Dünden bugüne sinemanın yolculuğu
İlk filmin 1895'te, ilk renkli filmin 1902'de yapıldığı, bugüne kadar büyük gelişmelere sahne olan dünya sinemasının 120 yılı aşkın tarihinde, ilk sesli film olan The Jazz Singer’ın üzerinden 92 yıl geçti
07.10.2019 00:00:00
Tarihte sessiz sinema döneminden sesli sinemaya geçişin kilometre taşı olarak gösterilen "The Jazz Singer (Caz Şarkıcısı)" adlı filmin ilk gösteriminden bu yana 92 yıl geçti.
New York'ta 6 Ekim 1927'de izleyiciyle buluşan, ilk kez görüntülerin ve seslerin beraber kaydolduğu, aynı zamanda ilk uzun metraj film olma özelliği taşıyan yapımın yönetmenliğini Alan Crosland üstlendi. ABD yapımı filmin başrollerinde ise Warner Oland, Al Jolson ve May McAvoy yer aldı.
İlk filmin çekildiği 1895'ten, gerçek sinemanın doğum yılı olarak gösterilen ve yapımcılığını Warner Bros'un gerçekleştirdiği "The Jazz Singer" filmine kadar bütün filmler diyalogsuz olarak çekilmişti. "Sessiz Sinema" diye adlandırılan bu dönemde senaryodaki diyaloglar ara yazılarla veriliyor ve tüm filmler müzik eşliğinde gösteriliyordu.
Charlie Chaplin'den Einsenstein'a, "western" türünden komediye kadar pek çok klasiğin ve ilkin başladığı, aynı zamanda sinemanın sanat haline gelmesinde büyük payı olan ve başarılı eserler çıkartan sessiz sinema dönemi, birçok başyapıta da sahne oldu.
Louis ve Auguste Lumiere kardeşlerin kamera ve projektörün bir arada olduğu "Sinematograf" aletini icat ettikten sonra sanattan çok bir belgeleme aracı olarak keşfedilen dünya sinemasında, ilk film gösterimleri de Lumiere Kardeşler'in çektikleri kısa filmlerle birlikte 1895'te başladı.
İlk komedi filmi Islanan Bahçıvan
Lumiere kardeşlerin aynı yıl yaptıkları "Duvarın Yıkılışı", filmin tersten gösterime sunulmasıyla, ilk özel efekt kullanılan film olarak kayıtlara geçti. İlk komedi filmi ise Lumiere Kardeşler'in çektiği "Islanan Bahçıvan" oldu.
Bu filmleri izleyenler arasında yer alan marangoz ve sihirbaz George Melies, gördüklerinden çok etkilenerek sinemaya adım attı ve 1902'de çektiği "Ay'a Yolculuk" adlı film, sinema tarihinin hem ilk senaryolu filmi hem de ilk bilim kurgu filmi olarak kabul edildi.
Aynı yıl İngiliz mucit Edward Raymond Turner tarafından çekilen, papağan, Japon balığı ve ayçiçekleriyle oynayan çocukların bulunduğu görüntüler, dünyanın ilk renkli sinema filmi olarak kayıtlara geçti.
Bu dönemden sonra ilk sinema salonlarının adı olan Nikelodeon, 1905'te ABD'de açıldı. 1906'da Avustralya'da "The Story of Kelly Gang" isimli 70 dakikalık bir film gösterime girdi ve o zamana kadar yapılmış en uzun film oldu.
Sessiz sinema döneminde ayrıca 1911'de ilk kez filmlerin başında jenerik yayınlanırken, sektör yavaş yavaş Hollywood'a kaydı ve Oscar Apfel ve Cecile B. De Mille'in yönettiği 1913 tarihli "The Squaw Man" Hollywood Yapımı ilk film olarak kabul edildi.
Sessiz sinema döneminin en parlak yıldızı olarak gösterilen Charlie Chapline ise 1914'te Keystone Stüdyolarında üretilen "Kid Auto Races at Venice" isimli filmdeki "Küçük Serseri" karakteriyle sinema dünyasına adım attı.
Türkiye'de sinemanın kurumlaşması 1915'te gerçekleşti
Halka açık sinema salonları gösterilerini, yabancı uyruklu ve Türkiye'deki azınlıkların egemenliğinde sürdürürken, ilk Türk sineması İstanbul'un Şehzadebaşı'nda semtinde 19 Mart 1910'da "Milli Sinema" adıyla kuruldu.
Türkiye'de sinemanın kurumlaşması ise Birinci Dünya Savaşı döneminde gerçekleştirildi. Alman ordularının, filmleri bir propaganda unsuru olarak ve askerlerin eğitimi için kullandığını gören, dönemin Başkumandan Vekili ve Harbiye Nazırı görevlerini sürdüren Enver Paşa, 1915'te Merkez Ordu Sinema Dairesi'ni (MOSD) kurarak, Türk Sineması'nın kurumlaşmasının temellerini attı.
MOSD'nin kurulması ve takip eden dönemde yapılan hikayeli filmler sinema tarihi için o yılların en önemli gelişmelerinden biri oldu. Aynı dönemde Fuat Uzkınay'ın çektiği "Ayastefanos'taki Rus Abidesinin Yıkılışı" adlı belgesel Türk Sineması'nın ilk eseri, Uzkınay da ilk Türk sinemacısı olarak kabul edildi. AA
Yorumlar
Yorum bulunmuyor.
