Yakın gelecekte gıda krizleri baş gündem olacak

Ekonomik İşbirliği ve Kalkınma Örgütü (OECD), küresel tarım sektörünün jeopolitik gerilimler, iklim değişikliğinden kaynaklanan aşırı hava olaylarının artan sıklığı ve şiddeti dahil olmak üzere birçok zorlukla karşı karşıya bulunduğunu ve bazı ülkelerin ihracat kısıtlamalarının uluslararası ticaret sistemi üzerinde ilave baskı oluşturduğunu bildirdi. OECD, Tarım Politikaları İzleme ve Değerlendirme 2024 Raporu'nu yayımladı. Buna göre, tarım sektörü dünya çapında çok sayıda zorlukla karşı karşıya. Tarım ürünlerinin ulusal ve uluslararası pazarları, Rusya-Ukrayna savaşı, Orta Doğu'daki artan gerilim ve iklim değişikliğinden kaynaklanan aşırı hava olaylarının artan sıklığı ve şiddeti dahil olmak üzere birçok kısa ve uzun vadeli olaydan etkilenmeye devam ediyor.

Bazı ülkelerin ihracat kısıtlamaları uluslararası ticaret sistemi üzerinde ek baskı oluştururken, birçok ülkede yoğunlaşan çiftçi protestoları, tarımın karşı karşıya olduğu ekonomik, sosyal ve politik zorlukları gösteriyor. Bu kapsamda ülkelerin tarım politikaları da değişime uğruyor ve sürdürülebilirlik ve verimlilik artışı sağlayacak uygulamaların önemi artıyor. Raporda incelenen 54 ülkede tarım sektörüne toplam destek 2021-2023 döneminde yıllık ortalama 842 milyar dolar oldu. Tarıma destek yüksek kalmaya devam etti ancak 2021'deki zirve noktasına göre düşüş gösterdi. Ülkelerin 2021-2023 dönemindeki yıllık desteğinin 629 milyar doları bireysel üreticilere sağlandı.

Bu dönemdeki desteğin büyük kısmı ise büyük ekonomilerde görüldü. Çin tarıma sağlanan toplam yıllık desteğin yüzde 37'sini, ABD yüzde 15'ini, Hindistan yüzde 14 ve Avrupa Birliği yüzde 13'ünü oluşturdu. Bu dağılım, 2000'li yılların başına göre önemli bir değişimi gösteriyor. Söz konusu dönemde AB, ABD ve Japonya sırasıyla toplam desteğin yüzde 26, yüzde 20 ve yüzde 16'sını oluştururken, Çin ve Hindistan'ın payı yüzde 15'in altında bulunuyordu. Bölgesel dağılım, tüketicilere yapılan destek açısından da farklılık gösteriyor. Tüketicilere 2021-2023 döneminde sağlanan tarım desteklerinin yüzde 67'sini ABD ve yüzde 29'unu Hindistan oluşturdu.