ABD isteğiyle NATO revizyonu

HABER MERKEZİABD'nin öncülüğündeki Kuzey Atlantik Antlaşması Örgütü (NATO), son dönemde Ukrayna krizi ve Kırım'ın ilhakı üzerine yaşanan gerilim nedeniyle bir sonraki adımı "öngörülmeyen ve yeniden canlanan" Rusya ile yıllarca sürmesinden endişe edilen çekişme için revizyona gidiyor. Rusya'nın Kırım'ı ilhakını izleyen süreçte Moskova yönetiminin ittifakı tehdit ettiği algısı oluşturan girişimleri, aynı zamanda Irak-Şam İslam Devleti (IŞİD) terör örgütü gibi radikal örgütler ve siber savaş alanlarının, bu revizyonu tetikleyen faktörler olduğu belirtiliyor. Rus ordusunun geçen hafta nükleer envanterine bu yıl 40 yeni kıtalar arası ve balistik füzenin katılacağını açıklaması, NATO Genel Sekreteri Jens Stoltenberg'in Rusya'nın savaş tehdidi oluşturduğu suçlamasıyla karşılanırken, Rusya ile 1900'lerin başında savaşa giren Polonya'nın Savunma Bakanı ve Başbakan Yardımcısı Tomasz Siemoniak, "Soğuk Savaş'tan sonra yaşanan barışçıl dönem artık sona erdi. Avrupa çapında durmadan yeni krizler patlak veriyor. Kamuoyunun bunu idrak ettiğinden emin olmalıyız" yorumunu yapmıştı. NATO Savunma Bakanları yaşanan son gelişmeleri ele almak üzere dün Brüksel'de bir araya gelirken, bugün sona erecek toplantıda ittifakın revizyonuna yönelik yeni kararlar alınması bekleniyor. Zira NATO Genel Sekreteri Stoltenberg, savunma bakanlarının, ittifakın mukabele gücünü 30 binden 40 bin askere çıkarmayı planladığını açıklamıştı. Stoltenberg, "Bugün, kolektif savunmamazı güçlendirmek üzere kararlar alacağız. Bunu yapacağız, çünkü NATO yeni ve daha fazla mücadele gerektiren bir güvenlik ortamıyla başa çıkmak zorunda" dedi.NATO'dan öncü kuvvetGeçen Şubat ayında Brüksel'de yapılan toplantıda 5 bin karacı askerden oluşan çok uluslu ve hızla konuşlandırılan bir gücün oluşturulması konusunda fikir birliğine varan NATO savunma bakanlarının, bu toplantıda herhangi bir NATO üyesinin Rusya veya başka bir dış güç tarafından tehdit edilmesi durumunda 48 saat içinde yardıma hazır olması planlanan bu "öncü kuvveti" tamamlamak için gerekli özel kuvvet ile hava ve deniz birlikleri konusunda kararlar alması bekleniyor.Karar almada değişiklikNATO Genel Sekreteri Jens Stoltenberg, NATO'nun kuracağı öncü kuvvetin, NATO'nun 28 üyesinin, aciliyet durumunda bu gücün nasıl kullanılacağı konusunda hızla fikir birliğine varamaması halinde manasız olacağını ifade ederek, daha hızlı kararlar alınması için ilerisini planlama kabiliyetlerini geliştireceklerini söyledi. Savunma bakanlarının bu çerçevede "siyasi ve askeri karar almayı hızlandıracak" yeni bir mekanizma konusunda da karar alması planlanıyor. Karar alma kuralları konusunda NATO, 28'i bulan üye sayısı ile fikir birliğine ulaşmanın artık daha da zorlaştığı yorumları yapılıyor. Bundan dolayı karar almada daha esnek bir yaklaşıma gerek olduğunu düşünülüyor. Halihazırda Fikir birliği kuralıyla karar alabilen NATO'da bir üye devletin veto etmesi durumunda karar çıkması imkansız. Bu durum en fazla ittifakın dominant unsuru ABD'yi zora sokuyor. Karar alma sürecindeki 'oy birliği' kuralını, NATO imkanlarını kendi çıkarları istikametinde istediği gibi kullanabilmesinin önündeki en büyük engel olarak gören ABD, bu mekanizmada değişiklik yapılabilmesi için yıllardır üye devletleri etkilemeye çalışıyor.Nasıl bir değişiklik olacak?Üye devletlerin savaş ve barış gibi konularda oybirliği kuralından vazgeçmeleri pek mümkün görünmüyor. Ancak NATO'nun bazı konularda uzlaşmaz tutum takınan üye devletlerin alınacak kararların yolunu tıkamamaları için bu devletleri 'oylamanın dışında tutma' noktasında bir değişikliğin söz konusu olabileceği tahmin ediliyor. Bu durumda kararın alınmasını çeşitli nedenlerden ötürü engelleyen bir üye devlet oylamadan dışlanarak sözkonusu tartışmalı kararın çıkması sağlanacak. Neredeyse tamamı NATO'yu ABD ordusunun bir parçası haline getirecek düşünülen söz konusu değişikliklerin gerçekleşmesi için şu anka karar alma kuralları gereği üye devletlerin oy birliği gerekiyor.