ANALİZ: Piyasada yüzde 50, Merkez'de yüzde 8.5

YENİ MESAJ / DETAY HABER

Cumhurbaşkanlığı seçiminin ikinci turu öncesinde finansal piyasalara karmaşa hakim... Sosyal medya paylaşımlarına bakıldığında bankalardan 3 bin Euro gibi tutarlarda bile döviz çekerken sorun yaşayan mudiler bulunuyor. Ancak asıl kaos kredilerde ve bunlara uygulanan faiz oranlarında yaşanıyor. Bankalar seçim öncesinde kredi musluklarını kıstı. Bazı güvenilir müşterilere ise kredi açılmıyor değil. Örneğin yıllardır çalıştığım banka dün online işlemler vasıtasıyla 70 bin lira kredi kullanmama izin verdi. Merkez şubenin onay verip vermeyeceğini bilmiyorum zira işleme devam etmedim... 70 bin liralık kredinin geri dönüşü 86 bin lirayı buluyor. Faiz oranı yüzde yaklaşık 23... Ancak kullanılan kredinin geri ödemeleri ertesi ay başladığından aslında çekilen kredi aslında 6 ay vadeli... Bu da faiz oranının otomatikman yüzde 45'in üstüne çıkarıyor. Sosyal medya paylaşımlarına bakıldığında yüzde 50 faizle kredi kullanan vatandaşlar var. Konut, taşıt gibi uzun vadeli işlemlerde ise bankalar kredi açmaya yanaşmıyor. Ticari kredilerde ise sıkışıklık aylardır sürüyor. Ticari kredilerde faiz oranları yüzde 40 civarında...

Mevduat faizleri de fırladı

Öte yandan mevduat faizlerine gelince orada da tek bir rakam yok... Yıllık mevduata yüzde 36 faiz veren de var, yüzde 13.5 veren de... Örneğin Akbank yüzde 30, Yapı Kredi yüzde 28, Halkbank yüzde 26 faiz veriyor. Buna karşılık Garanti BBVA yüzde 15.5... Ancak tüm bankalar mevduat miktarına göre özel faiz veriyor. Bankalar mevduata verdikleri faizi vade sonunda öderken, açtıkları kredinin geri ödemesini ertesi aydan itibaren talep ediyor.

Merkez'in faizi piyasayLa uyuşmuyor


Merkez Bankası (TCMB) Para Politikası Kurulu (PPK) fiili şartların yukarıda anlatılan şekilde olduğu Türkiye'de piyasa beklentilerine paralel olarak politika faizini yüzde 8.5'te sabit tuttu. Merkez Bankası, Şubat ayında 50 baz puanlık faiz indiriminin ardından Mart ve Nisan aylarını pas geçerek politika faizinde değişikliğe gitmemişti. TCMB, 2022 yılında ilk faiz indirimini Ağustos ayında gerçekleştirmişti. Banka, politika faizini 100 baz puan indirerek yüzde 13'e çekmişti. Ardından Eylül ayında 100, Ekim ve Kasım aylarında ise 150'şer baz puanlık faiz indirimleri gelmişti. Aralık ve Ocak aylarını pas geçen Merkez Bankası, Şubatta beklenmedik şekilde 50 baz puanlık faiz indirimiyle politika faizini yüzde 8.5'e çekmişti. Ancak realitede Merkez Bankası faizleri indirdikçe, fonladığı bankaların hem kredi, hem de mevduat faizlerinde artırması dikkat çekiyor.

Dövizde üçlü sistem var

Döviz piyasasına ise üçlü sistem hakim... Merkez Bankası'nın dolar kuru Perşembe günü 15.00'da 19.93, Euro kuru ise 21.38 idi... Aynı saatlerde Kapalıçarşı'da dolar 20.84'e alınıp, 21.13'e satılıyordu. Çarşamba günü ise dolar 21.25'e alınıp, 21.40'a satıldı. Bankalar ise doları aynı saatlerde 21.75'e sattı. Gözlemlerimize göre Kapalıçarşı'da genelde turistler ve Türkiye'ye mal almak için gelen yabancı tüccar döviz bozdururken, Türkler döviz alımı yapıyor.