Hemşirelerimiz ağır işçi gibi

Ülkelerin sağlık sistemlerinin önemli bir parçası olan modern hemşireliğin kurucusu kabul edilen İngiliz hemşire Florence Nightingale'in doğum günü olan 12 Mayıs günü, dünyanın bir çok ülkesinde Dünya Hemşireler Günü olarak kutlanıyor. Hemşirelik mesleğinin ne denli önemli olduğu koronavirüs (Covid-19) salgını ile mücadelede sürecinde bir kez daha anlaşıldı. Peki hemşireler konusunda Türkiye ne durumda? Türkiye'de kişi başına kaç hemşire düşüyor? Dünyadaki durum ne? Türkiye'de 1 Ocak 2020 itibariyle 198 bin 465 hemşire bulunuyor. Buna göre 1.000 kişi başına ülkemizde 2.4 hemşire düşüyor. Türkiye, kişi başına düşen hemşire sayısında Ekonomik İşbirliği ve Kalkınma Örgütü'nün (OECD) hayli gerisinde kalıyor. 2017 yılında 36 OECD ülkesinde 1.000 kişi başına düşen hemşire sayısı 8.8'di. OECD'nin açıkladığı ve üye olmayan bazı ülkelerin de yer aldığı listeye göre 1.000 kişi başına düşen hemşire sayısında zirvede 17.7 ile Norveç var. Bu ülkeyi İsviçre (17.2), İzlanda (14.5), Finlandiya (14.3) ve Almanya (12.9) takip ediyor. Diğer bazı ülkelerdeki oranlar ise şöyle: ABD (11.7), Japonya (11.3), Belçika (11), Fransa (10.5), Rusya (8.5), İngiltere (7.8), İtalya (5.8), İspanya (5.7), Yunanistan (3.3) ve Çin (2.7).

Hemşire sayımız çok yetersiz

Veriler Türkiye'nin hemşire sayısında son sıralarda yer aldığını gösteriyor. OECD'nin açıkladığı 44 ülkenin yer aldığı listede Türkiye 39. sırada. Türkiye 1.000 kişi başına düşen hemşire sayısında yalnızca şu ülkeleri geride bırakabildi: Hindistan (1.5), Brezilya (1.5), Güney Afrika (1.3), Kolombiya (1.3) ve Endonezya (1.2). 37 OECD ülkesi arasında ise 36. sırada yer bulan Türkiye, sondan ikinci konumda. Türkiye aslında OECD ülkeleri içinde son sıradaydı ancak Kolombiya'nın 2020 yılında üye olmasıyla sondan ikinci sırada kendine yer buldu.

Hemşirelerin iş yoğunluğu

Sayıları dünya ortalamasına göre yetersiz olunca dolayısıyla da ülkemizde hemşirelerin iş yoğunluğu çok fazla oluyor. Sağlık Bakanlığı verilerine göre Türkiye'de hemşirelerin bakmakla sorumlu olduğu kişi sayısı oldukça yüksek. Buna göre Türkiye'de bir hemşire başına düşen hasta sayısı 431. OECD ülkelerinde ise bu oran 102. Yani Türkiye'de bir hemşire OECD ülkelerindeki bir meslektaşının tam 4 katı fazla hastayla ilgilenmek zorunda.

10 doktora 12 hemşire

Türkiye'de 1 Ocak 2020 itibariyle hemşirelerin doktorlara oranı 1.2 seviyesinde. Yani ülkemizde 10 doktora karşılık 12 hemşire bulunuyor. Bu sayının da dünya ülkeleriyle kıyasladığımızda ne kadar yetersiz kaldığı görülüyor. 2017 yılı verilerine göre bu oran 36 OECD ülkesinde ortalama 2.7'ydi. Zirvenin başında 10 doktora 47 hemşire düşen Japonya var. 10 doktor başına düşen hemşire sayısında bu ülkeyi 45 hemşireyle İrlanda, 44 hemşireyle Finlandiya, 43 hemşireyle ABD, 40 hemşireyle İsviçre, 36 hemşireyle Belçika, 31 hemşireyle Fransa, 30 hemşireyle Almanya ve 28 hemşireyle İngiltere izliyor.