Rusya'ya Montrö garantisi

Karadeniz'de Rusya ile Ukrayna arasında artan gerilim nedeniyle Montrö Boğazlar Sözleşmesi, son günlerde gündemden düşmüyor. Son olarak ABD, Karadeniz'e iki savaş gemisi göndereceğini açıklamıştı. Bu iki savaş gemisi için gerekli girişimler Montrö kapsamında atılırken, ABD Başkanı Joe Biden ve Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin arasında önceki gün gerçekleşen bir telefon görüşmesinden sonra ABD tarafı, Karadeniz'e iki savaş gemisi gönderme kararından geri adım atmıştı. Ukrayna bağlamında baş döndürücü bu gelişmeler yaşanırken, Dışişleri Bakanı Mevlüt Çavuşoğlu'ndan Türkiye'nin Montrö konusuna bakış açısı başta olmak üzere pek çok kritik konuyla ilgili önemli açıklamalar geldi. NTV'de katıldığı bir programda Rusya, Ukrayna, Mısır, Montrö ve Kanal İstanbul konusunda önemli mesajlar veren Çavuşoğlu, Ukrayna konusunun Moskova-Ankara ilişkilerini etkileyip etkilemeyeceğine dair soruları da yanıtladı. Ukrayna krizinin Türkiye ile Rusya ilişkilerini olumsuz etkileyeceğini düşünmediğini ifade eden Çavuşoğlu, şunları söyledi: "Türkiye ile Rusya arasında birçok işbirliği var. Enerji işbirliğimiz, Suriye, Libya ve Karabağ'da ortak gözlem misyonumuz var. Karşı taraflarda olduğumuzda bile ortak bir noktada buluşabiliyoruz. Rusya ile de Ukrayna ile de ilişkilerimiz etkilenmez. Biz taraf tutmuyoruz. Türkiye Montrö kurallarını harfiyen uyguluyor. Bundan da Rusya ve başka bir ülkenin endişesinin olmaması lazım. Montrö'ye göre bunların sınırlaması belli. Boğazdan 15 bin tonu ve 9 gemiyi geçmemesi gerekiyor. Bu kurallar çerçevesinde geçişler oluyor. Rusya ve başka bir ülke bu konuda Türkiye'yi suçlayamaz, bu doğru değil. Ne gerekiyorsa onu uyguluyoruz."

Kanal İstanbul Montrö'yü ihlal etmez

Hükümetin tüm tepkilere rağmen yapımında ısrar ettiği Kanal İstanbul konusunda da projenin Montrö'yü ihlal etmeyeceğini kaydeden Çavuşoğlu şu ifadeleri kullandı: "Kanal İstanbul tartışması farklı. Bunun Montrö ile bir ilgisi yok. Boğazlardan geçişi ve Karadeniz'de kalış süresi belirlenmiş. Geminin geçmesi değil, tonaj ve kalacağı gün önemli. Kanal İstanbul açıldığında ticari gemilerin buradan geçmesi ücretli olabilir. Bu Montrö'yü ihlal anlamına gelmez. Kanal İstanbul açıldığında güvenli olduğu belgelenirse, şu an boğazdan geçemeyen buna uygun gemilerin de geçmesi gündeme gelecek. Boğazdan geçen gemileri zorla buraya yönlendirmediğimiz sürece Montrö'yü ihlal söz konusu değildir."

Mısır'a heyet gidecek

Programda Mısır'la Türkiye'nin yeniden ısınan ilişkilerine dair açıklamalarda da bulunan Dışişleri Bakanı Mevlüt Çavuşoğlu şu şekilde konuştu: "Semih Şukri ile daha önce birçok kez görüştük. Demek ki, bugün şartlar daha olgun ve uygun. İstihbaratlar tarafından açılan kanaldan sonra Dışişleri Bakanları arasında bunun devam etmesi konusunda mutabıkız. Süveyş Kanalı'nda gemi sıkışması sonrası yardım teklifinde bulunduk. Kendisi ihtiyaç olursa döneceğim dedi. Sonra da Ramazan öncesi aradı, Ramazan'ı tebrik etti." Mısır'ın İslam dünyası, Afrika ve Filistin dahil herkes için önemli bir ülke olduğunu belirten Çavuşoğlu, siyaset ve diplomaside bazen kırgınlıklar olabileceğini ancak ortak niyet konulduktan sonra daha ilişkilerin daha kolay ilerleyeceğini vurgulayarak, "Mısır Türkiye'den bir heyeti davet etti. Mayıs başında bir heyet Mısır'a gidecek" diye konuştu. Çavuşoğlu, heyetin bakan yardımcıları düzeyinde olacağını, daha sonra kendisinin Mısırlı mevkidaşıyla görüşebileceğini söyledi.