonrası ilk ateşkes

MURAT ÇABAS / HABER ANALİZ

Savaşın acı yüzü, 11'inci gününe giren Rusya-Ukrayna savaşında tüm gerçekliğiyle görülüyor. Ukrayna'nın gerek Donbas, gerekse diğer bölgelerinde çatışmalar devam ederken, her iki tarafta da kayıplar yaşanıyor. Elbette ki çatışmaların arasında kalan siviller büyük bir mağduriyet yaşıyor. Birleşmiş Milletler Mülteciler Yüksek Komiserliği, 24 Şubat'ta Rusya Ukrayna savaşının başlamasından bu yana 1.2 milyondan fazla mültecinin Ukrayna'yı terk ettiğini açıkladı. Kaçan mültecilerin yarısından fazlasının Polonya'ya geçtiği belirtildi. Diğerleri Macaristan, Slovakya, Moldova ve Romanya gibi diğer komşu ülkelere gitti.

Müzakereler umut veriyor

Çatışmalar devam ederken, müzakerelerin devam etmesi umut veriyor. İlki 28 Şubat'ta gerçekleşen müzakerelerden bir netice çıkmasa da liderlerin söylemlerinde yumuşamalar yaşanmıştı. İkincisi 3 Mart akşamı gerçekleşen müzakerelerde tahliyelerin yapılacağı bölgelerde insani koridorlar oluşması için geçici ateşkes kararı alınmıştı. İlk ateşkes, son günlerde çatışmaların yoğunlaştığı Mariupol ve Volnovakha'dan sivillerin çıkışı için gerçekleştirildi. Müzakerelerde alınan kararı Rusya uyguladı ve sivillerin çıkışına izin verildi. Üçüncü tur görüşmelerin ise birkaç gün içinde gerçekleşeceği ifade ediliyor. Yapılan açıklamalarda her ne kadar bazen şahin söylemler kullanılsa da, her iki tarafın da anlaşma konusunda istekli olduğu görülüyor. Yaşanan bu çatışmanın bir üçüncü dünya savaşına dönüşmemesi için savaşın daha fazla uzamaması gerekiyor. Rusya'nın Birleşmiş Milletler Büyükelçisi Gennady Gatilov, Rusya ve Ukrayna dışişleri bakanları arasında önümüzdeki hafta Türkiye'de bir toplantı düzenleme önerisini olumlu karşıladı. Gatilov, 11-13 Mart tarihlerinde Antalya'da düzenlenecek diplomatik forumda böyle bir toplantı yapılması fikrinin iyi olduğunu söyledi.

Rusya: 2 bin 37 askeri tesis imha edildi

Rusya Savunma Bakanlığı Sözcüsü İgor Konaşenkov, Ukrayna'da 2 bin 37 askeri altyapı tesisinin imha edildiğini bildirdi. Rus ordusunun, Ukrayna'nın Mariupol kenti etrafındaki kuşatma çemberini daraltmaya devam ettiğini kaydeden Konaşenkov, Pribrajenka, Komsomolskoye, Zagornoye, Dorojniyanka, Reşetilovskoye, Konstantinovka, Şevçenko, Çubarevka, Proletarska ve Lyubimovka yerleşim yerlerini ele geçirdiklerini anlattı. Konaşenkov, şu bilgileri verdi: "Operasyonun başlangıcından bu yana toplam 2037 askeri altyapı tesisi imha edildi. Bunların arasında Ukrayna ordusuna ait 71 komuta ve iletişim merkezi, 98 hava savunma füze sistemi S-300, Buk M-1, Osa ve 61 radar istasyonu bulunuyor." Konaşenkov, Ukrayna ordusuna ait 66 uçak, 708 tank ve zırhlı araç, 74 çok namlulu roketatar, 261 havan topu ve 56 insansız hava aracının imha edildiğini belirtti.

ABD savaşı kışkırtmaya devam ediyor

ABD'den gelen üst düzey açıklamalar, ABD'nin müzakereden yana değil, savaştan yana olduğunu gösteriyor. ABD Dışişleri Bakanı Antony Blinken, BBC'ye verdiği demeçte Ukrayna'nın Rusya'ya karşı savaşı kazanabileceğini söyledi. ABD Başkanı Biden ise, Avrupa ile Rusya arasındaki gerilimi artıran bu savaş konusunda Avrupa'yı da işin içine çekmeye çalışan söylemler kullandı. Biden, Finlandiyalı mevkidaşı Sauli Niinisto ile Beyaz Saray'da yaptığı görüşmede, Rusya'nın Ukrayna'yı işgaline ilişkin "Saldırılar Avrupa'nın güvenliğine, küresel barış ve istikrarına karşıdır" ifadesini kullandı.

Zelensky'den NATO'ya sert eleştiri

Savaşın başladığı ilk günlerde "Yalnız bırakıldık" açıklamasında bulunan Ukrayna Devlet Başkanı Vladimir Zelensky, NATO'nun Ukrayna'yı uçuşa yasak bölge ilan etmeyi reddederken şehirlerin bombalanmasına yeşil ışık yaktığını söyledi. Son düzenlenen NATO zirvesi için, "zayıf ve kafaları karıştıran bir zirve" olarak niteleyen Zelensky, "NATO kasıtlı olarak Ukrayna üzerindeki gökyüzünü uçuşa kapatmamaya karar verdi" ifadelerini kullanarak "Bugünden itibaren ölenlerin hepsi sizin yüzünüzden ölüyor" dedi.

NATO: Rusya ile savaşa girme niyetinde değiliz

Savaşın 9'uncu gününde Brüksel'deki NATO karargahında olağanüstü Ukrayna toplantısı gerçekleşti. NATO Genel sekreteri Jens Stoltenberg, zirve sonrası yaptığı açıklamada, "NATO Rusya ile savaşa girme niyetinde değildir" dedi ve müttefik ülkelerin Ukrayna'da NATO uçağı ve gemisi istemediklerini vurguladı. Stoltenberg, NATO'nun Rusya ile diplomasi yollarını açık tuttuğunu vurguladı. NATO'nun bir sonraki toplantısının 16 Mart'ta gerçekleşeceği açıklandı. Macaristan Başbakanı Viktor Orban'ın NATO konusundaki açıklamaları ise gündeme bomba gibi düştü. Kossuth radyosuna konuşan Orban, NATO'nun gerçekten güvenlikle ilgili adım atılması gereken konularda Macaristan'ın güveneceği bir partner olduğunu düşünmediğini belirtti. "NATO bizi korur diye düşünenler yanılıyor" diyen Orban, Batılı ülkelerin Ukrayna müdahalesi nedeniyle Rusya'ya uyguladığı yaptırımların tüm bölge ülkelerini etkileyeceğini söyledi. Orban, Macaristan'da yaptırımlar sonucu enerji fiyatlarının hızla yükseldiğine dikkat çekti.

ABD'li uzmandan dikkat çeken açıklamalar

ABD'nin dünyaca ünlü siyaset bilimi ve uluslararası ilişkiler teorisyeni John Mearsheimer'ın 2015 yılında Ukrayna ile ilgili yaptığı konuşma yeniden gündem oldu. Mearsheimer, yıllar önce şu dikkat çeken açıklamaları yapıyor: "Bizim yaptığımız şey Ukraynalıları Rusya'ya karşı kışkırtmaktan ibaret. Ukrayna halkına bir gün bizim Putin'i yeneceğimiz ve Ukrayna'yı batının bir parçası haline getireceğimiz yönünde umut vermekteyiz. Çünkü zamanın bizden yana olduğunu düşünüyoruz. Ukrayna halkı da bu dediklerimize güvenmekte. Böyle devam ederlerse ülkeleri sonunda duvara toslayacak. Ve bizim yaptığımız şey bunu hızlandırmak. Yapmamız gereken en iyi şey Ukrayna'yı tarafsız hale getirmek. Bunu yapmak ABD olarak bizim de işimize gelecektir. Rusya'nın da işine gelecektir. Ve en önemlisi Ukrayna'nın işine gelecek ve onları bu kötü sondan koruyacaktır."