Solda birleşme olur mu?

Taha Akyol, Türkiye'nin son 20 yılına damgasını vuran solda birleşme meselesine mercek tutuyor Siyasi hayatımın müzmin sorunu mitinglerle yeniden gündeme geldi; solun birleşmesi...Peki bir şey çıkar mı? Özellikle CHP, DSP ve SHP birleşecek mi? Bu soruya siyaset biliminin verileriyle cevap araştırabiliriz.DSP lideri Zeki Sezer'in bir sözü önemlidir:- Partimizi kapatmayız ama kapatıp CHP'ye gitsek bile DSP tabanı tümüyle CHP'ye gitmez!Doğru!.. DSP 1999'da yüzde 22 oy almıştı, 2002 seçimlerinde yüzde 1'e düştü! DSP'den kopan yüzde 21'lik büyük kitlenin, yani kabaca 9 milyon seçmenin nereye gitti?DSP'ye oy vermiş olanlar "laik"tir değil mi? Ama zihnimizde netleşmiş kalıplar her zaman hayatın karmaşık gerçekliğini yansıtmıyor. Nitekim DSP'den kopan oyların sadece yüzde 43'ü CHP'ye gitmiş, kalan kısmı başta AKP olmak üzere diğer sağ partilere dağılmış!Demek ki sorun "birleşme"den önce CHP'nin neden DSP tabanından bile yeterince oy alamadığıdır.İrtica-laiklik ikilemiMiting meydanlarındaki "Birleşin" sloganları, aritmetik beklentilere dayanıyor. Halbuki işte DSP oyları CHP'ye akmadığı gibi, 1995'teki SHP ve CHP birleşmesinin aritmetik toplamı yüzde 21 iken, sandıktan ancak yüzde 10 çıkabilmişti!Bugün, toplumsal dinamiklere laiklik-irtica ikilemi gözlüğüyle bakanlar, AKP'ye oy vermemiş büyük çoğunluğun da laikliği kendileri gibi anladığını sanıyorlar, "birleşme" olursa büyük oy patlamaları olacağını düşünüyorlar.Halbuki toplumda laikliğin tehlikede olduğunu düşünenlerin oranı yüzde 20'nin biraz üzerindedir; laikliğe odaklanacak bir CHP bu oranın üzerine ne kadar çıkabilir?!Peki, CHP dar bir koridorun dışına çıkamazken, Ecevit nasıl olmuştu da AKP'ye, Turgut Özal'a oy veren kitlelerden bile oy alabilmişti?!Belli ki sorun, "birleşme"nin ötesinde, CHP'nin geniş kitlelerle nasıl bütünleşebileceği sorunudur.Değişim ve statükoSosyal araştırmacı Prof. Ali Çarkoğlu'nun bulgularına göre, Ecevit'in liderliğinde 1977'de yüzde 43 oy alan CHP, o zamanki toplumun dinamik, değişimci, sosyal sınıf olarak yükselmeye çalışan kesimleriyle birleşmişti. Bugünkü CHP ise statüsünü 'korumaya' çalışan kesimlerle bütünleşmiş bir partidir. Ecevit'in CHP'si "düzen değişikliği" diye umut veriyordu, bugünkü CHP ise "Elden gidiyor, tutun" diye korkutuyor! Ömrünü CHP'ye adamış araştırmacı Tarhan Erdem'e göre de bugün sosyal olarak yükselmek, sınıf atlamak isteyen kesimlerde, mesela genç seçmenlerde CHP'ye eğilim genel ortalamanın çok altında! Bu noktada ekonomik büyüme, istihdam, piyasa, alışveriş gibi konular gündeme giriyor. CHP bu konularda ne diyor?! Bu konularda CHP'nin toplumdaki imajı nedir?!İşte sorun burada. Laikliğe kilitlenmiş bir CHP, ekonomik ve sosyal konulara öncelik veren geniş kitlelere fazla bir şey söylemiyor! Ecevit dönemi hariç, bu gelenek eskiden beri böyle. Demokrasimizdeki büyük dengesizlik, CHP'nin değişik toplum kesimlerine açılamayan bir parti olmasından kaynaklanıyor.  CHP Batılı anlamda bir sosyal demokrat partiye dönüşmedikçe birleşse de birleşmese de büyük bir atılım yapması zordur. Peki, DYP-Anavatan birleşmesi?.. Halkla kolay bütünleşen Menderes ve Özal geleneklerinden geliyorlar ama başarıları becerilerine bağlı.