Yakında anahtarı da alacaklar

İnsafsız vergiler yüzünden dünyanın en pahalı benzinini tüketiyoruz. Art arda gelen zamlar oto sahiplerini canından bezdirdi ve "anahtarımızı da alın bari" deme noktasına getirdi Kişi başına zenginlikte sıralamanın en altında yer alan Türkiye iş benzin fiyatı olunca tartışmasız dünya lideri haline geldi. Önceki gün yapılan zamla 1 litre 95 oktan benzinin fiyatı 2.78 YTL, yani 2.1 dolara çıkarak rekor kırdı. Son zammın ardından 55 litrelik ortalama bir otomobil deposunu doldurmak isteyen vatandaşın ödeyeceği fatura 152.9 YTL'ye çıktı. Şehiriçinde günde 30 kilometre yol yapan bir oto sahibinin aylık benzin faturası ise aylık 250 YTL'ye yükseldi.Yeni zam, benzin fiyatlarına son bir ayda yapılan dördüncü fiyat ayarlaması anlamına geliyor.Açık ara öndeyizHükümet ise bu zamların nedenini dünya petrol fiyatlarındaki hızlı artış olarak gösteriyor. Ancak asıl neden farklı. Yıllardır Türkiye'ye hemen her alanda zam öneren IMF bile son yayınladığı Dünya Ekonomik Görünümü raporunda dünyada en yüksek benzin fiyatlarının Türkiye'de olduğunu, bunun asıl nedeninin de vergiler olduğunu açıkladı. Yani Türkiye'nin hem akaryakıt fiyatlarında, hem de akaryakıttan alınan vergide dünya şampiyonu olduğunu artık IMF bile ilan etti.Rakamlara bakıldığında bu durum daha iyi görülüyor. Türkiye'de 1 litre benzin 2.1 dolara satılıyor. Bizden sonra en pahalı benzinin kullanıldığı Hollanda ise 1 litre benzinin satış fiyatı 1.78 dolar. Yani arada yüzde 18 fiyat farkı var.Diğer taraftan yüksek fiyatın aşırı vergilerden kaynaklandığının bir başka göstergesi de Tüpraş'ın verileri, 1 litre benzin 2.78 YTL'ye satılırken, Tüpraş'ın üretim maliyeti litre başına sadece 95.7 kuruş.Asıl sorun vergideGeriye kalan 1.823 YTL'lik farkın 1.5 YTL'sini alınan vergiler, 0,32 YTL'sini ise dağıtım ve akaryakıt şirketlerinin kâr payı oluşturuyor. Yani Tüpraş'ın 1'e ürettiği benzinin fiyatı tüketiciye ulaşana kadar 3'e çıkıyor. Arada oluşan fiyat farkının yarısından fazlasına devlet vergi olarak el koyuyor. Geçen yıl benzin ve doğalgazdan toplanan vergi 19.4 milyar YTL'ye ulaştı. Bu toplam vergi gelirlerinin yaklaşık 5'te birinin depolara doldurulan akaryakıttan geldiğini ortaya koyuyor.1 yıllık gelirle Türkiye'de 2.4, ABD'de 130 ton benzin alınıyor.Yüksek vergiler nedeniyle dünyanın en pahalı benzinini kullanan Türkiye'de yıllık 5 bin 8 dolar olan kişi başı gelir ile 2 bin 384 litre benzin alınabiliyor. Dünyanın en zengin ülkesi olan ve kişi başı geliri Türkiye'nin 8 katı olan ABD'de ise benzin fiyatları Türkiye'dekinin 7'de biri düzeyinde. Bu durum ABD ile Türkiye arasında tam bir uçurum yaratıyor. Çünkü akaryakıtın ucuz gelirin yüksek olduğu ABD'de 1 yıllık ortalama gelirle tam 130 bin litre benzin almak mümkün.Türkiye gelir ve benzin fiyatı uçurumunda sadece gelişmiş ülkelerin değil, gelişen piyasalardaki benzerlerine de fark atıyor. Örneğin gelişen piyasalarda Türkiye'nin ikizi sayılan Brezilya'da yıllık gelirle Türkiye'nin 5 kati fazla benzin almak mümkün.Bir Brezilya vatandaşı 1 yıllık ortalama geliri ile 10 bin 308 litre benzin alabiliyor.Vatan