Afganistan'ın petrolü Çin'e emanet

Taliban geçici hükümeti ile Çinli şirket CAPEIC arasında Afganistan'ın kuzeyindeki Amu Nehri çevresinde petrol arama ve çıkarma konusunda sözleşme imzalandı. Başkent Kabil'de düzenlenen imza törenine, Taliban yönetiminin Başbakan Yardımcı Vekili Abdulgani Birader, Maden ve Petrol Bakan Vekili Şehabeddin Dilaver, Çin'in Kabil Büyükelçisi Wang Yu ile şirket yetkilileri katıldı. Buna göre, Afganistan'ın kuzeyindeki Cüzcan, Faryab ve Ser-i Pol vilayetlerinde toplamda 4 bin 500 kilometre karelik alanda petrol araması yapılacak. Çinli şirketin ilk sene 150 milyon dolar, ilk 3 yılda ise toplamda 540 milyon dolar yatırım yapması bekleniyor. Sözleşme sürenin 25 yıl olduğu ancak Çinli şirketin bir sene içerisinde yükümlülüklerini yerine getirmemesi halinde sözleşmenin kendiliğinden iptal olacağı ifade edildi.

Devlet payı yüzde 20'den başlayacak

Taliban'ın projeden ilk önce yüzde 20 pay alacağı ve bunun zamanla yüzde 75'e yükseleceği aktarılırken, proje ile 3 bin Afgan'a iş imkanı sağlanacağı belirtildi. Maden ve Petrol Bakan Vekili Dilaver, günlük 20 bin ton petrol çıkarılmasını planladıklarını kaydetti. Dilaver, "İlk 3 yıl keşif dönemidir. Bu süre zarfında 540 milyon dolar yatırım yapılacak ve şu anda ise Amu Nehri havzasından günlük olarak 150 ila 200 ton arasında petrol çıkarılıyor" dedi. Çin'in Kabil Büyükelçisi Wang ise söz konusu sözleşmenin, Çin ve Afganistan arasındaki ilişkiler açısından önemli olduğunu söyledi. Çinli bir şirket ile benzer bir sözleşme önceki Afganistan hükümeti döneminde de imzalanmış ancak çeşitli sorunlar nedeniyle projeler hayata geçirilememişti. ABD öncülüğündeki NATO güçlerinin Ağustos 2021'de Afganistan'dan çekilmesinin ardından gözler, Çin'in Afganistan'daki yatırımlarının boyutuna çevrilmişti ancak Çin'in Afganistan'a yönelik ilgisi beklenildiği ölçüde olmadı. Öte yandan, Taliban yönetimi kuzeydeki Badahşan vilayeti üzerinden Çin'e açılan Vuhan koridorunun aktif bir ticaret yoluna dönüşmesini istiyor ve bunun için de Çin hükümetinden destek bekliyor. EKONOMİ SERVİSİ/AA