AB sığınmacı krizinde faturayı kesecek yer arıyor!

 

AHMET TURAN YİĞİT / İSTANBUL

 

Son aylarda Belarus'a ulaşarak AB'ye geçmeye çalışan göçmenlerin çoğunu Irak vatandaşı Kürtler teşkil ediyor. Göç dalgasının merkezi ise Irak'ın kuzeyindeki Erbil şehri... İnsan kaçakçıları, seyahat acenteleri ve göçmen olmak isteyenler Erbil'de buluşuyor. Belarus'a ulaşanlar arasında Suriyeli, İran Kürdü, Afrikalı ve Afgan da var... Belarus'un başkenti Minsk'e Ortadoğu'nun çeşitli noktalarından uçuşlar var. Bunlara İstanbul, Beyrut, Dubai ve Bağdat da dahil.

 

Resmi yoldan gidiyorlar

 

Belarus devlet havayolları şirketi Belavia'nın İstanbul'dan tarifeli uçuşları bulunuyor. Türk Havayolları (THY) ve Aeroflot gibi diğer bazı devlet havayolu şirketleri de Minsk'e düzenli uçuyor. Söz konusu havayolu şirketleri vizesi olanları uçurduklarını açıkladı. Rusya'nın en büyük hava yolu şirketi Aeroflot, Belarus'a göçmen taşıdığına yönelik iddiaları yalanlayarak, Irak ve Suriye'ye tarifeli uçuşlar gerçekleştirmediğini açıkladı. THY de iddiaları reddetti. Dahası Dışişleri Bakanı Mevlüt Çavuşoğlu, Polonyalı mevkidaşı Zbigniew Rau ile yaptığı telefon görüşmesinde, Türkiye'nin sorunun bir parçası olarak gösterilmeye çalışılmasından ve bu çerçevede Türkiye ve THY'ye yönelik mesnetsiz iddialardan duyulan üzüntüsünü bildirdi. Zaten Polonya'ya geçmek isteyen sığınmacılar Belarus'a resmi yoldan geliyor. Belarus 76 ülke vatandaşlarına 30 güne kadar vizesiz kalış hakkı veriyor. Türkiye bu ülkeler arasında yer alırken, Irak ve Afganistan listede bulunmuyor. Bu nedenle Belarus'a gitmek isteyen Iraklılar vize almak zorunda. Lakin şebekenin her seviyede elemanlarının cirit attığı Erbil'de Belarus vizesi almak hiç de zor değil! Belarus makamlarının, insanları turist vizesiyle çekip AB'nin doğu sınırlarında bir kriz çıkartmak için bu yolculukları kolaylaştırdığı suçlamaları gündemde. Belarus ise bunu reddediyor ancak iddialar gerçek! 

 

Hangi şirketler kara listeye alınacak?

 

AB, Polonya ve Litvanya sınırlarındaki yığılmayı önlemek için göçmenleri taşınmasında rol oynayan havayolu şirketlerinin kara listeye alınmasından bahsediyor. AB Komisyonu Sözcüsü Peter Stano, AB'nin sadece devlet havayolu şirketlerini değil, özel şirketleri ve bazen son dakikada ayarlanan charter uçuşlarını da incelediğini belirtti. Henüz nasıl bir adım atılabileceği net değil ancak AB konuyla ilgili 10 kadar ülkeyle görüşme halinde olunduğunu duyurdu. Bunların çoğu, göçmenlerin büyük çoğunluğunun geldiği ya da göçmen taşıyan uçakların kalktığı, Afrika ve Ortadoğu ülkeleri…

 

Irak üzerinde baskı artıyor

 

Ağustos ayında AB, Irak makamlarından Bağdat'tan Belarus'a giden tüm uçuşları yasaklamasını istedi. Bağdat yönetimi bunu kısıtlı bir süre yapmayı kabul etti. Ancak Avrupa Parlamentosu'nda Ağustos ayında gündeme gelen bir soru önergesine göre, bazı uçuşlar devam etti ve Bağdat-Minsk seferi yapan Irak Havayolları uçaklarının neredeyse tüm koltukları satıldı. Frontex'in verilerine göre Eylül ayında, birliğin doğu sınırlarında görülen Iraklı sayısında büyük bir düşüş oldu ve 1345'ten 181'e geriledi. Ancak özel şirketlerin Irak'tan Minsk'e seferleri de devam ediyor.

 

Sığınmacıların gergin bekleyişi sürüyor

 

Belarus üzerinden Avrupa Birliği (AB) üyesi Polonya'ya girmek, oradan da diğer AB ülkelerine geçmek isteyen düzensiz göçmenlerin Belarus-Polonya sınırındaki bekleyişi sürüyor. Şiddetli soğuk nedeniyle ateş yakıp ısınmaya çalışan düzensiz göçmenler, sınırın Belarus tarafına kurdukları çadırlarda konaklıyor. Zaman zaman güvenlik güçleriyle karşı karşıya kalan göçmenlerden bazıları, çıkan arbede ve polisin şiddetli müdahalesi nedeniyle yaralandı. Yardım kuruluşlarının sık sık gıda ve giyecek desteğinde bulunduğu düzensiz göçmenler, sınırı geçip AB üyesi Polonya üzerinden diğer üye ülke topraklarına varma umuduyla bekleyişlerine devam ediyor. Polonya'nın Belarus'la olan Kuznica sınır kapısı güvenlik gerekçesiyle kapatılırken, Polonya Bölgesel Savunma Kuvvetleri de sınırda nöbet tutuyor.