Kıbrıs'ta dananın kuyruğu Eylül'de kopacak

Kıbrıs müzakerelerinde geçen dönem birçok hususta uzlaşma sağlanırken, kritik konuların gündemde olduğu yeni dönem, yoğunlaştırılmış müzakerelerle yeniden başlıyor.
KKTC Cumhurbaşkanı Mustafa Akıncı ile Rum yönetimi lideri Nikos Anastasiadis, Kıbrıs sorununa kapsamlı çözüm bulmak amacıyla Salı yeniden bir araya geldi. Görüşme, yoğunlaştırılmış müzakerelerin ikinci turunun ilk toplantısı olma özelliği taşıyor.
Kıbrıslı liderler, Birleşmiş Milletler (BM) Genel Kurul çalışmaları kapsamında Eylül ayında New York'a yapacakları ziyaretler öncesi 7 kez görüşecek. Liderler geçen ay yapılan görüşmelerde, azaltılan ayrılık noktalarını ikinci turda asgariye indirmeyi hedefliyor. Akıncı ve Anastasiadis, 29 ve 31 Ağustos'ta; 2, 6, 8 ve 14 Eylül'de bir araya gelecek.
Ciddi fikir ayrılıkları var
Mustafa Akıncı'nın cumhurbaşkanı seçilmesinin ardından yeniden başlayan müzakere sürecinde önemli konularda yakınlaşma sağlanırken, Rum yönetiminin garantiler konusundaki yaklaşımı ve Türk tarafının kırmızı çizgileri bazı anlaşmazlıkları beraberinde getiriyor.
Rum Hükümet Sözcüsü Nikos Hristodulidis, Türkiye'nin garantörlüğünün sürmesinin sadece Kıbrıslı Rumlar için değil Kıbrıslı Türkler için de olumsuz olacağını iddia etti.
Kıbrıs Türk tarafı ise Türkiye'nin adadaki etkin fiili garantisini kaybetmemek için garantiler konusunda Kıbrıs Rum kesiminin önerisine sıcak bakmıyor.
Bu arada adada garantör ülke konumundaki Yunanistan'ın Dışişleri Bakanı Nikos Kocas, Kıbrıs'ta garantörlük sisteminin kaldırılması ve Türk askerinin çekilmesi gerektiğini ileri sürdü. Türkiye'deki siyasi güç de buna karşılık Türk askerinin adadan geri çekilmesi ve garantörlük sisteminin kaldırılmaması konusundaki ısrarını sürdürüyor.
Rumların Güzelyurt ısrarı sürüyor
Rum lideri Anastasiadis'in de partisi olan Demokratik Seferberlik Partisi (DİSİ) Başkanı Averof Neofitu'nun "Güzelyurt iade edilmeden çözüm olamayacağı" yönündeki açıklamaları Kuzey'de geniş yankı uyandırmıştı.
KKTC Dışişleri Bakanlığı, DİSİ Başkanı Neofitu'nun 14 Ağustos'ta yaptığı bu açıklamayı şiddetle kınamıştı. Öte yandan Kıbrıslı liderlerin geçen ay yaptıkları bir görüşmeden sonra Cumhurbaşkanı Akıncı, "Güvenlik ve garantilerin ele alınacağı 5'li konferans aşamasına gelinmeden önce yeri gelmeden toprak, harita, yüzdelik ve yerleşim yeri adı konuşmayı reddediyoruz" ifadelerini kullanmış, bu konuların garantör ülkelerin katılımıyla yapılacak 5'li konferansta çözümlenmesi gerektiğini savunmuştu.
Akıncı ayrıca "Toprak ve garantiler en son konuşulacak. Şimdiden harita, yer ismi, yüzdelik konularının tartışılması oyununa sürüklenmek yanlıştır, bunu iki taraf da yapmamalıdır" uyarısında bulunmuştu. Türk ve Rum tarafı şu ana kadar 'yargı ve yasama'da tam mutabakata vardı.
Dönüşümlü başkanlık konusunda da pürüz sürüyor. Cumhurbaşkanı Akıncı, müzakereleri sık sık "Kıbrıs'ta çözüm için son şans" olarak değerlendiriyor.