İşte dünyanın en değerli parası!

OKAN EGESEL/İSTANBUL
Merkezi Londra'da bulunan uluslararası müzayede şirketi Spink'in danışmanı, para koleksiyoncusu Mehmet Tezçakın, dünya tarihindeki en ilginç paraları seçti. Tezçakın, kişiler arasında alışveriş aracı olarak kullanılan paranın ülkelerin medeniyetlerini, kültürlerini de yansıttığının altını çizdi. Klasik paraların üzerinde liderlerin portreleri ile birlikte ülkenin sanatını, kültürünü yansıtan motiflere yer verildiğine dikkat çeken Tezçakın, bu çerçevenin oldukça dışına çıkan ilginç örneklere de zaman zaman rastlamanın mümkün olduğunu söyledi. Çoğu Mehmet Tezçakın'ın koleksiyonunda da yer alan, insanın aklına "Bu paralar gerçekten kullanıldı mı?" sorusunu getiren tarihteki en ilginç paralar şunlar:
En yüksek değerli para
Osmanlı döneminde 13 Eylül 1916 yılında çıkarılan 50.000 liralık banknotların her biri 360 kilo ağırlığındaki 50 bin altın değerindeydi. Bugünkü karşılığı ise 14 milyon 680 bin 800 dolar yani 42.5 milyon Türk Lirası!
Dünyadaki en bol sıfırlı para
Zimbabwe'nin 2. Kongo Savaşı'na girmesine sebep olan beyaz arazi sahiplerinin özel çiftliklere el koyması sonucu ülkede hiperenflasyon meydana gelmişti. Kasım 2008'de zirve yapan enflasyon yüzde 79.8 milyar olmuştu. Bu dönemde 100 trilyon değerli banknotlar piyasaya sürülmüştü. Macaristan, 1946 yılında 100 kentrilyon (100.000.000.000.000.000) Pengo'luk banknotları piyasaya sürdü. Bu kadar büyük rakama sahip paranın değeri ise 60 kuruş, yani 1 TL dahi değildi. Yalnız bu paranın değeri rakamla değil de yazıyla hem de kısaltma olarak yazıldığından Avrupa'daki en bol sıfırlı para olarak Yugoslavya'da 1994 yılında piyasaya sürülen 500 milyar Dinar kabul görmektedir. Türkiye'de basılan en yüksek banknot ise 5 Kasım 2001'de tedavüle sokulan 20 milyon TL idi...
Tito'nun resmi Gine parasında
Her ülke parasında kendi liderinin fotoğrafını kullanırken, tarihte yabancı bir liderin portresi sadece Gine parasında kullanıldı. Gine Hükümeti'nin aldığı kararla, 1980 yılında piyasaya sürülen 500 Sylis'ın üzerinde yaptığı yardımlardan dolayı Yugoslavya Devlet Başkanı Tito'nun portresi kullanıldı. 
Esrarlı 100 Frank!
Dünyada esrarı ilk kez bir gümüş madeni para üzerine 2010 yılında Benin Cumhuriyeti bastı. Para üzerinde bulunan yeşil Hint keneviri motifinin üzerinde parmağınızı sürttüğünüzde parada bulunan sentetik katkı maddeleri ortama esrar kokusu yaymakta.

Rejim değişikliği sorun oluyor!
Rejim değişikliğinde yaşanan sıkıntı banknotlara da yansıyor: Para basmak, gelişmiş bir teknoloji ve yüksek bir maliyeti beraberinde getirir. Var olan paranın üzerinde değişiklik yapmak ise hem daha basit hem de daha ekonomik. Bu yüzden de doğal olmayan rejim değişiklerinde kısa vadeli çözüm olarak zaman zaman bu yöntem uygulandı. 1979'daki İran İslam devrimi sonrasında paralarda bulunan Şah portreleri sürşarj uygulanarak özel bir damgayla kapatıldı ve bu paralar 1981 yılında yenileri basılana kadar kullanıldı. 1997 yılında ise Afrika ülkesi olan Zaire'de diktatör Joseph Mobutu'nun rejimini yıkan yönetim, yeterince para bulunmadığından eski rejimin 20.000 Zaire'lik banknotlarını Mobutu'nun resmindeki kafa kısmını keserek kullanmaya devam etme kararı aldı.

Dünyanın en güzel banknotu
Dünyadaki tüm para koleksiyoncularının ortak görüşüyle en güzel banknot olarak Kosta Rika parası seçildi. Koleksyonculara göre, Kosta Rika'nın 1989 yılında piyasaya sürdüğü 5 Colones adeta çerçeveletilip asılacak güzelliktedir. Mehmet Tezçakın'ın bu kategorideki favorisi ise 1839 yılında ilk Türk banknotu olarak tasarlanan Kaime'dir. Ünlü hattatlarca hazırlanan Kaime'nin, dönemin matbaa teknolojisinin yetersiz oluşu nedeniyle basılamamasından dolayı en güzel banknot unvanını kazanamadığı görüşü yaygındır.