Kapı tokmaklarındaki incelik

Karabük'ün Safranbolu İlçesi'ndeki tarihi evlerin kapılarına iki adet çakılan ve çıkardıkları sese göre gelenlerin cinsiyetini belli eden kapı tokmaklarının benzerlerini yapan demir ustalarının ürünleri, modern evlerin vazgeçilmez aksesuarı olma yolunda gelişme kaydediyor. Mimarî planı olmaksızın yapılan ve hiçbir evin birbirinin önüne gelmediği tarihi yapıların yer aldığı, Arnavut taşlı sokaklarıyla da turistlerin büyük ilgisini çeken Safranbolu'da, 17, 18 ve 19. yüzyıl Osmanlı mimarisinin özelliklerini taşıyan evlerin aksesuarları yeniden yapılarak satılıyor. Tarihi evlerin kapı tokmaklarından, menteşe ve kilitlerine kadar farklı parçalarının aynısını yaparak satan demirci ustası 35 yaşındaki Akif Ünal, 20 yıldır bu mesleği sürdürdüğünü, özelikle restore edilen evlerde kullanılmak üzere hazırladıkları ürünlerin turistlerin büyük ilgisini çektiğini söyledi. Hazırladıkları kapı tokmaklarının ününün her geçen gün arttığını ve birçok tasarım dergisine de konu olduklarını belirten Ünal, şunları kaydetti: "Safranbolu evlerinde kullanılan kapı tokmakları, farklı görünümlerinin yanında ilginç özelikleriyle de dikkat çekiyor. Evlerin dış kapılarına iki adet çakılan bu tokmaklardan kalın ses çıkartanı ve sağ tarafta bulunanı erkek, diğer taraftaki ince ses çıkartanını ise bayanlar çalıyor. Böylece evdekiler gelen misafirin erkek mi, ya da bayan mı olduğunu anlayabiliyorlar. Günümüzde bu gelenek bazı evlerde halen sürdürülüyor. Ancak, daha çok bu tokmaklar süs aracı olarak kullanılıyor. Tarihi evlerin parçaları kendine özgü olduğundan, restore çalışmalarında çiviye kadar her şey orijinaline uygun yapılıyor. Bunun için biz de yapılardaki tüm parçaların benzerlerini yapıyoruz. Evlerde en çok ilgi çeken aksesuar olan kapı tokmaklarının, değişik boyutlarda 5-6 modeli mevcut."