İran'a tuzak!

 İran Cumhurbaşkanı Hasan Ruhani, Tahran'a resmi ziyarette bulunan Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı (UAEA) Başkanı Yukiya Amano'yu başkent Tahran'daki Cumhurbaşkanlığı Sarayı'nda kabul etti. Uluslararası Atom Enerjisi Kurumu (IAEA), İran'ın P5+1 ülkeleri (Rusya, ABD, İngiltere, Çin, Fransa ve Almanya) ile yaptığı anlaşmaya (JCPOA) uyduğunu bildiren raporu BM Güvenlik Konseyi'ne sunuldu. IAEA'nın bu onayıyla İran'a uygulanan BM ambargolarının birçoğu kaldırıldı ancak tüm kısıtlamaların kaldırılması için 10 yıllık bir takvim izlenecek. İran ile P5+1 ülkeleri arasında varılan anlaşmanın ardından BM Güvenlik Konseyi'nin Temmuz ayında aldığı ve IAEA'nın onayının ardından daha önce bu ülkeye uygulanan tüm ambargo kararlarının iptal edileceğinin belirtildiği 2231 sayılı karar, tüm eski yaptırım kararlarını kaldırıp yeni bir takvim ortaya koymuştu. Kararda eski yaptırımların tekrar uygulamaya konulmasını sağlayan mekanizma da yer almıştı.
Kısıtlamaların süreceği alanlar 
Karara göre, İran'a 8 yıl balistik füze teknolojileri, 5 yıl da konvansiyonel ağır silah satış kısıtlaması sürecek. Bu süre boyunca ülkeler ancak BM Güvenlik Konseyi'nden önceden izin çıkması durumunda İran'a balistik füze teknolojisi ve konvansiyonel silah verebilecek. Bu transferlere izin verilmesi için BM Güvenlik Konseyi kararı aranması, konseyde veto yetkileri olan ABD, Rusya, Çin, İngiltere ve Fransa'ya, İran'a silah ve füze satılmasını tek başlarına engelleme fırsatı tanıyor. ABD, bu satışları engelleyeceğini şimdiden duyurdu. İran'ın tüm talepleri yerine getirmesi ve nükleer teknolojisinin barışçıl olduğunun IAEA tarafından onaylanması halinde BM Güvenlik Konseyi kararıyla getirilen yükümlülükler ve yaptırımlar 10 yılsonunda tamamen kalkacak ve "İran'ın nükleer programı" maddesi konseyin rutin gündeminden çıkarılacak.

İhlal durumunda veto süreci işlemeyecek
Kararın muhtemel ihlal durumunu düzenleyen bölümünde ise tüm ülkelerden, İran'a gönderilen ya da İran'dan gelen veya transit olarak limanları kullanan kargolarda 'makul şüphe' halinde inceleme yapmaları talep ediliyor. İncelemeler sonucu İran'ın anlaşmayı ihlal ettiğini düşünen ülkeden vakayı İran ile 5+1 ülkeleri ve AB arasında kurulacak ortak komisyona getirmesi talep edilen kararda, burada çözüm bulunamaması halinde ise konunun BM Güvenlik Konseyi'ne taşınması isteniyor. İran'ın anlaşmayı ihlal etmesi durumunda tüm eski BM yaptırımları otomatik olarak devreye girecek. Bu maddeyle, yaptırımların otomatik olarak geri getirilmesi sağlanıyor ve konseyin 5 daimi üyesinin veto yetkisini kullanarak bunu engellemesinin önüne geçiliyor. Açarsak İran'ın stratejik ortakları Rusya ve Çin, BM Güvenlik Konseyi'nde veto yetkisini kullanamayacak.