Depreme hazır değiliz

SELİM AYANOĞLU / İSTANBUL

Ülkemizin en önemli afetlerinden 1999 Marmara Depremi'nin 20. yılı yaklaşırken, bu afetteki rolüyle ülke gündemine giren AKUT Arama Kurtarma Derneği, "Deprem Farkındalık ve Bilinçlendirme Araştırması"nın sonuçlarını paylaştı.
Türkiye temsili olmak üzere 26 il ve istatistiki bölgede, Xsights Araştırma ve Danışmanlık şirketi işbirliğiyle gerçekleştirilen araştırmaya göre, Türk insanı afetler arasında yüzde 63'lük bir oranla en çok depremden korkuyor.
Araştırmada, depremi sırasıyla; yüzde 21 ile "yangın", yüzde 8 ile "sel, su taşkınları", yüzde 3 ile "toprak kaymaları-kaya düşmeleri" takip etti. Diğer tüm afetlerden korkulma oranı toplam yüzde 1 çıkarken, katılımcıların yüzde 6'sı hiçbir doğal afetten korkmadıklarını belirtti.

Deprem hazırlığı yok

Olası bir depreme karşı hazırlık durumunun sorgulandığı bölümde katılımcıların yüzde 55'inin, "herhangi bir hazırlığının olmadığını" belirtmesi, araştırmanın uyarı mahiyetindeki sonuçlarından biri oldu.
Bu oranı, yüzde 21 ile "ilkyardım eğitimi aldım", yüzde 19 ile "evimi sigorta yaptırdım" ve yüzde 12 ile "acil durum çantası hazırladım" cevapları izledi. AKUT'un araştırmasına katılanların yüzde 43'ü olası bir depremde "evlerinin hasar göreceğini- yıkılacağını düşünürken", yüzde 32'isi bir "hasar-yıkılma beklemiyor." Bu konuda her 4 katılımcıdan 1'i ise kararsız.

Evde güvenli bir alana saklanmak ilk sırada

Araştırmanın önemli amaçlarından birisi de, katılımcıların, deprem anında "ilk yapılacak şey" konusundaki düşüncelerinin ortaya konmasıydı. Araştırma sonuçlarında yüzde 38 ile "evde güvenli bir alana saklanmak" birinci sırada yer aldı.
Bunu sırasıyla yüzde 23 ile "hemen evden dışarı çıkarım", yüzde 22 ile "çocuğumun yanına giderim" ve yüzde 13 ile "hiçbir şey yapmam" yanıtları takip etti. Bu bölümün en dikkat çekici bulgusu düşük gelir grubunun ve 55 yaş üstünün oldukça yüksek bir oranda "hiçbir şey yapmam" yanıtını vermesi oldu.
Deprem anı pozisyon alma konusunda en önemli yöntem olan "Hayat Üçgeni" "Yat-Korun Tutun" metodunu katılımcıların yüzde 79'unun bilmemesi araştırmanın üzerinde önemle durulması gereken sonuçlarından birisi oldu. Bu metodu bilenler arasında kadınlar ve 55 yaş üstü bireyler daha yüksek bir orana sahip.

Acil durum alanları bilinmiyor

Araştırmanın belki de en önemli sonuçlarından birisi, katılımcıların yüzde 58'inin yaşadıkları bölgede "acil durum toplanma alanı olmadığını" belirtmeleri oldu. Böyle bir alanın olduğunu belirtenler ise yüzde 21'de kaldı.
Geriye kalan yüzde 21'lik kesim ise toplanma alanına yönelik bilgilerinin olmadığını belirtti. Ayrıca bölgesinde acil durum toplanma alanı olanların yüzde 23'ü de, bu alanların yerini bilmiyor. 

'Korkuyoruz, ama hazırlanmıyoruz'

Başta deprem ve diğer doğal afetler olmak üzere, tüm arama-kurtarma faaliyetleriyle ilgili toplumsal bilinç ve farkındalık düzeyini yükseltmeyi, her zaman için arama kurtarma çalışmalarının kendisi kadar önemsediklerini belirten AKUT Başkanı Recep Şalcı araştırma sonuçlarıyla ilgili şunları söyledi: "Büyük Marmara Depremi'nin üzerinden dile kolay 20 yıl geçti ama maalesef hala hem en çok depremden korkuyoruz hem de insanımızın yarısından fazlasının deprem hazırlığı yok.
Türkiye temsili bilgileri içeren araştırma sonuçları başka açılardan da dikkat çekici. Hiçbir zaman amacımız acıları hatırlatmak değil; daha fazla önlem alınması için farkındalık yaratmak.
Bireysel bilinçlenmeye çok daha fazla ihtiyacımız var. Aslında yapacağımız şeyler çok zor değil. Binalarımızı sağlam yapacağız, sağlam olmayanları güçlendireceğiz, deprem sırasında ve sonrasında ne yapmamız ve yapmamamız gerektiğini bileceğiz.
Farkında olma, kendimizi, çocuklarımızı ve çevremizi bilinçlendirmeyle bu büyüklükte bir acı yaşama riskimiz azalır."