Hızlı konuşma anlamayı zorlaştırıyor

Televizyonların uluslararası yayınlarının Türk Cumhuriyetleri ile dil birliğine olumlu katkı sağladığını, ancak hızlı konuşmanın "anlamayı" zorlaştırdığını bildirdi Türk Dil Kurumu (TDK) Başkanı Prof. Dr. Şükrü Haluk Akalın, televizyonların uluslararası yayınlarının Türk Cumhuriyetleri ile dil birliğine olumlu katkı sağladığını, ancak hızlı konuşmanın "anlamayı" zorlaştırdığını bildirdi. Akalın,  TRT'nin yanı sıra özel radyo ve televizyonların, uydu aracılığıyla uluslararası düzeyde yaptığı yayınların, Türk cumhuriyetlerinde ilgiyle izlendiğini, ancak bu yayınlarda özellikle haber spikerlerinin "hızlı" konuşmalarının eleştirildiğini vurguladı. Tane tane konuşalımTürk cumhuriyetlerindeki meslektaşlarıyla yaptığı görüşmelerde, kendilerine, gerek haberlerde gerekse diğer programlarda "tane tane konuşulması" yönünde talepte bulunulduğunu anlatan Akalın, "Bu talebi de oldukça makul karşıladık. İlgili tüm televizyonların yöneticilerinden bu konuda destek olunmasını istedik" dedi. Akalın, tane tane konuşmanın yanı sıra Türkçe'nin doğru kullanılmasının da dil birliği açısından büyük önem taşıdığına dikkatiçekerek, "Dil birliği için yıllardır sürdürülen çalışmaların olumlu sonuçlarını görmeye başladık. Gerek Türkiye'de gerekse Türk Cumhuriyetlerindeki televizyon kanallarının artık rahatlıkla izlenmesigeçiş sürecini hızlandıracak" dedi. Akalın, "Türk dünyasında ortak iletişim Türkçesinin kurulması" konusundaki çalışmaları da bilgisayar destekli olarak yürütme kararı aldıklarını söyledi. Dil birliğine bilgisayar desteği Kurum bünyesinde, Dış Ticaret Müsteşarlığı'nın da önerisiyle "Türk Dünyası Bilgisayar Destekli Dil Bilimi Çalışma Grubu" adıyla yeni bir çalışma grubu kurduklarını ifade eden Akalın, şunları söyledi: "Türkçe Sözlük, Karşılaştırmalı Türk Lehçeleri Sözlüğü, Karşılaştırmalı Türk Lehçeleri Dil Bilgisi gibi çeşitli eserler hazırlıyoruz. Bu çalışmaların bilgisayar ve sanal ortamda gerçekleştirilmesi için bilişimcilerle dil bilimcileri bir araya getirdiğimiz grup, çalışmalarına başladı." Akalın, çalışma grubunun hem Türkiye Türkçesi için hem de bütün Türk lehçeleri için ortak sözlükler ve dil bilgisi hazırlanması çalışmalarını yürüteceğine dikkati çekerek, şunları kaydetti:  "İlk aşamada Türk lehçeleri karşılaştırmalı sözlüğü sanal ortamda kullanıma açılacak ve bütün Türk lehçelerinin söz varlığı tek bir veritabanında toplanacak. Böylece bir sözün bütün Türk lehçelerindeki karşılıkları görülebilecek". En gelişmiş Trükçe sözlük Akalın, çalışma grubunun, ayrıca 20'nci yüzyıla ait yazılı Türkçe metinleri bilgisayar ortamına aktaracağını ifade ederek, "Bu derleme sayesinde en gelişmiş Türkçe Sözlük hazırlanacak. Böylece yazılı Türkçenin en büyük sözlüğü ortaya konulacaktır. Bu veri tabanı yalnızca sözlük hazırlamada değil, dil bilimin bütün alanlarında kullanılabilecek veri tabanını da oluşturacak" dedi.