İnşaatta büyük kriz

YENİ MESAJ / İSTANBUL

Ülkemizin lokomotif sektörü olarak ön plana çıkan inşaat sektörü büyük bir kriz içerisine girdi. Başta çimento olmak üzere inşaat girdilerindeki aşırı fiyat artışları, Türkiye'de ilk defa müteahhitlerin inşaat durdurma kararı almasına yol açtı. İnşaat Müteahhitleri Konfederasyonu (İMKON) öncülüğünde gerçekleştirilen Türkiye İnşaat Sektörü İstişare Toplantısı'nda, inşaatların 2 Eylül Perşembe günü durdurulması kararı çıktı. Kararı açıklayan İMKON Genel Başkanı Tahir Tellioğlu, çimento sektörünün, tüm girişimlere rağmen zam yapmaya devam ettiğini söyledi. İMKON Genel Başkanı Tahir Tellioğlu, bugüne kadarki girişimlerinin sonuç vermediği gibi tonu 450 TL olan çimentonun fiyatının 500 TL'ye yükseltilerek yüzde 12 oranında yeni zam yapıldığını bildirdi.

250 alt sektör etkilenecek

İMKON Genel Başkanı Tellioğlu yaptığı açıklamada, "Toplantımızda yüzde 80 oranında 'inşaatları durdurarak' grev yapma kararı aldık. 6 milyon konut kentsel dönüşüm beklerken çimento kartelinin yüzde 200 zam yapması kabul edilemez, 250 alt sektöre de ciddi zarar vermektedir. Yaptığımız girişimlerden sonuç alamamanın üzüntüsü içerisinde iş durdurma kararına geçeceğiz. Bazı meslektaşlarımız inşaatlarına hiç başlamayarak süreci destekliyor. Perşembe günü Anadolu'dan gelecek birlik ve dernek başkanları ile bir araya gelerek boykot ve eyleme başlayacağız" dedi. Öte yandan, betonculara ucuz beton satmayın baskısı geldiğini ifade eden Tellioğlu, "Beton firmaları da feryat halde. Bizi arıyorlar bir grev yaparsanız biz de greve katılmak istiyoruz tarzında talepleri var" şeklinde konuştu.

Eylem kararına Anadolu'dan destek

İMKON'un kararına sektörden de destek geldi. Başta Antalya, Urfa, Mersin, Malatya, Konya olmak üzere Anadolu'da iş yapan müteahhit dernekleri, alınacak kararda İMKON'un yanında olduklarını duyurdular. Anadolu Yapı Müteahhitleri Birliği'nden yapılan açıklamada da "Müteahhitler yalnız değildir. İMKON'A bağlı 5 federasyon ile 51 ildeki birliklerimizle bu haksız zamlara dur diyeceğiz. Rekabet Kurumu'nu göreve çağırıyoruz. Yüzbinlerce çalışanı ile 250 alt sektörün lokomotifinin felakete gittiğini görün artık" denildi.

Zamlar durdurulamıyor

İnşaat maliyetlerinde çimento ve demir önemli yer tutuyor. Demirin ithalata dayalı olması ve döviz kurlarındaki yükseliş, inşaatta maliyet fiyatlarının da yükselmesine neden oluyor.

Çimentoda ise yurtdışı girdisi hemen hemen yok gibi. İthalata dayalı bir mamul olmadığı için çimento fiyatlarındaki aşırı zamlanma sektör tarafından tepkiyle karşılanıyor. Ticaret Bakanı Mehmet Muş'la çimento ve demir fiyatlarındaki artışları görüştüklerini dile getiren Tellioğlu, demir fiyatlarında bir miktar indirim yapıldığını fakat çimentocuların demirciler gibi anlayış göstermediklerini hatta zam yapmaya devam ettiklerini dile getirdi. İMKON Genel Başkanı Tahir Tellioğlu, çimento fiyatlarının yüzde 200 arttığını, bunun da kabul edilemez olduğunu söyledi.  

Çimentocular ne diyor?

Bu arada TÜRKÇİMENTO ile Çimento Endüstrisi İşverenleri Sendikası (ÇEİS), çimento fiyatlarına ilişkin ortak bir açıklama yaptı. Fiyatlarda yüzde 200 gibi olağandışı bir artış yapıldığı iddialarının gerçeği yansıtmadığına vurgu yapılan açıklamada, çimentonun birinci sınıf bir yapının tüm maliyeti içindeki payının yaklaşık yüzde 3 düzeyinde olduğu ifade edildi. "İnşaat sektöründeki fiyat artışlarının çimento sektörüyle ilişkilendirilmesi gerçeği yansıtmamaktadır" denilen açıklamada, "2021 yılı Temmuz ayında petrokok fiyatları geçen senenin Temmuz ayına göre yüzde 270, ithal kömür ve elektrik fiyatları sırasıyla yüzde 193 ve yüzde 64 oranında artmıştır. Aynı dönemde dolar kuru ise 6.86 TL'den 8.63 TL'ye yükselmiştir. Tüm bu gelişmelere rağmen sektördeki fiyatlar, maliyet artışının çok daha altında seyretmektedir" ifadelerine yer verildi.

Twitter hesapları askıya alındı

Eylem duyurusunun ardından İMKON ve bağlı derneklerin Twitter hesapları bir bir kapanmaya başlandı. İMKON Başkanı Tahir Tellioğlu, konuyla ilgili şu açıklamayı yaptı: "Kıymetli arkadaşlar maalesef İMKON ve genel sekreterliğimizin hesabını da kapatmışlar. Muhtemelen benimkini de kapatabilirler. Çok önemli değil, biz her türlü mücadelemizi anladıkları dilden yaparız. Sizden tepki olarak yaptığım açıklamaları paylaşmanızı ve altında destek yorumlarınızı rica ediyorum." Bu arada, Mersin, Antalya ve Elazığ İMKON'un resmi hesapları da kapatıldı.

Projeler duracak, fiyatlar artacak

Müteahhitlerin konut üretimlerine ara vermesi ve şantiyelerde iş bırakma eylemine başlaması ile beraber hem devam eden projeler hem de yapımı planlanan konut projeleri risk altına girecek. Zaten konut kıtlığı yaşanan piyasada üretimin darbe almasıyla birlikte konut fiyatlarında yeni artışlar yaşanabileceğini tahmin etmek zor değil. Bunun yanında Kentsel Dönüşüm projeleri ve yaklaşık 250 alt sektör de inşaatların durdurulmasıyla birlikte durmuş olacaklar. Ayrıca tüm Türkiye'de yürütülen kamu projeleri de eylemle birlikte sekteye uğrayacak. Buralarda çalışan yüzbinlerce işçi de sorun çözülene kadar işlerinden olacak. Zira inşaat sektöründe yevmiye usulü çalışma sistemi olduğundan işçilerin durumu da belirsiz bir hal alacak.