Hava kirliliği Türkiye’de arttı
OECD üyesi ülkeler arasında hava kirliliği önemli oranlarda gerilerken, maalesef ülkemizde ise kirlilik arttı. OECD’nin 2019 yılı verilerine göre hava kirliliğine en fazla maruz kalan ülke yüzde 27 ile Güney Kore. Türkiye de aynı oranla ikinci durumda
15.09.2022 15:45:00
Küçük partiküllerden kaynaklanan hava kirliliğine maruz kalanların oranı Ekonomik İşbirliği ve Kalkınma Örgütü (OECD) ülkeleri arasında önemli oranda düşerken Türkiye'de az da olsa artış gösterdi. Türkiye, OECD üyeleri arasında 2.5PM olarak adlandırılan küçük partikül kaynaklı hava kirliliğine en fazla maruz kalan ikinci ülke. Türkiye'de halkın yüzde 27'si hava kirliliğine maruz kalırken bu oran OECD ülkelerinde yüzde 14. OECD'nin 2019 yılı verilerine göre hava kirliliğine en fazla maruz kalan ülke yüzde 27 ile Güney Kore. Türkiye de aynı oranla ikinci durumda. Finlandiya, İsveç, Estonya, Yeni Zelanda ve İzlanda ise yüzde 6 ile en iyi durumda bulunan ülkeler. 2019 yılında "2.5PM" olarak adlandırılan küçük partikül kaynaklı hava kirliliğine maruz kalanların oranı diğer bazı ülkelerde şöyle: İsrail yüzde 19, İtalya yüzde 16, Yunanistan yüzde 14, Almanya yüzde 12. İngiltere yüzde 10 ve ABD yüzde 8.
Hava kirliliğine maruz kalanların oranı nasıl değişiyor? Azalıyor mu yoksa artıyor mu? 1990 ile 2019 yılları arasındaki değişime bakıldığında OECD listesindeki 38 ülkeden 33 tanesinde hava kirliliği oranı düştü. Bu düşüş bazı ülkelerde yüzde 40'ları aştı. Türkiye'de ise yüzde 1'lik bir artış söz konusu. OECD ortalamasında hava kirliliğine maruz kalanların oranı bu 39 yılda yüzde 28 düşüş gösterdi. En fazla azalma yüzde 45 ile İsviçre'de. Bu ülkede 1990 yılında hava kirliliğine maruz kalanların oranı yüzde 18.3 iken 2019'da yüzde 10'a geriledi. En fazla artış yüzde 9 ile Güney Kore'da yaşandı. OECD ortalaması 1990'da yüzde 19.4 iken 2019'da yüzde 13.9'a düştü. Aynı dönemde Türkiye'deki oran yüzde 26.7'den yüzde 26.9'a yükseldi. Küçük partikül kaynaklı hava kirliliğine maruz kalanların oranı diğer ülkelerde 1990-2019 arası şu kadar düştü: Almanya yüzde 43, İngiltere yüzde 41, Fransa yüzde 37, Yunanistan yüzde 27 ve İsrail yüzde 8.
Son 39 yılda Türkiye'deki değişime yakından bakıldığında hava kirliliği oranının yükselip düştüğü gözlemleniyor. 2019 yılındaki oran 1990 yılından daha yüksek. 2005'te yüzde 26.7 olan hava kirliliğine maruz kalanların oranı 2010'da yüzde 30'a kadar tırmandı.
Avrupa Çevre Ajansı'nın sitesine göre partikül madde, katı ve sıvı damlacıkların karışımından oluşuyor. Bazı partikül maddeler doğrudan yayılırken bazıları da çeşitli kaynaklardan yayılan kirleticilerin atmosferde reaksiyona girmesiyle meydana geliyor.
4 ülkede kirlilik arttı
Hava kirliliğine maruz kalanların oranı nasıl değişiyor? Azalıyor mu yoksa artıyor mu? 1990 ile 2019 yılları arasındaki değişime bakıldığında OECD listesindeki 38 ülkeden 33 tanesinde hava kirliliği oranı düştü. Bu düşüş bazı ülkelerde yüzde 40'ları aştı. Türkiye'de ise yüzde 1'lik bir artış söz konusu. OECD ortalamasında hava kirliliğine maruz kalanların oranı bu 39 yılda yüzde 28 düşüş gösterdi. En fazla azalma yüzde 45 ile İsviçre'de. Bu ülkede 1990 yılında hava kirliliğine maruz kalanların oranı yüzde 18.3 iken 2019'da yüzde 10'a geriledi. En fazla artış yüzde 9 ile Güney Kore'da yaşandı. OECD ortalaması 1990'da yüzde 19.4 iken 2019'da yüzde 13.9'a düştü. Aynı dönemde Türkiye'deki oran yüzde 26.7'den yüzde 26.9'a yükseldi. Küçük partikül kaynaklı hava kirliliğine maruz kalanların oranı diğer ülkelerde 1990-2019 arası şu kadar düştü: Almanya yüzde 43, İngiltere yüzde 41, Fransa yüzde 37, Yunanistan yüzde 27 ve İsrail yüzde 8.
Türkiye bir yukarı bir aşağı
Son 39 yılda Türkiye'deki değişime yakından bakıldığında hava kirliliği oranının yükselip düştüğü gözlemleniyor. 2019 yılındaki oran 1990 yılından daha yüksek. 2005'te yüzde 26.7 olan hava kirliliğine maruz kalanların oranı 2010'da yüzde 30'a kadar tırmandı.
Avrupa Çevre Ajansı'nın sitesine göre partikül madde, katı ve sıvı damlacıkların karışımından oluşuyor. Bazı partikül maddeler doğrudan yayılırken bazıları da çeşitli kaynaklardan yayılan kirleticilerin atmosferde reaksiyona girmesiyle meydana geliyor.
Yorumlar
Yorum bulunmuyor.
