Hazine'nin umudu vergiler

AKP hükümetinin oluşturduğu olumsuz ekonomik tabloyu düzeltmeye çalışan Maliye Bakanlığı kamuda tasarruf paketini devreye soktu. Ancak buradan elde edilecek olan miktar Türkiye'nin gelirleri içerisinde çok küçük bir meblağa denk geliyor. Bu yüzden Bakanlık, vergi gelirlerini can simidi olarak görüyor.

Türkiye'de birçok vergi türü uygulanıyor. Bunların en önemlileri gelir vergisi, kurumlar vergisi, KDV ve ÖTV.

Gelir vergisi, Türkiye'de yaşayan gerçek kişilerin gelirlerine uygulanan bir vergi. Gelir vergisi, kişilerin elde ettikleri gelirin tamamı üzerinden değil, belli bir miktarı üzerinden alınır. Gelir vergisi dilimleri, kişinin elde ettiği gelire göre değişmekte.

Kurumlar vergisi, Türkiye'de faaliyet gösteren tüzel kişilerin elde ettikleri kazançlara uygulanan bir vergi. Kurumlar vergisi, tüzel kişilerin elde ettikleri kazancın tamamı üzerinden alınır. Kurumlar vergisi oranları, tüzel kişinin faaliyet alanına göre değişmekte.

KDV, Türkiye'de ticari, sınai, zirai faaliyetler ve serbest meslek faaliyeti kapsamında yapılan teslim ve hizmetlere uygulanan bir vergi. KDV, teslim ve hizmetin bedeli üzerinden alınır. KDV oranları, teslim ve hizmetin türüne göre değişmekte.

ÖTV, Türkiye'de bazı mal ve hizmetlere uygulanan bir vergi. ÖTV, alkol, tütün, akaryakıt, cep telefonu, otomobil, mücevher gibi mal ve hizmetlere uygulanmakta. ÖTV oranları, mal ve hizmetin türüne göre değişmekte.

Türkiye'de 2023 yılında toplam 1 trilyon 650 milyar 363 milyon 931 bin TL vergi toplanmıştır. Bu verginin yüzde 36'sı gelir vergisinden, yüzde 23'ü kurumlar vergisinden, yüzde 21'i KDV'den ve yüzde 18'i ÖTV'den toplanmıştır.

Türkiye'nin vergi gelirleri, 2023 yılında bütçenin yüzde 75,8'ini oluşturmuştur.

Vergi dışı gelirler

Vergiler, Türkiye'nin bütçesinin en önemli gelir kalemi. Ancak vergiler dışında da Türkiye'nin bütçesine katkı sağlayan bazı gelir kaynakları bulunmakta.

KİT kârları: Kamu iktisadi teşebbüsleri (KİT'ler), Türkiye'de kamu tarafından kurulan ve işletilen ticari kuruluşlardır. KİT'ler, faaliyetlerinden elde ettikleri kârları Türkiye'nin bütçesine aktarırlar.

Harçlar: Harçlar, kamu hizmetlerinden faydalanan kişilerden alınan ücretlerdir. Harçlar, pasaport ücreti, ehliyet ücreti, tapu harcı gibi çeşitli hizmetler için alınmaktadır.

Ceza ve para cezaları: Ceza ve para cezaları, kanunlara aykırı davranan kişilere uygulanan yaptırımlardır. Ceza ve para cezaları da Türkiye'nin bütçesine gelir olarak kaydedilmektedir.

Faiz gelirleri: Türkiye'nin, diğer ülkelere veya kurumlara verdiği kredilerden elde ettiği faiz gelirleri de bütçeye gelir olarak kaydedilmektedir.

Kar payları: Türkiye Petrolleri Anonim Ortaklığı (TPAO) gibi bazı kamu kurumlarının elde ettiği kâr payları da bütçeye gelir olarak kaydedilmektedir.

2023 yılı bütçesinde, vergiler dışındaki gelirlerin toplam tutarı 250 milyar 236 milyon 069 bin TL olarak öngörülmüştür. Bu tutar, bütçenin yüzde 11,5'ini oluşturmaktadır.