Hz. Ali'den nasihatler

Hz. Ali örnek şahsiyeti, imanı, bilgisi, adaleti, kararlılığı ve üstün cesareti ile Hz. Muhammed'in yoğun bir sevgisini kazanmıştır. 

Hilâfeti sırasında, emri altındakilere sevgi ve merhametle muamele eden Hz. Ali, yöneticilerin başucu kitabı olan "Emirname "sinde Mısır'a vali olarak tayin ettiği Malik bin Eşter'e şu tavsiyelerde bulunmaktadır: 

"Yönetimin altında bulunanlar için geniş merhamet ve muhabbet duyguları besle; onları lütuf ile karşıla. Katiyen fırsat bilip de o insanlara eziyet etme.

Zira onlar iki sınıftan ibarettir: Ya dinde kardeşin ya yaratılışta bir eşin. Kendileri hata yapabilirler. Onlardan bazı arızalar zuhur edebilir. Gerek hata ile gerek kasten işledikleri suçlardan dolayı, ellerinden tutarak onları doğru yola getirmek mümkündür. Nasıl sen, Allah'ın senin günahını affetmesini istersen, sen de onları affet!"  "Hiddetine, gazabına, eline, diline hâkim ol!" 

Hz. Ali, oğulları Hz. Hasan ve Hz. Hüseyin'i de İslâm ahlakına uygun bir şekilde yetiştirmiştir. Hz. Ali ile Hz. Hasan arasında geçen şu konuşma, onların nasıl bir ortamda yetiştiği hakkında bilgi vermektedir. 

Hz. Ali: "Ey oğulcağızım! Doğruluk nedir?" 

Hz. Hasan: "İyiliği yaparak, kötülüğü ortadan kaldırmaktır." 

Hz. Ali: "Şeref nedir?" 

Hz. Hasan: "Dostlara güzel davranmak, hatayı kabullenmektir." 

Hz. Ali: "Kardeşlik nedir?" 

Hz. Hasan: "Darlıkta ve bollukta her şeyini paylaşabilmendir." 

Hz. Ali: "Hilm nedir?" 

Hz. Hasan: "Kini yutmak, benliğe sahip olmaktır. 

Hz. Ali: "Yücelik nedir?" 

Hz. Hasan: "Borçluya yardım etmen, suçları affetmendir."   

Hz. Ali: "Erdem nedir?" 

Hz. Hasan: "Güzel davranmak ve kötülükleri terk etmektir."      

Hz. Ali: "Gaflet nedir?" 

Hz. Hasan: "Yüce ve ahlâklı insanlara değil, fitne ve fesat peşinde koşanlara boyun eğmektir." 

Bilmediğin şey hakkında söz söyleme. Gerekmediği zaman söze girişme. Doğruluğundan emin olmadığın yola gitme. İyiliği buyur da sen de iyilerden ol.  Kötülüğe elinle, dilinle mâni ol.     

Allah yolunda seni hiçbir kınayan kınayamaz. Nerede olursan ol, hakikat uğruna en büyük güçlüklere sabret. Din hükümlerini öğren. Bütün işlerinde Allah'a sığın… 

Oğulcağızım! Nefsini kendinle başkaları arasında bir tartı haline getir. Kendine yapılmasını istediğin bir şeyi başkaları için de iste. Kendine yapılmasını istemediğin bir şeyi başkaları için de isteme.  

Sen nasıl zulme uğramayı istemiyorsan, başkalarına da zulmetme. Sana nasıl iyilik edilmesini istiyorsan, başkalarına da iyilik et. Sana söylenmesini istemediğin bir şeyi başkalarına da söyleme… 

Dostuna düşman olanı dost sayma, düşman bil. Kardeşine ister hoşlansın ister hoşlanmasın öğüt ver. Öfkeni yen, sonucu bakımından bundan daha tatlı, bundan daha lezzetli bir içecek görmedim ben. 

Sana sert davrananlara karşı yumuşak ol, belki o da yumuşar. Senden ayrılan kardeşini sen dolaş. Gün olur, belki döner yine sana gelir."      

Yazımızı Hz. Ali'nin hikmetli sözleri ile bitirelim: 

"İman, gönülle Allah'ı tanımak, dil ile ikrar etmek, aza ile kullukta bulunmaktır." 

"Namaz, her temiz kişinin Allah'a yaklaşmasıdır. Hac, her zayıfın savaşıdır. Her şeyin bir zekâtı vardır. Bedenin zekâtı da oruçtur."        

"İlim maldan hayırlıdır. İlim seni korur, sen ise malını korursun. Mal, vermekle azalır, ilim ise öğretmekle çoğalır." 

"Âlim, ölü bile olsa diridir. Cahil ise, diri olsa bile ölüdür."    

"Az ilmi olup da amel eden, çok ilmi olup da amel etmeyenden hayırlıdır."  "Kendi ayıbını gören, başkalarının ayıbıyla oyalanmaz."       

"Aç kalmak, alçalmaktan hayırlıdır."