Fıstıktaki stokçuluk baklavacıları isyan ettirdi

FOTO ALTI: Baklava üreticileri içi boş baklava ile basının karşısına geçti!

RECEP BAHAR / DETAY HABER

Antep fıstığında bu yıl var yılı ancak hasat Ağustos'ta başlıyor. Ramazan ayı öncesinde kilosu 240 lira olan Antep fıstığının fiyatı şu sıralar 440 liraya kadar çıktı. Fiyatın 500 liraya çıkabileceği de dile getiriliyor. Fiyattaki keskin yükseliş baklava üreticileri de etkiledi. Baklava ve Tatlı Üreticileri Derneği (BAKTAD) üyeleri İstanbul'da basın toplantısı düzenleyerek sektörde yaşanan gelişmeleri kamuoyu ile paylaştı. Baklavalık fıstık fiyatlarını protesto etmek ve stokçulukla mücadele için bir dizi eylem planı hazırlayan BAKTAD, son bir ay içinde fıstık fiyatının 2 katına çıktığını ve tatlı sektörünün iş yapamaz hale geldiğini ifade etti.

Stokçuluk kasıtlı yapılıyor

BAKTAD Başkanı Mehmet Yıldırım, "Stokçuların bilinçli olarak yaptığı bu spekülasyon başta baklava sektörü olmak üzere dondurma, künefe, pasta, lokum, helva ve çikolata sektörüne çok ciddi zarar veriyor. Devletin bu gidişe dur diyerek sektörü sıkı denetlemesini ve iki aylığına fıstık ithalatına izin verilmesini talep ediyoruz. Fıstıktaki fahiş artış son buluncaya kadar üyelerimize fıstıklı baklava üretmeme çağrısı yapıyoruz. Milli tatlımız baklavayı stokçulara kurban vermeyeceğiz" diye konuştu.

Fiyatlar dümenle yükseltiliyor!

Fıstıkta kayıt dışılığın çok yüksek olduğunu ve bazı stokçuların kendi aralarında alım - satım yaparak fiyatları spekülatif bir şekilde yükselttiğine dikkat çeken BAKTAD Başkanı Mehmet Yıldırım, "Rekolte iyi olmasına rağmen stokçular piyasadan fıstığı toplayıp fıstık bu sene 'yok' diye piyasaya korku salıyor. Bu durum ülkemiz ekonomisine ve fıstığa dayalı üretim yapan tüm sektörlere nefes aldırmıyor. Aynı zamanda devletin büyük bir vergi kaybı ortaya çıkıyor. Sektörde denetleyici ve belirleyici mekanizmaların oluşmamasından dolayı, bu boşluktan faydalanan karaborsa stokçuların piyasada başrol almasına neden olmaktadır. Hazine ve Maliye Bakanlığıyla gerekli görüşmeleri BAKTAD olarak yaptık ve Bakanlıktan ithalata izin sözü aldık. İthalat serbestliği fiyatları ciddi oranda düşürmesini bekliyoruz" şeklinde konuştu. Şeker fiyatlarındaki ciddi artış yüzünden geçtiğimiz günlerde devletin BAKTAD'ın yoğun çabalarıyla şeker ve şeker pancarı ithalatının önünü açtığını ifade eden Yıldırım, "Karar sonrası şeker fiyatlarında gerilemeyi gözlemledik. Asırlık milli tatlımız baklavayı Yunanistan sahiplenmek isterken, bizde vatandaşa boş baklavayı layık gören sisteme acilen devletin müdahale etmesini bekliyoruz. Boş baklava vatandaşa değil stokçu haramzadelere yakışır" şeklinde konuştu.

Hasatla birlikte fiyat düşecek!

Eylül ayıyla birlikte fiyatların geri çekilmesini beklediklerini dile getiren Yıldırım, şunları söyledi: "Hasat zamanı fiyat 250 liraya düşecek. Çünkü tüccar ürünü çiftçiden ucuza almak istiyor. Bu oyun her sene tekrarlanıyor. 440 liraya çıkan fıstıkla yapılan bazı ürünleri 650 liraya satmak gerekiyor. Öte yandan fıstığı depolamak mümkün değil. Fıstığı toplayıp işlemek farklı bir iş… Baklavacıların bu işi yapması mümkün değil. Orta ve ucuz kalitede satılan ürünlerde İran, Türk Cumhuriyetleri ya da ABD'den ithal edilen ürünler kullanılırsa, fıstık fiyatları düşer. Baklavacılıkta en büyük maliyeti fıstık ve işçilik oluşturuyor. Fıstık kullanım oranı baklava çeşitlerine göre yüzde 15 ile yüzde 85 arasında değişiyor." Peki, sektörde birlik beraberlik olacak mı? Önde gelen baklavacılar fıstıksız baklava üretecek mi? Yıldırım, "Birlik ve beraberlik sektörümüzde var. Son dönemde üretimde turizmde hareketliliğe rağmen yüzde 25 düşüş var. Oysa günlük üretim 1400 tona kadar çıkmıştı. Bazı baklavacılar yurtdışı satışları da dikkate alarak fıstıklı baklava üretmeye devam edecek" dedi.

Yer fıstığı yeşile boyanıp baklavada kullanılıyor

Baklava tağşişin en çok yapıldığı ürünlerden biri… Yeni Mesaj'ın bir sektör temsilcisinden aldığı bilgiye göre, yer fıstığı yeşile boyanıp 'Antep fıstıklı' diye vatandaşa satılıyor. Türkiye'de üst kalitede baklava üretimi yapan bir düzine kadar firma bulunuyor. Bunların üretimi birkaç tonla sınırlı ancak üretimlerinde ithal fıstık kullanmaları mümkün gözükmüyor zira İran fıstığının yağ oranı düşük. Antep fıstığı fiyatlarındaki artış, bu üreticileri olumsuz etkiliyor. Kilosu bazı çeşitlerinde 400 lirayı aşan baklava tüketimi azalıyor.

BAKTAD'ın çözüm önerileri

• Öncelikle fıstık için çiftçiye verilen destek araziye değil de, ürüne verilsin, bunun neticesi olarak fıstık üretimi tam olarak kayıt altına alınsın.
• Fıstığı bir yatırım aracı olarak gören alakasız kişiler tarafından alınıp satılması engellensin.
• Lisanslı depoculuk genişletilerek çiftçilerin ürünlerini lisanslı depoya vermesi için gerekli argümanlar oluşturulsun.
• Gaziantep'teki fıstık hali ciddi bir şekilde denetlenerek tüm firmalar kayıt altına alınsın.
• En azından 2 aylığına ithalat serbest bırakılsın.